ανάγνωση σε: 27 λεπτά
Τάσος Δουκέρης, Λογιστής – Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης, Αντιπρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Λογιστών – Οικονομολόγων Ελλάδος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων & Ιδιωτών, Υπεύθυνος Λογιστικού Γραφείου «Σ. Κρητικός & Συνεργάτες»
Πότε υποβάλλεται η αίτηση, ποια είναι τα εισοδηματικά όρια, τι ισχύει για ΚΟΤ Α, Β και Γ και πώς επηρεάζουν την έγκριση η φιλοξενία, η ακίνητη περιουσία και τα στοιχεία της ηλεκτρικής παροχής.
Ένας συνταξιούχος με περιορισμένο εισόδημα υποβάλλει αίτηση για το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο και διαπιστώνει ότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις. Μια οικογένεια βρίσκεται, σύμφωνα με τους δικούς της υπολογισμούς, κάτω από το εισοδηματικό όριο, αλλά η εφαρμογή εμφανίζει διαφορετικό αποτέλεσμα. Σε μια τρίτη περίπτωση, ο ενδιαφερόμενος πληροί τα οικονομικά κριτήρια, όμως η αίτηση δεν ολοκληρώνεται επειδή η ηλεκτρική παροχή δεν αντιστοιχεί στο σωστό ΑΦΜ.
Οι περιπτώσεις αυτές αναδεικνύουν ένα βασικό χαρακτηριστικό του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου: το χαμηλό εισόδημα δεν εξασφαλίζει από μόνο του την έγκριση της αίτησης.
Η ΗΔΙΚΑ εξετάζει στοιχεία από διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα, εφαρμόζει ειδικούς κανόνες ανά κατηγορία δικαιούχων και ελέγχει τη σύνθεση του νοικοκυριού, την ακίνητη περιουσία και την αντιστοίχιση της κύριας κατοικίας με την ηλεκτρική παροχή.
Υπάρχει, επιπλέον, μια ουσιαστική διάκριση που συχνά παραβλέπεται. Μια αίτηση μπορεί να απορριφθεί επειδή δεν πληρούται κάποιο κριτήριο, αλλά μπορεί και να παραμένει ανολοκλήρωτη λόγω εκκρεμούς συναίνεσης ή λανθασμένων στοιχείων.
Για να αντιμετωπιστεί σωστά το πρόβλημα, πρέπει πρώτα να εντοπιστεί η πραγματική αιτία.
Πότε υποβάλλεται αίτηση για το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο
Η αίτηση για ένταξη στο Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο μπορεί να υποβληθεί οποιαδήποτε στιγμή μέσα στο έτος, μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής της ΗΔΙΚΑ.
Επομένως, ένας πολίτης που επιθυμεί να ενταχθεί για πρώτη φορά δεν χρειάζεται να περιμένει την ετήσια περίοδο υποβολής φορολογικών δηλώσεων.
Πρέπει, ωστόσο, να πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις με βάση τα δεδομένα που χρησιμοποιεί η εφαρμογή κατά τον έλεγχο.
Διαφορετική διαδικασία προβλέπεται για όσους είναι ήδη δικαιούχοι.
Οι ενταγμένοι στο ΚΟΤ οφείλουν να υποβάλλουν νέα αίτηση κάθε χρόνο μέσα σε δύο μήνες από τη λήξη της νόμιμης ή παραταθείσας προθεσμίας υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος.
Για το 2026, η περίοδος ετήσιας ανανέωσης ήταν από τις 25 Ιουλίου έως και τις 25 Σεπτεμβρίου.
Όσοι ήταν ήδη δικαιούχοι και δεν υπέβαλαν νέα αίτηση μέσα στο συγκεκριμένο διάστημα απεντάσσονται αυτομάτως.
Η απένταξη λόγω μη ανανέωσης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το νοικοκυριό έπαψε να πληροί τα οικονομικά κριτήρια. Σημαίνει ότι δεν ολοκληρώθηκε ο υποχρεωτικός ετήσιος επανέλεγχος.
Η ημερομηνία της 25ης Σεπτεμβρίου δεν αποτελεί, όμως, γενικό και οριστικό κλείσιμο των αιτήσεων.
Ακόμη και μετά την ημερομηνία αυτή μπορεί να υποβληθεί νέα αίτηση μέσα στο έτος. Εφόσον υπάρχει ήδη υποβληθείσα αίτηση που πρέπει να αντικατασταθεί, ακολουθείται προηγουμένως η προβλεπόμενη διαδικασία ακύρωσης.
