Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Taxvoice

Δημόσιο, Απόψεις

Πρώτη μεγάλη δουλειά με το Δημόσιο: Πότε η εγγυητική και η καθυστέρηση πληρωμής εξαφανίζουν το κέρδος στις Συμβάσεις Δημοσίου

dimosies-symvaseis-eggyitiki-kathysterisi-pliromis-kerdos-tasos-doukeris

ανάγνωση σε: 9 λεπτά

Συμβάσεις Δημοσίου: Τι πρέπει να υπολογίσει μια επιχείρηση πριν συμμετάσχει σε δημόσιο διαγωνισμό – Ένα απλό παράδειγμα που δείχνει πόσο μπορεί να περιοριστεί το αναμενόμενο κέρδος.

Μια μικρή επιχείρηση διεκδικεί την πρώτη της μεγάλη σύμβαση με το Δημόσιο. Έχει υπολογίσει τις δαπάνες, έχει διαμορφώσει την προσφορά της και εκτιμά ότι θα έχει ένα ικανοποιητικό κέρδος.

Έχει υπολογίσει, όμως, πόσα χρήματα θα χρειαστεί μέχρι να πληρωθεί;

Οι προμηθευτές, η μισθοδοσία, οι ασφαλιστικές εισφορές και τα λειτουργικά έξοδα πρέπει να καλυφθούν όσο εκτελείται η σύμβαση. Η είσπραξη μπορεί να ακολουθήσει αρκετά αργότερα.

Έτσι, μια δουλειά που φαίνεται κερδοφόρα μπορεί να αφήσει ελάχιστο κέρδος ή ακόμη και ζημία, αν δεν υπολογιστεί σωστά το κόστος χρηματοδότησης.

Εγγυητική επιστολή: Τι πραγματικά κοστίζει

Στους δημόσιους διαγωνισμούς, όπου απαιτείται εγγύηση συμμετοχής, το ύψος της δεν μπορεί να υπερβαίνει το 2% της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης, χωρίς να συνυπολογίζονται τα δικαιώματα προαίρεσης και παράτασης.

Για την εγγύηση καλής εκτέλεσης προβλέπεται ποσοστό 4% στις προμήθειες και υπηρεσίες και 5% στα έργα και τις μελέτες, με βάση την εκτιμώμενη αξία χωρίς τα δικαιώματα προαίρεσης.

Για παράδειγμα, σε μια σύμβαση υπηρεσιών εκτιμώμενης αξίας 100.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και χωρίς δικαιώματα προαίρεσης, η εγγύηση καλής εκτέλεσης ανέρχεται σε 4.000 ευρώ.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η επιχείρηση χάνει 4.000 ευρώ.

Η τραπεζική εγγυητική έχει κόστος έκδοσης και ενδεχομένως παράτασης. Η τράπεζα μπορεί επίσης να ζητήσει εξασφαλίσεις ή να δεσμεύσει μέρος του διαθέσιμου πιστωτικού ορίου.

Επομένως, δεν εξετάζουμε μόνο την τραπεζική προμήθεια. Ελέγχουμε και πόσα χρήματα ή διαθέσιμη χρηματοδότηση δεσμεύονται και για πόσο διάστημα.

Το παράδειγμα των 100.000 ευρώ

Ας υποθέσουμε ότι μια επιχείρηση αναλαμβάνει σύμβαση υπηρεσιών αξίας 100.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, για την οποία δεν προβλέπεται προκαταβολή ή ενδιάμεση πληρωμή.

Έχει υπολογίσει ότι το συνολικό κόστος θα φτάσει τα 85.000 ευρώ. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται τα έξοδα εκτέλεσης, οι τραπεζικές προμήθειες για τις εγγυητικές και οι λοιπές εκτιμώμενες επιβαρύνσεις που αποτελούν κόστος της σύμβασης. Δεν περιλαμβάνονται ακόμη οι τόκοι χρηματοδότησης, ο εκπιπτόμενος ΦΠΑ και ο φόρος εισοδήματος.

