Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Taxvoice

Φορολογία, Λογιστές, Πλατφόρμες

Γονική παροχή χρημάτων: Τι ελέγχει η ΑΑΔΕ στους κοινούς λογαριασμούς και πώς αποδεικνύεται η μεταφορά

goniki-parochi-chrimaton-koinoi-logariasmoi-aade-tasos-doukeris

ανάγνωση σε: 11 λεπτά

Γονική παροχή: Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ, τα τραπεζικά αποδεικτικά και τα σημεία που χρειάζονται προσοχή πριν από τη δήλωση στο myPROPERTY.

Ένας πατέρας θέλει να δώσει 80.000 ευρώ στο παιδί του για να αγοράσει σπίτι. Τα χρήματα όμως βρίσκονται σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό με τη σύζυγό του. Πρέπει να τα μεταφέρει πρώτα σε ατομικό λογαριασμό ή μπορεί να πραγματοποιήσει απευθείας τη γονική παροχή;

Ο κοινός λογαριασμός δεν αποτελεί από μόνος του εμπόδιο για το αφορολόγητο. Αρκεί να πρόκειται για πραγματική γονική παροχή, η οποία πραγματοποιείται με τον προβλεπόμενο τραπεζικό τρόπο και μπορεί να τεκμηριωθεί.

Εδώ ακριβώς χρειάζεται προσοχή. Άλλο είναι ποιοι εμφανίζονται ως συνδικαιούχοι ενός λογαριασμού και άλλο ποιος πραγματικά παρέχει ή λαμβάνει τα χρήματα.

Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ

Για γονικές παροχές και δωρεές προς πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας ισχύει εφάπαξ αφορολόγητο 800.000 ευρώ. Όταν η παροχή αφορά χρήματα, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η αποδεδειγμένη μεταφορά τους μέσω χρηματοπιστωτικού ιδρύματος.

Το όριο εξετάζεται χωριστά για κάθε δωρητή και λήπτη. Έτσι, ο πατέρας και η μητέρα μπορούν να πραγματοποιήσουν ξεχωριστές γονικές παροχές στο ίδιο παιδί, εφόσον καθένας είναι πράγματι δωρητής του ποσού που δηλώνει.

Το αφορολόγητο δεν ανανεώνεται κάθε χρόνο. Συνυπολογίζονται οι σχετικές παροχές μεταξύ των ίδιων προσώπων που έχουν πραγματοποιηθεί από την 1η Οκτωβρίου 2021 και μετά. Οι παροχές έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2021 δεν συνυπολογίζονται για την εφαρμογή του συγκεκριμένου ορίου.

Όταν εξαντληθεί το διαθέσιμο αφορολόγητο, η υπερβάλλουσα αξία φορολογείται με συντελεστή 10%.

Τι συμβαίνει όταν ο λογαριασμός είναι κοινός

Στο παράδειγμά μας, πατέρας και μητέρα διατηρούν κοινό λογαριασμό από τον οποίο μεταφέρονται 80.000 ευρώ στο παιδί τους.

Η ύπαρξη δύο συνδικαιούχων δεν σημαίνει ότι πρέπει υποχρεωτικά να δηλωθούν δύο παροχές των 40.000 ευρώ. Εφόσον ο πατέρας είναι ο πραγματικός δωρητής, μπορεί να πραγματοποιήσει τη γονική παροχή από τον κοινό λογαριασμό.

Η φορολογική διοίκηση αναγνωρίζει επίσης, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, μεταφορές από κοινό λογαριασμό γονέα και παιδιού, καθώς και μεταφορές προς λογαριασμό στον οποίο το παιδί είναι συνδικαιούχος με τρίτο πρόσωπο.

Ας δούμε μια δεύτερη περίπτωση. Ο πατέρας μεταφέρει 100.000 ευρώ σε κοινό λογαριασμό της κόρης του με τον σύζυγό της. Η ύπαρξη του συζύγου ως συνδικαιούχου δεν αποκλείει αυτομάτως την ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση.

Αν όμως διαπιστωθεί ότι τα χρήματα αποτέλεσαν στην πραγματικότητα δωρεά προς τον τρίτο συνδικαιούχο, μπορεί να προκύψει ξεχωριστή φορολογική υποχρέωση.

Η ουσία είναι ότι η συνδικαιούχος ιδιότητα δεν αποδεικνύει από μόνη της ποιος πραγματικά δωρίζει ή ποιος ωφελείται από τα χρήματα.

Ποια αποδεικτικά χρειάζονται και τι εξετάζει η ΑΑΔΕ

Το σημαντικότερο αποδεικτικό είναι η τραπεζική συναλλαγή, από την οποία προκύπτουν το ποσό, η ημερομηνία, ο λογαριασμός χρέωσης και ο λογαριασμός πίστωσης.