Η νέα υποβολή δεν συνεπάγεται αυτόματη έγκριση ούτε εγγυάται αναδρομική εφαρμογή της έκπτωσης για κάθε προηγούμενο χρονικό διάστημα.
Πώς ολοκληρώνεται σωστά η ηλεκτρονική αίτηση
Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω της εφαρμογής ΚΟΤ της ΗΔΙΚΑ, με χρήση των προσωπικών κωδικών TAXISnet.
Ο αιτών επιβεβαιώνει τον ΑΜΚΑ του και παρέχει την προβλεπόμενη συναίνεση για την επεξεργασία των απαραίτητων στοιχείων.
Στη συνέχεια επιλέγει την κατηγορία ΚΟΤ, δηλώνει την ηλεκτρική παροχή της κύριας κατοικίας και συμπληρώνει τα απαιτούμενα στοιχεία επικοινωνίας.
Ανάλογα με την κατηγορία και τη σύνθεση του νοικοκυριού μπορεί να απαιτηθούν πρόσθετες συναινέσεις ή ειδικά δικαιολογητικά.
Όταν έχουν ολοκληρωθεί τα απαραίτητα στάδια, η εφαρμογή εμφανίζει εάν πληρούνται τα κριτήρια ένταξης.
Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Η θετική ένδειξη ότι πληρούνται τα κριτήρια δεν αρκεί από μόνη της. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να πραγματοποιήσει την οριστική υποβολή της αίτησης, ώστε να ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Αντίστοιχα, όταν εμφανίζεται αρνητικό αποτέλεσμα, η εφαρμογή παρουσιάζει τους λόγους για τους οποίους δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις.
Η ακριβής ένδειξη αποτελεί το πρώτο στοιχείο που πρέπει να εξεταστεί πριν επιχειρηθεί οποιαδήποτε διόρθωση.
ΚΟΤ Α, Β και Γ: Γιατί δεν εφαρμόζονται τα ίδια κριτήρια
Το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο περιλαμβάνει τρεις διακριτές κατηγορίες.
Το ΚΟΤ Α αφορά πρόσωπα που πληρούν τις προϋποθέσεις υπαγωγής στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα και διαθέτουν την απαιτούμενη ενεργή εγκεκριμένη αίτηση.
Δεν αρκεί κάποιος να δηλώνει πολύ χαμηλό ή μηδενικό εισόδημα. Η υπαγωγή στο ΚΟΤ Α συνδέεται με τις ειδικές προϋποθέσεις του συγκεκριμένου προγράμματος.
Το ΚΟΤ Β αφορά νοικοκυριά που πληρούν καθορισμένα εισοδηματικά, περιουσιακά και πρόσθετα κριτήρια. Η αξιολόγηση γίνεται με βάση τα στοιχεία του νοικοκυριού και όχι υποχρεωτικά μόνο του αιτούντος.
Το ΚΟΤ Γ αποτελεί ειδικό τιμολόγιο για πολύτεκνες οικογένειες, με διαφορετικά εισοδηματικά όρια και ιδιαίτερες προϋποθέσεις.
Η διάκριση έχει άμεση πρακτική σημασία.
Ένας περιουσιακός περιορισμός του ΚΟΤ Β δεν εφαρμόζεται αναγκαστικά στο ΚΟΤ Γ. Αντίστοιχα, η ύπαρξη χαμηλού εισοδήματος δεν σημαίνει αυτομάτως υπαγωγή στο ΚΟΤ Α.
Τα εισοδηματικά όρια του ΚΟΤ Β
Στο ΚΟΤ Β τα εισοδηματικά όρια διαφοροποιούνται ανάλογα με τον αριθμό των ενηλίκων και των ανηλίκων μελών.
Για τις βασικές συνθέσεις νοικοκυριών ισχύουν τα ακόλουθα ετήσια όρια:
9.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό.
13.500 ευρώ για δύο ενήλικα μέλη ή για μονογονεϊκή οικογένεια με ένα ανήλικο τέκνο.
15.750 ευρώ για δύο ενήλικες με ένα ανήλικο τέκνο ή για μονογονεϊκή οικογένεια με δύο ανήλικα τέκνα.
18.000 ευρώ για τρεις ενήλικες, για δύο ενήλικες με δύο ανήλικα τέκνα ή για μονογονεϊκή οικογένεια με τρία ανήλικα τέκνα.