Το αρχικό αναμενόμενο αποτέλεσμα είναι 15.000 ευρώ, πριν από τόκους και φόρο εισοδήματος.

Για να καλύψει τις υποχρεώσεις της, ας υποθέσουμε ότι χρειάζεται να διατηρήσει δανεισμό 50.000 ευρώ για έναν χρόνο, με υποθετικό ετήσιο επιτόκιο 10%.

Με απλό υπολογισμό, το κόστος τόκων ανέρχεται σε 5.000 ευρώ, χωρίς πρόσθετες τραπεζικές χρεώσεις.

Το αναμενόμενο αποτέλεσμα περιορίζεται πλέον στις 10.000 ευρώ.

Αν στη διάρκεια της σύμβασης προκύψουν επιπλέον δαπάνες 10.000 ευρώ, τις οποίες δεν είχε προβλέψει, το κέρδος μηδενίζεται.

Η επιχείρηση μπορεί να ολοκληρώσει τη δουλειά και να εισπράξει κανονικά τη συμφωνημένη αμοιβή, αλλά να μην της απομείνει κέρδος προ φόρου εισοδήματος.

Πρόκειται για υποθετικό οικονομικό παράδειγμα. Ο ένας χρόνος αφορά τη διάρκεια του δανεισμού που χρησιμοποιήσαμε στον υπολογισμό, όχι κάποια νόμιμη προθεσμία πληρωμής του Δημοσίου.

ΦΠΑ και παρακρατήσεις: Άλλο το κέρδος, άλλο η ρευστότητα

Ο υπολογισμός της κερδοφορίας δεν μας δείχνει από μόνος του πόσα χρήματα θα χρειαστούμε.

Η επιχείρηση μπορεί να πληρώσει τους προμηθευτές της μαζί με τον αναλογούντα ΦΠΑ πριν εισπράξει από το Δημόσιο. Ανάλογα με το φορολογικό καθεστώς και τον χρόνο κατά τον οποίο προκύπτει η σχετική υποχρέωση, μπορεί επίσης να χρειαστεί να αποδώσει ΦΠΑ πριν από την είσπραξη.

Κατά την πληρωμή μπορεί ακόμη να εφαρμοστούν οι προβλεπόμενες κρατήσεις και η παρακράτηση φόρου εισοδήματος.

Ο παρακρατούμενος φόρος εισοδήματος δεν αποτελεί αυτοτελές πρόσθετο λειτουργικό κόστος της σύμβασης, καθώς λαμβάνεται υπόψη στη φορολογική εκκαθάριση. Μειώνει, όμως, τα χρήματα που εισπράττει άμεσα ο ανάδοχος.

Γι’ αυτό πρέπει να γνωρίζουμε όχι μόνο τι θα τιμολογήσουμε, αλλά και τι θα εισπράξουμε πραγματικά και ποιες υποχρεώσεις θα έχουν προηγηθεί.

Πότε πληρώνει το Δημόσιο;

Η ολοκλήρωση των εργασιών δεν σημαίνει αυτομάτως και άμεση εξόφληση.

Ανάλογα με τη σύμβαση, προηγούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες παραλαβής, η υποβολή των απαραίτητων δικαιολογητικών και η ορθή έκδοση του τιμολογίου, σύμφωνα με τις ισχύουσες απαιτήσεις ηλεκτρονικής τιμολόγησης προς το Δημόσιο.

Η νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες προθεσμίες πληρωμής για τις δημόσιες αρχές. Ο γενικός κανόνας είναι οι 30 ημερολογιακές ημέρες από το κατά περίπτωση κρίσιμο γεγονός, με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η επιχείρηση θα εισπράξει μέσα σε 30 ημέρες από τότε που ξεκίνησε να εργάζεται.

Στον οικονομικό προγραμματισμό πρέπει να υπολογίζεται ολόκληρο το διάστημα από την πρώτη δαπάνη μέχρι την πραγματική είσπραξη.