Μια χρήσιμη πρακτική είναι να αναγράφεται στην αιτιολογία του εμβάσματος, εφόσον υπάρχει σχετικό πεδίο, μια σαφής περιγραφή όπως «Γονική παροχή από [ονοματεπώνυμο γονέα] προς [ονοματεπώνυμο παιδιού]».

Η διατύπωση αυτή δεν είναι υποχρεωτική προϋπόθεση του αφορολόγητου. Βοηθά, όμως, να αναγνωρίζεται ευκολότερα ο σκοπός της συναλλαγής.

Όταν χρησιμοποιείται κοινός λογαριασμός, είναι χρήσιμο να διατηρούνται και στοιχεία από τα οποία προκύπτουν οι συνδικαιούχοι.

Δεν απαιτείται πάντως σε κάθε περίπτωση να επισυναφθεί εξαρχής αποδεικτικό μεταφοράς στο myPROPERTY. Για συναλλαγές μεταξύ λογαριασμών ελληνικών τραπεζών προβλέπεται ηλεκτρονική επιβεβαίωση. Αν η μεταφορά δεν επιβεβαιωθεί, μπορεί να ζητηθούν από την ΑΑΔΕ τα σχετικά δικαιολογητικά.

Ένα ακόμη σημείο αφορά την οικονομική δυνατότητα του γονέα.

Κατά την αρχική υποβολή δεν απαιτείται γενικά να συνυποβληθούν δηλώσεις εισοδήματος προηγούμενων ετών για να αποδειχθεί ότι ο γονέας διέθετε τα χρήματα. Η οικονομική του δυνατότητα μπορεί, ωστόσο, να εξεταστεί σε μεταγενέστερο φορολογικό έλεγχο.

Επομένως, κρατάμε τα τραπεζικά στοιχεία ακόμη και όταν η δήλωση ολοκληρώνεται χωρίς να ζητηθεί κάποιο έγγραφο.

Μπορεί ο γονέας να πληρώσει απευθείας τον πωλητή ακινήτου;

Ναι, προβλέπεται αυτή η δυνατότητα.

Ο πατέρας μπορεί, για παράδειγμα, να μεταφέρει χρήματα απευθείας στον πωλητή ενός ακινήτου που αγοράζει το παιδί του, χωρίς να περάσει προηγουμένως το ποσό από προσωπικό λογαριασμό του παιδιού.

Για την εφαρμογή του αφορολόγητου πρέπει να τεκμηριώνεται ότι η πληρωμή έγινε για λογαριασμό του πραγματικού αγοραστή, δηλαδή του παιδιού. Γι’ αυτό χρειάζονται τα αντίστοιχα έγγραφα της αγοράς και της τραπεζικής εξόφλησης.

Ανάλογες περιπτώσεις προβλέπονται για αγορά οχήματος ή για καταβολή χρημάτων σε εταιρεία με σκοπό την αύξηση της συμμετοχής του παιδιού, με τα ειδικά δικαιολογητικά που απαιτούνται.

Πώς γίνεται η δήλωση και ποια προθεσμία ισχύει

Η χρηματική γονική παροχή χωρίς συμβολαιογραφικό έγγραφο δηλώνεται ηλεκτρονικά μέσω της υπηρεσίας myPROPERTY της ΑΑΔΕ.

Η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει είτε από τον γονέα είτε από το παιδί, με τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet. Η οριστική υποβολή ολοκληρώνεται όταν η δήλωση γίνει αποδεκτή και από το άλλο συμβαλλόμενο μέρος.

Καταχωρίζονται τα στοιχεία των προσώπων, το ποσό και τα απαιτούμενα δεδομένα της συναλλαγής, με επιλογή της κατάλληλης κατηγορίας δήλωσης.

Όταν δεν συντάσσεται συμβόλαιο, η προθεσμία υποβολής είναι έξι μήνες από την πραγματική παράδοση των χρημάτων. Στη συνήθη περίπτωση τραπεζικής γονικής παροχής, η προθεσμία αρχίζει από τη μεταφορά του ποσού.

Μετά την υποβολή διατηρούμε τη δήλωση, την πράξη προσδιορισμού φόρου και το αποδεικτικό της συναλλαγής.

Πότε υπάρχει κίνδυνος να μην εφαρμοστεί το αφορολόγητο

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν τα χρήματα παραδίδονται σε μετρητά.