24.750 ευρώ για τρεις ενήλικες με ένα ανήλικο τέκνο, για δύο ενήλικες με τρία ανήλικα τέκνα ή για μονογονεϊκή οικογένεια με τέσσερα ανήλικα τέκνα.
27.000 ευρώ για τέσσερις ενήλικες, για δύο ενήλικες με τέσσερα ανήλικα τέκνα ή για μονογονεϊκή οικογένεια με πέντε ανήλικα τέκνα.
Για πρόσθετα μέλη πέρα από τις βασικές συνθέσεις προβλέπεται προσαύξηση 4.500 ευρώ για κάθε επιπλέον ενήλικο και 2.250 ευρώ για κάθε επιπλέον ανήλικο, μέχρι το γενικό ανώτατο εισοδηματικό όριο των 31.500 ευρώ.
Το ανώτατο όριο μπορεί να αυξηθεί όταν συντρέχουν οι ειδικές προϋποθέσεις αναπηρίας ή αναγκαίας κατ’ οίκον μηχανικής υποστήριξης.
Τα παραπάνω ποσά αποτελούν τα νομοθετημένα όρια του ΚΟΤ Β. Η ύπαρξη εισοδήματος κάτω από αυτά αποτελεί αναγκαίο στοιχείο του ελέγχου, αλλά όχι απόδειξη ότι πληρούνται και όλα τα υπόλοιπα κριτήρια.
Αναπηρία και μηχανική υποστήριξη: Πότε αυξάνεται το εισοδηματικό όριο
Για νοικοκυριό στο οποίο περιλαμβάνεται άτομο με αναπηρία τουλάχιστον 67%, προβλέπεται προσαύξηση του αντίστοιχου εισοδηματικού ορίου κατά 8.000 ευρώ.
Όταν υπάρχει πρόσωπο που χρειάζεται κατ’ οίκον μηχανική υποστήριξη με ιατρικές συσκευές απαραίτητες για τη ζωή του, η προβλεπόμενη προσαύξηση ανέρχεται σε 15.000 ευρώ.
Οι σχετικές προσαυξήσεις εφαρμόζονται σύμφωνα με τους ειδικούς κανόνες και δεν υπολογίζονται αυθαίρετα για κάθε μέλος του νοικοκυριού.
Στο ΚΟΤ Α και Β η πληροφορία για αναπηρία τουλάχιστον 67% αντλείται από τους αντίστοιχους κωδικούς του Ε1.
Αυτό σημαίνει ότι η ύπαρξη γνωμάτευσης αναπηρίας δεν εξασφαλίζει πάντοτε την αυτόματη αναγνώριση της ιδιότητας από την εφαρμογή.
Εάν οι προβλεπόμενοι κωδικοί δεν έχουν συμπληρωθεί σωστά, μπορεί να απαιτείται έλεγχος και νόμιμη διόρθωση της φορολογικής δήλωσης.
Για την κατ’ οίκον μηχανική υποστήριξη προβλέπεται ιδιαίτερη διαδικασία βεβαίωσης και καταχώρισης των σχετικών στοιχείων.
ΚΟΤ Γ: Τα εισοδηματικά όρια για τις πολύτεκνες οικογένειες
Το ΚΟΤ Γ έχει διαφορετική εισοδηματική κλίμακα.
Για την τυπική περίπτωση πολύτεκνης οικογένειας με τέσσερα εξαρτώμενα τέκνα, το βασικό ετήσιο εισοδηματικό όριο είναι 50.000 ευρώ.
Για πέντε εξαρτώμενα τέκνα το όριο είναι 52.500 ευρώ, για έξι 55.000 ευρώ, για επτά 57.500 ευρώ και για οκτώ 60.000 ευρώ.
Για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο προβλέπεται προσαύξηση 2.500 ευρώ, μέχρι το γενικό ανώτατο όριο των 70.000 ευρώ.
Ισχύουν επίσης ειδικές προσαυξήσεις κατά 8.000 ευρώ για την προβλεπόμενη περίπτωση αναπηρίας τουλάχιστον 67% και κατά 15.000 ευρώ για την αναγκαία κατ’ οίκον μηχανική υποστήριξη.
Η κλίμακα λαμβάνει υπόψη και ειδικές περιπτώσεις πολυτεκνικής ιδιότητας, όπως εκείνες που προβλέπονται για συγκεκριμένες μονογονεϊκές και ορφανές οικογένειες.
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο είναι ότι στο ΚΟΤ Γ δεν εφαρμόζεται το κριτήριο ακίνητης περιουσίας του ΚΟΤ Β.
