ανάγνωση σε: 14 λεπτά
Πόσες ημέρες πρέπει να απουσιάζει ο εργαζόμενος, πότε απαιτείται γραπτή όχληση και ποιες προθεσμίες πρέπει να προσέξουν εργοδότες και λογιστές.
Δύο εργαζόμενοι σταματούν να εμφανίζονται στη δουλειά την ίδια ημέρα. Ο πρώτος εργάζεται από Δευτέρα έως Παρασκευή, ενώ ο δεύτερος μόνο Δευτέρα και Τρίτη.
Κανένας δεν έχει υποβάλει παραίτηση και ο εργοδότης ζητά από το λογιστήριο να δηλώσει την οικειοθελή αποχώρησή τους.
Μπορεί να γίνει η δήλωση και για τους δύο την ίδια ημέρα;
Όχι απαραίτητα. Το πρόγραμμα εργασίας επηρεάζει τον υπολογισμό της αδικαιολόγητης απουσίας, ενώ η νομοθεσία απαιτεί να προηγηθεί συγκεκριμένη διαδικασία πριν θεωρηθεί ότι ο εργαζόμενος αποχώρησε.
Με τις αλλαγές του 2025 και τη λειτουργία του ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, η διαδικασία έγινε συντομότερη. Παραμένει, όμως, ιδιαίτερα σημαντική για τις επιχειρήσεις, καθώς η λανθασμένη ή εκπρόθεσμη αναγγελία μπορεί να έχει σοβαρές εργασιακές και οικονομικές συνέπειες.
Η βασική αρχή είναι ότι η απουσία από την εργασία δεν σημαίνει αυτόματα παραίτηση.
Πότε μπορεί η απουσία να θεωρηθεί οικειοθελής αποχώρηση
Η εργατική νομοθεσία προβλέπει ότι η αυθαίρετη και αδικαιολόγητη αποχή για διάστημα μεγαλύτερο των τριών συνεχών εργάσιμων ημερών μπορεί να θεωρηθεί καταγγελία της σύμβασης από τον εργαζόμενο, εφόσον τηρηθεί η ειδική διαδικασία.
Στην πράξη, πρέπει να έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον τέσσερις συνεχείς εργάσιμες ημέρες απουσίας.
Αυτό, όμως, δεν είναι το μοναδικό στοιχείο που πρέπει να εξετάσει η επιχείρηση.
Πρώτα χρειάζεται να διαπιστωθεί εάν η απουσία είναι πράγματι αδικαιολόγητη.
Ο εργαζόμενος μπορεί να απουσιάζει λόγω ασθένειας, νόμιμης άδειας ή άλλου σοβαρού κωλύματος. Η προσηκόντως αποδεικνυόμενη ασθένεια σχετικά βραχείας διάρκειας δεν θεωρείται λύση της σύμβασης από τον εργαζόμενο.
Αντίστοιχα, η συγκεκριμένη διαδικασία δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση νόμιμης επίσχεσης εργασίας.
Προσοχή χρειάζεται και όταν ο εργαζόμενος επικοινωνεί καθυστερημένα, παρουσιάζοντας στοιχεία που μπορούν να δικαιολογήσουν τη μη προσέλευσή του. Η επιχείρηση πρέπει να εξετάσει τα δεδομένα αυτά πριν συνεχίσει τη διαδικασία.
Σημαντικό ρόλο έχει και το πραγματικό πρόγραμμα εργασίας.
Οι τέσσερις ημέρες δεν είναι απαραίτητα τέσσερις ημερολογιακές ημέρες. Είναι οι ημέρες κατά τις οποίες ο συγκεκριμένος εργαζόμενος είχε υποχρέωση να παρέχει εργασία.
Ένας εργαζόμενος με πενθήμερο πρόγραμμα δεν συμπληρώνει το απαιτούμενο διάστημα με τον ίδιο τρόπο όπως κάποιος που απασχολείται εκ περιτροπής μόνο δύο ημέρες την εβδομάδα.
Η επιχείρηση πρέπει, επομένως, να γνωρίζει το νόμιμα ισχύον πρόγραμμα και τις πραγματικές ημέρες απουσίας.
Η γραπτή όχληση και η πρώτη δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ
Αφού ολοκληρωθούν οι τέσσερις εργάσιμες ημέρες αδικαιολόγητης απουσίας, ο εργοδότης προχωρά στην προβλεπόμενη γραπτή όχληση.