Η παράδοση μετρητών δεν πληροί την προϋπόθεση της τραπεζικής μεταφοράς για την εφαρμογή του αφορολόγητου των 800.000 ευρώ. Στην περίπτωση χρηματικής γονικής παροχής προς πρόσωπο της Α΄ κατηγορίας που δεν υπάγεται στην ευνοϊκή ρύθμιση, εφαρμόζεται αυτοτελής φορολόγηση 10%.

Για παράδειγμα, σε χρηματική γονική παροχή 40.000 ευρώ με μετρητά, ο αναλογών φόρος είναι 4.000 ευρώ.

Προσοχή χρειάζεται και στη χρονική σειρά των ενεργειών. Όταν δεν υπάρχει συμβόλαιο, η δήλωση πρέπει να αποτυπώνει την πραγματική παροχή. Αν τα χρήματα μεταφερθούν μετά την υποβολή της, το μεταγενέστερο έμβασμα δεν αποδεικνύει αυτομάτως την παροχή που είχε δηλωθεί νωρίτερα.

Τι ισχύει όταν τα χρήματα χρησιμοποιούνται για αγορά ακινήτου και κάλυψη τεκμηρίων

Η γονική παροχή μπορεί να αξιοποιηθεί και για την κάλυψη τεκμηρίων του παιδιού, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις της φορολογίας εισοδήματος.

Εδώ έχει σημασία ο χρόνος είσπραξης των χρημάτων. Για να ληφθεί υπόψη η παροχή στην κάλυψη συγκεκριμένης δαπάνης, πρέπει να αποδεικνύεται ότι τα χρήματα είχαν εισπραχθεί πριν πραγματοποιηθεί η δαπάνη.

Η ΑΑΔΕ έχει επίσης διευκρινίσει ότι, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, ποσό γονικής παροχής μπορεί να ληφθεί υπόψη ακόμη και αν η σχετική δήλωση φορολογίας κεφαλαίου υποβλήθηκε μετά τη λήξη του έτους στο οποίο πραγματοποιήθηκε η δαπάνη.

Απαραίτητο είναι να αποδεικνύονται η προηγούμενη είσπραξη των χρημάτων και η νόμιμη φορολογική τους αντιμετώπιση.

Γι’ αυτό, όταν το παιδί πρόκειται να αγοράσει ακίνητο, καλό είναι να έχει εξεταστεί έγκαιρα τόσο η τραπεζική μεταφορά όσο και η κάλυψη των τεκμηρίων.

Τι πρέπει να ελέγξουμε πριν στείλουμε τα χρήματα

Πριν από μια σημαντική γονική παροχή, αξίζει να ξεκαθαρίσουμε τρία ζητήματα: ποιος είναι ο πραγματικός δωρητής, από ποιον λογαριασμό θα γίνει η μεταφορά και ποιος θα λάβει τα χρήματα.

Αν υπάρχει κοινός λογαριασμός, εξετάζουμε τη συγκεκριμένη περίπτωση χωρίς να θεωρούμε ότι δημιουργείται αυτομάτως πρόβλημα. Αν τα χρήματα προορίζονται για αγορά ακινήτου ή άλλη υποχρέωση του παιδιού, φροντίζουμε να υπάρχουν τα έγγραφα που συνδέουν την πληρωμή με τη συναλλαγή.

Στη φορολογική πράξη, η σωστή προετοιμασία είναι συχνά πιο σημαντική από τη διόρθωση ενός λάθους εκ των υστέρων.

Η ασφαλέστερη προσέγγιση είναι να συμφωνούν η πραγματική παροχή, η τραπεζική κίνηση και η δήλωση στην ΑΑΔΕ. Έτσι, αν χρειαστεί να ελεγχθεί η υπόθεση αργότερα, υπάρχουν τα στοιχεία που εξηγούν τι πραγματικά συνέβη.

Πηγές – Τεκμηρίωση

Ν. 5219/2025 – Κώδικας Φορολογίας Περιουσίας, όπως ισχύει.

ΑΑΔΕ – Ε.2077/2022.

ΑΑΔΕ – Α.1162/2022.

ΑΑΔΕ – Ε.2009/2025.

ΑΑΔΕ – Εγχειρίδιο Ερωτήσεων και Απαντήσεων σε Φορολογικά Θέματα, Μάιος 2026.

Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών – Δήλωση φόρου γονικής παροχής μέσω myPROPERTY.

 

Τάσος Δουκέρης

Λογιστής – Φοροτεχνικός Α’ Τάξης | Αντιπρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Λογιστών – Οικονομολόγων Ελλάδος |Σύμβουλος Επιχειρήσεων & Ιδιωτών  Υπεύθυνος Λογιστικού Γραφείου «Σ. Κρητικός & Συνεργάτες»