Η συγκεκριμένη διαφοροποίηση δεν καταργεί τους υπόλοιπους νόμιμους περιορισμούς.
Για παράδειγμα, εξακολουθούν να εφαρμόζονται συγκεκριμένοι αποκλεισμοί που συνδέονται με δαπάνες πολυτελούς διαβίωσης.
Σύμφωνα με την ισχύουσα τροποποίηση, τα δηλωμένα δίδακτρα ιδιωτικών σχολείων συνδέονται με αποκλεισμό στην περίπτωση που υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ, ενώ η κυριότητα ή κατοχή επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης, ανεξαρτήτως κυβισμού, εξαιρείται από τον συγκεκριμένο αποκλεισμό λόγω φόρου πολυτελείας.
Για τη διαδικασία ένταξης απαιτούνται τα προβλεπόμενα πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης και πολυτεκνικής ιδιότητας.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι ειδικές προϋποθέσεις για τα εξαρτώμενα τέκνα, οι οποίες συνδέονται με την ηλικία, τις σπουδές, τη στρατιωτική θητεία και την αναπηρία.
Δεν αρκεί, επομένως, μια γενική διαπίστωση ότι η οικογένεια έχει αποκτήσει τέσσερα ή περισσότερα παιδιά. Πρέπει να εξετάζεται η συγκεκριμένη νόμιμη περίπτωση υπαγωγής.
Γιατί η εφαρμογή μπορεί να υπολογίζει περισσότερο εισόδημα από αυτό που γνωρίζει ο πολίτης
Ένας από τους συχνότερους λόγους απόρριψης είναι η λανθασμένη αντίληψη για το ποιο εισόδημα εξετάζεται.
Ο πολίτης συνήθως γνωρίζει τις καθαρές αποδοχές του από εργασία ή σύνταξη.
Η νομοθεσία του ΚΟΤ Β, όμως, χρησιμοποιεί διαφορετικό τρόπο προσδιορισμού.
Στον έλεγχο λαμβάνεται υπόψη το ετήσιο συνολικό πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα του νοικοκυριού, σύμφωνα με τις ειδικές διατάξεις.
Μπορεί να περιλαμβάνονται φορολογητέα ποσά, αυτοτελώς ή ειδικώς φορολογούμενα εισοδήματα και απαλλασσόμενα από φόρο ποσά, ενώ εξετάζεται και ο προβλεπόμενος τεκμαρτός προσδιορισμός.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πραγματικό και τεκμαρτό εισόδημα προστίθενται μηχανικά ως δύο διαφορετικές εισπράξεις.
Ο έλεγχος πραγματοποιείται σύμφωνα με τον νόμιμο προσδιορισμό των σχετικών ποσών.
Οι Συχνές Ερωτήσεις της ΗΔΙΚΑ αναφέρονται ρητά σε περιπτώσεις όπου αιτούντες διαπιστώνουν υπέρβαση λόγω ποσών από επιδόματα ή άλλες παροχές.
Δεν έχουν, όμως, όλες οι κοινωνικές παροχές υποχρεωτικά την ίδια αντιμετώπιση σε κάθε κατηγορία.
Για τον λόγο αυτό, η σωστή διερεύνηση δεν ξεκινά από τον μηνιαίο μισθό αλλά από την ανάλυση των εκκαθαρισμένων φορολογικών δεδομένων που χρησιμοποιούνται για το σύνολο του νοικοκυριού.
Η φιλοξενία μπορεί να αλλάξει την εισοδηματική εικόνα ολόκληρου του νοικοκυριού
Ας εξετάσουμε την περίπτωση ενός συνταξιούχου που εισπράττει χαμηλή σύνταξη και φιλοξενεί στην κατοικία του το ενήλικο παιδί του.
Ο ίδιος εκτιμά ότι πληροί το εισοδηματικό όριο, επειδή υπολογίζει μόνο τη σύνταξή του.
Ωστόσο, εφόσον το παιδί εμφανίζεται ως φιλοξενούμενο μέλος στις σχετικές φορολογικές δηλώσεις, η εφαρμογή εξετάζει τα στοιχεία σύμφωνα με τους κανόνες σύνθεσης του νοικοκυριού.
Έτσι, μπορεί να προκύψει διαφορετικό αποτέλεσμα από αυτό που υπολόγισε αρχικά ο αιτών.
Αντίστοιχα, όταν ένας ηλικιωμένος κατοικεί ως φιλοξενούμενος στο σπίτι του παιδιού του, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ανεξάρτητο νοικοκυριό για την ίδια παροχή μόνο επειδή υποβάλλει ξεχωριστή δήλωση εισοδήματος.