Τι ελέγχουμε πριν καταθέσουμε προσφορά

Πριν συμμετάσχουμε σε έναν δημόσιο διαγωνισμό, χρειάζεται να έχουμε απαντήσει σε πέντε ερωτήματα:

  1. Πόσο πραγματικά θα κοστίσει η δουλειά; Υπολογίζουμε τις δαπάνες, τις εγγυητικές, τις νόμιμες επιβαρύνσεις και το κόστος χρηματοδότησης.
  2. Πότε προβλέπεται να πληρωθούμε; Εξετάζουμε τους όρους της διακήρυξης, αν προβλέπεται προκαταβολή και αν υπάρχουν ενδιάμεσες πληρωμές.
  3. Πόσα χρήματα θα χρειαστούμε μέχρι τότε; Καταγράφουμε ανά μήνα τις υποχρεώσεις και τις αναμενόμενες εισπράξεις.
  4. Έχουμε εξασφαλισμένη χρηματοδότηση; Γνωρίζουμε το διαθέσιμο ποσό, το επιτόκιο και τις απαιτούμενες εξασφαλίσεις.
  5. Τι θα συμβεί αν αυξηθεί το κόστος ή χρειαστούμε περισσότερο χρόνο χρηματοδότησης; Επαναλαμβάνουμε τον υπολογισμό με δυσμενέστερες παραδοχές.

Από αυτούς τους ελέγχους πρέπει να προκύπτουν δύο ποσά: το αναμενόμενο οικονομικό αποτέλεσμα και η μεγαλύτερη ανάγκη ρευστότητας κατά την εκτέλεση της σύμβασης.

Η μεγάλη δουλειά πρέπει να μπορεί και να χρηματοδοτηθεί

Μια δημόσια σύμβαση μπορεί να δώσει σημαντική ώθηση σε μια μικρή επιχείρηση. Αν όμως χρειάζεται να εξαντλήσει τα διαθέσιμά της ή να δεσμεύσει όλη την τραπεζική της χρηματοδότηση, πρέπει να εξεταστεί και ο κίνδυνος για την υπόλοιπη δραστηριότητά της.

Η λύση μπορεί να βρίσκεται σε καλύτερους όρους προμηθευτών, σε εξασφαλισμένη χρηματοδότηση ή σε διαφορετική διαμόρφωση της οικονομικής προσφοράς.

Στην πράξη, πριν από μια τέτοια απόφαση, δεν αρκεί να γνωρίζουμε το ποσό της σύμβασης και το κέρδος που περιμένουμε.

Πρέπει να ξέρουμε αν έχουμε την οικονομική δυνατότητα να φτάσουμε μέχρι την είσπραξη, χωρίς να δημιουργήσουμε πρόβλημα στην ίδια μας την επιχείρηση.

Γιατί μια δουλειά αξίζει πραγματικά όταν μπορούμε όχι μόνο να την κερδίσουμε, αλλά και να την ολοκληρώσουμε με οικονομικό όφελος.

Πηγές – Τεκμηρίωση

  • Ν. 4412/2016 – Δημόσιες συμβάσεις, άρθρα 72 και 200.
  • Ν. 4172/2013 – Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος.
  • Ν. 5144/2024 – Κώδικας ΦΠΑ.
  • Ν. 4152/2013 – Καθυστερήσεις πληρωμών.
  • ΕΑΔΗΣΥ – Θεσμικό πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων.
  • ΑΑΔΕ – Φορολογική νομοθεσία.
  • ΓΓΠΣΨΔ – Ηλεκτρονική τιμολόγηση B2G.

 

Τάσος Δουκέρης

Λογιστής – Φοροτεχνικός Α’ Τάξης | Αντιπρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Λογιστών – Οικονομολόγων Ελλάδος |Σύμβουλος Επιχειρήσεων & Ιδιωτών  Υπεύθυνος Λογιστικού Γραφείου «Σ. Κρητικός & Συνεργάτες»