Η όχληση μπορεί να πραγματοποιηθεί με κάθε πρόσφορο γραπτό τρόπο, όπως επιστολή, ηλεκτρονικό μήνυμα ή SMS.
Η τηλεφωνική επικοινωνία δεν αρκεί από μόνη της.
Για μεγαλύτερη ασφάλεια, είναι σκόπιμο το γραπτό μήνυμα να αναφέρει τις ημέρες απουσίας και να καλεί τον εργαζόμενο να επιστρέψει στα καθήκοντά του ή να γνωστοποιήσει τυχόν δικαιολογημένο λόγο μη προσέλευσης.
Ο εργοδότης πρέπει να διατηρεί το μήνυμα και το σχετικό αποδεικτικό αποστολής.
Στη συνέχεια υποβάλλεται στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ η ειδική ψηφιακή δήλωση όχλησης για δυνατότητα οικειοθελούς αποχώρησης.
Η πρώτη αυτή δήλωση δεν λύνει την εργασιακή σχέση.
Καταγράφει την όχληση στο πληροφοριακό σύστημα, ενώ ο εργαζόμενος ενημερώνεται αυτόματα μέσω MyErgani.
Η αυτόματη ενημέρωση δεν αντικαθιστά την προηγούμενη πραγματική γραπτή όχληση.
Επιπλέον, το γεγονός ότι δεν απαιτείται να επισυναφθεί το σχετικό μήνυμα στη συγκεκριμένη ψηφιακή δήλωση δεν σημαίνει ότι ο εργοδότης απαλλάσσεται από την υποχρέωση να μπορεί να αποδείξει την όχληση.
Χρειάζεται επίσης προσοχή στις ημερομηνίες.
Η γραπτή όχληση μπορεί να έχει πραγματοποιηθεί διαφορετική ημέρα από την πρώτη ψηφιακή δήλωση. Σύμφωνα με την εφαρμοστική διαδικασία, το πρόσθετο διάστημα αναμονής υπολογίζεται από την υποβολή της δήλωσης όχλησης στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Για τον λόγο αυτόν, η ασφαλέστερη πρακτική είναι να πραγματοποιούνται η γραπτή όχληση και η πρώτη ψηφιακή δήλωση την ίδια ημέρα, αφού έχει ήδη ολοκληρωθεί το αρχικό τετραήμερο.
Πότε γίνεται η τελική δήλωση οικειοθελούς αποχώρησης
Μετά την υποβολή της πρώτης δήλωσης πρέπει να περάσουν ακόμη δύο συνεχείς εργάσιμες ημέρες του εργαζομένου χωρίς εκείνος να επιστρέψει στην εργασία του.
Εφόσον δεν υπάρξει επάνοδος και εξακολουθούν να συντρέχουν όλες οι νόμιμες προϋποθέσεις, ως ημερομηνία οικειοθελούς αποχώρησης θεωρείται η επόμενη ημερολογιακή ημέρα.
Ακολουθεί η δεύτερη ψηφιακή δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, η οποία αφορά την οικειοθελή αποχώρηση μετά από όχληση.
Για την ολοκλήρωσή της δεν απαιτείται η υπογραφή του εργαζομένου, εφόσον έχει ακολουθηθεί νόμιμα η ειδική διαδικασία.
Η τελική αναγγελία πρέπει να υποβληθεί εντός δύο εργάσιμων ημερών του Δημοσίου.
Αυτή είναι η σημαντικότερη χρονική διάκριση.
Οι τέσσερις πρώτες ημέρες και οι δύο πρόσθετες ημέρες υπολογίζονται με βάση το πρόγραμμα του εργαζομένου. Οι δύο ημέρες της τελικής προθεσμίας υπολογίζονται με βάση τις εργάσιμες ημέρες του Δημοσίου.
Ας δούμε πώς λειτουργεί αυτό στην πράξη.
Παράδειγμα: Εργαζόμενος με πενθήμερο πρόγραμμα
Ένας εργαζόμενος απασχολείται από Δευτέρα έως Παρασκευή και αρχίζει να απουσιάζει αδικαιολόγητα τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026.
Οι τέσσερις εργάσιμες ημέρες απουσίας είναι η Δευτέρα 12, η Τρίτη 13, η Τετάρτη 14 και η Πέμπτη 15 Οκτωβρίου.