Η αίτηση υποβάλλεται από το πρόσωπο που έχει το σχετικό δικαίωμα στη φιλοξενούσα μονάδα και ο έλεγχος αφορά το σύνολο των προβλεπόμενων μελών.
Εδώ βρίσκεται και η εξήγηση γιατί δύο πολίτες με παρόμοια σύνταξη μπορούν να έχουν διαφορετική έκβαση.
Ο ένας κατοικεί μόνος του. Ο άλλος συμμετέχει σε νοικοκυριό με περισσότερα μέλη και διαφορετικά εισοδηματικά ή περιουσιακά δεδομένα.
Δωρεάν παραχώρηση και φιλοξενία δεν είναι το ίδιο
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ορθή αποτύπωση της κατοικίας στη φορολογική δήλωση.
Όταν ένας γονέας παραχωρεί δωρεάν ξεχωριστό ακίνητο στο παιδί του, δεν σημαίνει ότι το παιδί φιλοξενείται στο ίδιο νοικοκυριό.
Η δωρεάν παραχώρηση και η φιλοξενία αποτελούν διαφορετικές καταστάσεις, οι οποίες αντιμετωπίζονται διαφορετικά και από την εφαρμογή.
Εάν ένα πρόσωπο έχει δηλωθεί λανθασμένα ως φιλοξενούμενο, μπορεί να επηρεάζεται η σύνθεση του νοικοκυριού και η δυνατότητα ένταξης.
Η ΗΔΙΚΑ περιγράφει στις Συχνές Ερωτήσεις της συγκεκριμένους χειρισμούς για εσφαλμένα εμφανιζόμενα φιλοξενούμενα μέλη.
Ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά, μπορεί να απαιτείται η προβλεπόμενη διαδικασία διαγραφής ή καταγγελίας λανθασμένων στοιχείων ή η υποβολή τροποποιητικής φορολογικής δήλωσης.
Η επιλογή δεν πρέπει να γίνεται μηχανικά.
Πρέπει πρώτα να διαπιστωθεί ποια είναι η πραγματική κατάσταση κατοίκησης και ποια φορολογική πληροφορία είναι ανακριβής.
Καμία μεταβολή δεν πρέπει να πραγματοποιείται αποκλειστικά με σκοπό την εμφάνιση τεχνητής επιλεξιμότητας.
Όταν η αίτηση δεν προχωρά επειδή λείπει συναίνεση
Στο ΚΟΤ Β, η ύπαρξη ενήλικων φιλοξενούμενων μελών μπορεί να απαιτεί πρόσθετη συναίνεση.
Τα πρόσωπα αυτά εισέρχονται στην εφαρμογή με τους προσωπικούς τους κωδικούς TAXISnet και επιτρέπουν την προβλεπόμενη αναζήτηση των δεδομένων τους.
Εάν δεν δοθούν όλες οι απαιτούμενες συναινέσεις, η αίτηση ενδέχεται να μην μπορεί να υποβληθεί οριστικά.
Αυτό δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι το νοικοκυριό δεν πληροί τα εισοδηματικά όρια.
Η διαδικασία απλώς δεν έχει ολοκληρωθεί.
Αφού δοθούν οι συναινέσεις, ο αιτών επανέρχεται στην εφαρμογή και ολοκληρώνει την υποβολή.
Για το ΚΟΤ Α ισχύει διαφορετικός χειρισμός, καθώς οι σχετικές συναινέσεις των φιλοξενούμενων έχουν δοθεί στο πλαίσιο του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.
Άλλο πράγμα είναι η πραγματική απόρριψη και άλλο η αδυναμία ολοκλήρωσης μιας αίτησης.
Ακίνητη περιουσία: Το κριτήριο που μπορεί να αποκλείσει νοικοκυριό με χαμηλό εισόδημα
Στο ΚΟΤ Β υπάρχει αυτοτελές κριτήριο ακίνητης περιουσίας.
Η συνολική φορολογητέα αξία των ακινήτων των μελών του νοικοκυριού, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, εξετάζεται σύμφωνα με τους προβλεπόμενους κανόνες.
Για μονοπρόσωπο νοικοκυριό το βασικό όριο είναι 120.000 ευρώ.
Το ποσό αυξάνεται κατά 15.000 ευρώ για κάθε πρόσθετο μέλος, μέχρι το γενικό ανώτατο όριο των 180.000 ευρώ.
Έτσι, ένας πολίτης μπορεί να έχει χαμηλές αποδοχές αλλά να μη δικαιούται ΚΟΤ Β λόγω της συνολικής φορολογητέας αξίας της ακίνητης περιουσίας του νοικοκυριού.
Σημασία έχει η προβλεπόμενη φορολογητέα αξία και όχι η προσωπική εκτίμηση του ιδιοκτήτη για το πόσο θα μπορούσε να πωληθεί ένα ακίνητο.
Αυτό εξηγεί γιατί ένας συνταξιούχος με μικρή σύνταξη μπορεί να εμφανίζει απόρριψη εάν διαθέτει σημαντική ακίνητη περιουσία ή συμμετέχει σε νοικοκυριό με επιπλέον περιουσιακά στοιχεία.
Αν το πρόβλημα εντοπίζεται στο συγκεκριμένο κριτήριο, η επανεξέταση των μισθολογικών ή συνταξιοδοτικών αποδοχών δεν αντιμετωπίζει την ουσία του ζητήματος.
Ποια φορολογικά στοιχεία χρησιμοποιούνται για τις αιτήσεις του 2026
Η φορολογική περίοδος που λαμβάνει υπόψη η εφαρμογή έχει ιδιαίτερη σημασία.
Στην επίσημη ενημέρωση του κύκλου 2026, η ΗΔΙΚΑ αναφέρει ότι ο έλεγχος εισοδήματος και σύνθεσης νοικοκυριού πραγματοποιείται με βάση τη φορολογική δήλωση του 2025.
Για την ακίνητη περιουσία χρησιμοποιούνται τα στοιχεία της εκκαθάρισης ΕΝΦΙΑ που προβλέπεται από την αντίστοιχη ενημέρωση της εφαρμογής.
Υπάρχει, όμως, και ειδική δυνατότητα επανελέγχου.
Εάν η αρχική αίτηση έχει ελεγχθεί με παλαιότερη εκκαθάριση ΕΝΦΙΑ, μπορεί να χρειάζεται ακύρωση και υποβολή νέας αίτησης, ώστε να ληφθούν υπόψη τα νεότερα διαθέσιμα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας, σύμφωνα με τις οδηγίες της εφαρμογής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μεταβολή στο Ε9 αλλάζει αυτομάτως το αποτέλεσμα μιας ήδη υποβληθείσας αίτησης.
Πρέπει να διαπιστώνεται ποια εκκαθάριση χρησιμοποιήθηκε, πότε πραγματοποιήθηκε η μεταβολή και αν πληρούνται οι προϋποθέσεις νέας υποβολής.
Η διάκριση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε περιπτώσεις μεταβίβασης ακινήτων ή άλλων αλλαγών που επηρεάζουν την περιουσιακή κατάσταση.
Η ηλεκτρική παροχή πρέπει να συνδέεται με την κύρια κατοικία
Η αίτηση μπορεί να μην ολοκληρώνεται ακόμη και όταν τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια πληρούνται.
Ένας συνηθισμένος λόγος είναι η ασυμφωνία των στοιχείων της ηλεκτρικής παροχής.
Η παροχή για την οποία ζητείται το ΚΟΤ πρέπει να αφορά την κύρια κατοικία και να βρίσκεται στο όνομα του αιτούντος ή του/της συζύγου του, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Ας υποθέσουμε ότι ένας γονέας έχει παραχωρήσει δωρεάν διαμέρισμα στο παιδί του.
Το παιδί κατοικεί στο ακίνητο και το δηλώνει σωστά ως κύρια κατοικία, αλλά ο λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος παραμένει στο όνομα του γονέα.
Η σωστή δήλωση δωρεάν παραχώρησης δεν θεραπεύει από μόνη της την ασυμφωνία.
Απαιτείται προηγουμένως η τακτοποίηση των στοιχείων της παροχής στον προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας.
Αντίστοιχο πρόβλημα μπορεί να εμφανιστεί μετά τον θάνατο συζύγου, όταν ο λογαριασμός εξακολουθεί να εκδίδεται στο όνομα του αποβιώσαντος.
Η λύση σε τέτοιες περιπτώσεις δεν βρίσκεται απαραίτητα στη φορολογική δήλωση. Μπορεί να απαιτείται μεταβολή της σύμβασης προμήθειας.