Την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, αφού έχει συμπληρωθεί το απαιτούμενο διάστημα, ο εργοδότης πραγματοποιεί τη γραπτή όχληση και υποβάλλει την ίδια ημέρα την πρώτη δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Οι δύο πρόσθετες εργάσιμες ημέρες είναι η Δευτέρα 19 και η Τρίτη 20 Οκτωβρίου.
Εφόσον ο εργαζόμενος δεν επιστρέψει και η απουσία εξακολουθεί να είναι αδικαιολόγητη, ως ημερομηνία οικειοθελούς αποχώρησης θεωρείται η Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2026.
Η τελική δήλωση πρέπει να υποβληθεί το αργότερο έως την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026.
Η Πέμπτη 22 και η Παρασκευή 23 Οκτωβρίου είναι οι δύο εργάσιμες ημέρες του Δημοσίου που ακολουθούν την ημερομηνία αποχώρησης.
Παράδειγμα: Εργαζόμενος που εργάζεται μόνο Δευτέρα και Τρίτη
Ένας δεύτερος εργαζόμενος απασχολείται εκ περιτροπής, μόνο Δευτέρα και Τρίτη, και αρχίζει επίσης να απουσιάζει τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026.
Οι τέσσερις εργάσιμες ημέρες του είναι η 12η, η 13η, η 19η και η 20ή Οκτωβρίου.
Η γραπτή όχληση και η πρώτη ψηφιακή δήλωση πραγματοποιούνται την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου.
Οι δύο πρόσθετες εργάσιμες ημέρες του εργαζομένου είναι η Δευτέρα 26 και η Τρίτη 27 Οκτωβρίου.
Εφόσον δεν υπάρξει επιστροφή ή άλλος λόγος που εμποδίζει την ολοκλήρωση της διαδικασίας, ως ημερομηνία αποχώρησης θεωρείται η Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2026.
Παρότι η 28η Οκτωβρίου είναι αργία, μπορεί να αποτελεί την ημερομηνία της θεωρούμενης αποχώρησης, καθώς πρόκειται για την επόμενη ημερολογιακή ημέρα μετά τη συμπλήρωση του πρόσθετου διαστήματος.
Για την τελική δήλωση μετρούν πλέον οι εργάσιμες ημέρες του Δημοσίου.
Η Πέμπτη 29 και η Παρασκευή 30 Οκτωβρίου είναι οι δύο ημέρες της προθεσμίας.
Επομένως, η αναγγελία πρέπει να πραγματοποιηθεί το αργότερο έως την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026.
Τα δύο παραδείγματα δείχνουν γιατί δεν μπορεί να εφαρμόζεται ο ίδιος υπολογισμός σε όλους τους εργαζομένους.
Η ημερομηνία έναρξης της απουσίας είναι ίδια, αλλά το διαφορετικό πρόγραμμα εργασίας οδηγεί σε διαφορετικές ημερομηνίες ολοκλήρωσης.
Τι συμβαίνει εάν ο εργαζόμενος επιστρέψει ή η δήλωση καθυστερήσει
Η πρώτη δήλωση όχλησης δεν σημαίνει ότι πρέπει υποχρεωτικά να ακολουθήσει και η δεύτερη.
Εάν ο εργαζόμενος επιστρέψει πριν συμπληρωθούν οι δύο πρόσθετες εργάσιμες ημέρες, δεν έχει ολοκληρωθεί η προϋπόθεση της συνεχιζόμενης αποχής.
Αντίστοιχα, εάν γνωστοποιήσει στοιχεία που δικαιολογούν την απουσία του, η επιχείρηση πρέπει να τα εξετάσει πριν προχωρήσει.
Περισσότερη προσοχή απαιτείται όταν η επιστροφή γίνεται μεταγενέστερα ή όταν υπάρχει αμφισβήτηση για τη νομιμότητα της όχλησης.
Στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να χρειάζεται ειδική νομική αξιολόγηση.
Ιδιαίτερα σοβαρό είναι και το ζήτημα της εκπρόθεσμης τελικής αναγγελίας.
Η εργατική νομοθεσία προβλέπει ότι, εάν ο εργοδότης δεν τηρήσει εμπρόθεσμα τις υποχρεώσεις αναγγελίας οικειοθελούς αποχώρησης, η σύμβαση θεωρείται ότι λύθηκε με άτακτη καταγγελία του εργοδότη.