Όταν η παροχή είναι στο σωστό όνομα αλλά δεν αναγνωρίζεται
Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες ο λογαριασμός εμφανίζεται στο σωστό όνομα, όμως η εφαρμογή αναφέρει ότι η παροχή δεν ανήκει στον αιτούντα ή στον/στη σύζυγό του.
Το πρόβλημα μπορεί να βρίσκεται στην αντιστοίχιση του ΑΦΜ με τον αριθμό παροχής στα δεδομένα του προμηθευτή ή του ΔΕΔΔΗΕ.
Η ΗΔΙΚΑ συστήνει να επιβεβαιώνεται ότι τα πλήρη στοιχεία έχουν καταχωριστεί σωστά.
Μετά από διορθώσεις, μπορεί να απαιτείται χρόνος για την ενημέρωση των διασυνδεδεμένων συστημάτων.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στην πληκτρολόγηση του αριθμού παροχής.
Η εφαρμογή ζητά τους έντεκα πρώτους αριθμούς της παροχής, χωρίς κενά ή άλλα σύμβολα.
Ένα λανθασμένο ψηφίο μπορεί να εμποδίσει τη διασταύρωση, χωρίς να υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα στα οικονομικά κριτήρια.
Η αλλαγή προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί επίσης περίπτωση στην οποία μπορεί να χρειάζεται νέα αίτηση.
Προηγείται η ολοκλήρωση της μεταφοράς και η επιβεβαίωση της αντιστοίχισης της παροχής με το ΑΦΜ. Στη συνέχεια πραγματοποιούνται οι προβλεπόμενες ενέργειες ακύρωσης και επανυποβολής.
Έγκριση της αίτησης και έκπτωση στον λογαριασμό δεν είναι το ίδιο
Ακόμη και μετά την έγκριση πρέπει να εξετάζεται ο τρόπος εφαρμογής του κοινωνικού τιμολογίου στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι κατηγορίες ΚΟΤ έχουν διαφορετικά όρια τετραμηνιαίας κατανάλωσης, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού και τις προβλεπόμενες ειδικές ιδιότητες.
Στο ΚΟΤ Α και Β εφαρμόζονται συγκεκριμένοι κανόνες όταν η κατανάλωση υπερβαίνει τα αντίστοιχα όρια.
Για περιορισμένες υπερβάσεις προβλέπεται διαφορετική αντιμετώπιση από εκείνη που ισχύει σε μεγαλύτερες υπερβάσεις, ενώ λαμβάνεται υπόψη και η μέση τετραμηνιαία κατανάλωση σε ετήσια κυλιόμενη βάση, στις περιπτώσεις που ορίζει η νομοθεσία.
Στο ΚΟΤ Γ προβλέπεται ειδικός τρόπος εφαρμογής της έκπτωσης εντός των επιτρεπόμενων ορίων, με διακριτή τιμολόγηση της υπερβάλλουσας κατανάλωσης.
Για τη συγκεκριμένη κατηγορία εφαρμόζεται επίσης η ειδική ρύθμιση που καλύπτει την προβλεπόμενη ημερήσια και νυχτερινή κατανάλωση, εφόσον υπάρχει αντίστοιχη μέτρηση.
Επομένως, ένας πολίτης που έχει εγκριθεί αλλά βλέπει μικρότερο οικονομικό όφελος από το αναμενόμενο πρέπει να εξετάζει και τον τρόπο τιμολόγησης.
Η μικρότερη έκπτωση δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι έχει απορριφθεί ή ακυρωθεί η αίτηση.
Επιπλέον, το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο δεν ταυτίζεται με το Μητρώο Ευάλωτων Πελατών, το οποίο αφορά διαφορετικές προστατευτικές ρυθμίσεις.
Πού πρέπει να απευθυνθεί ο ενδιαφερόμενος όταν διαπιστώσει πρόβλημα
Ο σωστός φορέας εξαρτάται από την αιτία της ασυμφωνίας.
Εάν το πρόβλημα αφορά εισόδημα, φιλοξενία, σύνθεση νοικοκυριού ή ακίνητη περιουσία, πρέπει να εξεταστούν τα αντίστοιχα φορολογικά στοιχεία της ΑΑΔΕ.
Εάν αφορά λανθασμένο ΑΦΜ ή όνομα στην ηλεκτρική παροχή, η διόρθωση αρχίζει από τον προμηθευτή και, όπου απαιτείται, από τον ΔΕΔΔΗΕ.
Εάν λείπει συναίνεση ενηλίκου μέλους, το συγκεκριμένο πρόσωπο πρέπει να ολοκληρώσει την προβλεπόμενη ενέργεια μέσω της εφαρμογής.
Όταν η ασυμφωνία εξακολουθεί να εμφανίζεται παρότι τα στοιχεία έχουν καταχωριστεί σωστά στους αρμόδιους φορείς, η ΗΔΙΚΑ διαθέτει ειδική διαδικασία επικοινωνίας για τεχνικά σφάλματα και προβλήματα διασταύρωσης.
Η τεχνική υποστήριξη δεν υποκαθιστά τη διόρθωση ανακριβών δεδομένων στην πηγή τους.
Για τον λόγο αυτό, η επανυποβολή της αίτησης πρέπει να ακολουθεί τον εντοπισμό και, όπου είναι εφικτό, την αντιμετώπιση του πραγματικού προβλήματος.
Η σωστή αντιμετώπιση αρχίζει από τον λόγο απόρριψης
Το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο αποτελεί σημαντικό μέτρο στήριξης των νοικοκυριών, αλλά η ένταξη δεν εξαρτάται από μια απλή δήλωση οικονομικής δυσκολίας.
Ένας πολίτης μπορεί να έχει πραγματικά περιορισμένους οικονομικούς πόρους και παρ’ όλα αυτά να μη δικαιούται ΚΟΤ, επειδή δεν πληροί κάποιο από τα νόμιμα κριτήρια.
Μπορεί, όμως, και να πληροί τις ουσιαστικές προϋποθέσεις, ενώ η αίτησή του παραμένει ανολοκλήρωτη λόγω μιας ασυμφωνίας ή μιας διοικητικής εκκρεμότητας.
Οι δύο περιπτώσεις απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση.
Στην πρώτη πρέπει να εξεταστεί η επιλεξιμότητα. Στη δεύτερη πρέπει να εντοπιστεί ποιο δεδομένο ή ποιο στάδιο της διαδικασίας εμποδίζει την οριστική υποβολή.
Το χαμηλό εισόδημα είναι μόνο ένα μέρος του ελέγχου. Η σύνθεση του νοικοκυριού, η ακίνητη περιουσία, η κατηγορία ΚΟΤ και η σωστή αντιστοίχιση της ηλεκτρικής παροχής μπορούν να καθορίσουν εξίσου το αποτέλεσμα.
Για τον πολίτη, το σημαντικότερο είναι να γνωρίζει γιατί η αίτησή του δεν εγκρίθηκε ή δεν ολοκληρώθηκε.
Για τον λογιστή που καλείται να τον καθοδηγήσει, η ουσιαστική εργασία δεν περιορίζεται στον έλεγχο ενός εισοδηματικού ποσού. Απαιτεί να συνδυάσει τα φορολογικά δεδομένα με την πραγματική εικόνα του νοικοκυριού και να διακρίνει την οριστική μη πλήρωση των κριτηρίων από ένα πρόβλημα που μπορεί να διορθωθεί νόμιμα.
Αυτή η διάκριση καθορίζει και τη σωστή επόμενη ενέργεια.
Πηγές – Τεκμηρίωση
ΗΔΙΚΑ, Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο – Επίσημη ηλεκτρονική εφαρμογή και ενημερώσεις αιτήσεων 2026.
ΗΔΙΚΑ, Συχνές Ερωτήσεις και Απαντήσεις σχετικά με το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο.
ΗΔΙΚΑ, Ενημερωτικό για το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο και τη διαδικασία υποβολής αίτησης.
Υπουργική απόφαση Δ5-ΗΛ/Β/Φ29/16027/06.08.2010, ΦΕΚ Β΄ 1403/2010, όπως ισχύει.
Υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΥΠΡΓ/892/152/2018, ΦΕΚ Β΄ 242/2018.
Υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΗΕ/72919/1459/2019, ΦΕΚ Β΄ 3290/2019.
Υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΗΕ/136162/2333/2023, ΦΕΚ Β΄ 7330/2023, ΚΟΤ Γ – Τιμολόγιο Πολυτέκνων.
Υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΗΕ/10481/193/2024, ΦΕΚ Β΄ 742/2024.
Υπουργική απόφαση τροποποίησης του ΚΟΤ Γ, ΦΕΚ Β΄ 6007/2024.
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ειδικές Κατηγορίες Καταναλωτών.
ΔΕΔΔΗΕ, Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο – Δικαιούχοι Πελάτες.
ΑΑΔΕ, δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων και πράξεις διοικητικού προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ, για τα δεδομένα των προβλεπόμενων διασταυρώσεων.