Δεν πρόκειται απλώς για ένα διαδικαστικό λάθος ή για ένα ενιαίο διοικητικό πρόστιμο.
Ανάλογα με την εργασιακή σχέση και τα πραγματικά περιστατικά, μπορεί να προκύψουν ζητήματα αποζημίωσης απόλυσης και άλλων εργασιακών αξιώσεων.
Η σωστή ημερομηνία λύσης επηρεάζει επίσης τη μισθοδοσία και την ασφαλιστική απεικόνιση.
Οι πραγματικά αδικαιολόγητες ημέρες απουσίας μπορεί να έχουν διαφορετική μισθολογική αντιμετώπιση από τις ημέρες ασθένειας ή άλλης νόμιμης αποχής.
Κατά την τελική εκκαθάριση πρέπει να εξετάζονται τα δεδουλευμένα, τα δικαιώματα άδειας και επιδόματος άδειας, οι αναλογίες επιδομάτων εορτών και τυχόν άλλες νόμιμες απαιτήσεις.
Ειδικός έλεγχος χρειάζεται επίσης όταν πρόκειται για σύμβαση ορισμένου χρόνου ή για εργαζόμενο που απασχολείται μέσω προγράμματος της ΔΥΠΑ, καθώς ενδέχεται να υπάρχουν πρόσθετες υποχρεώσεις για την επιχείρηση.
Η ευθύνη της επιχείρησης και ο ρόλος του λογιστηρίου
Για να ολοκληρωθεί σωστά η διαδικασία, ο εργοδότης πρέπει να ενημερώνει εγκαίρως το λογιστήριο.
Χρειάζεται να είναι γνωστή η τελευταία ημέρα πραγματικής εργασίας, το ισχύον πρόγραμμα, οι ημέρες απουσίας και οι προσπάθειες επικοινωνίας με τον εργαζόμενο.
Πρέπει επίσης να έχει πραγματοποιηθεί η απαιτούμενη γραπτή όχληση και να υπάρχει το σχετικό αποδεικτικό.
Ο λογιστής ή ο εξουσιοδοτημένος χειριστής χρησιμοποιεί τα στοιχεία αυτά για να υποβάλει τις προβλεπόμενες δηλώσεις και να υπολογίσει σωστά τις προθεσμίες.
Μετά την πρώτη δήλωση πρέπει να διατηρούνται η ημερομηνία υποβολής και ο αριθμός πρωτοκόλλου, επειδή η τελική αναγγελία συνδέεται με την προηγούμενη.
Πριν από τη δεύτερη δήλωση χρειάζεται να έχει επιβεβαιωθεί ότι συμπληρώθηκαν οι δύο πρόσθετες εργάσιμες ημέρες χωρίς επιστροφή του εργαζομένου και χωρίς να έχει προκύψει γεγονός που αλλάζει τον νόμιμο χειρισμό.
Η επιχείρηση έχει την ευθύνη να παρέχει ακριβή και έγκαιρη ενημέρωση για τα πραγματικά περιστατικά. Η ανάθεση των ηλεκτρονικών υποβολών στον λογιστή δεν μεταφέρει αυτομάτως σε εκείνον την ευθύνη για όσα συνέβησαν στον χώρο εργασίας.
Από την άλλη πλευρά, όταν τα στοιχεία είναι ελλιπή ή αμφισβητούνται, η δήλωση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια απλή τυπική καταχώριση.
Η οικειοθελής αποχώρηση λόγω αδικαιολόγητης απουσίας απαιτεί πραγματικά περιστατικά, αποδεικτή γραπτή όχληση και σωστό υπολογισμό προθεσμιών.
Η ηλεκτρονική ολοκλήρωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ είναι το τελευταίο στάδιο. Η επιχείρηση πρέπει πρώτα να έχει εξασφαλίσει ότι υπάρχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις για να προχωρήσει.
Πηγές – Τεκμηρίωση
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου, π.δ. 62/2025, όπως ισχύει.
- Νόμος 5239/2025, για τις αλλαγές στη διαδικασία οικειοθελούς αποχώρησης.
- Υπουργική Απόφαση 40331/Δ1.13521/2019, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει.
- Υπουργική Απόφαση 32689/2025, για τις διαδικασίες του ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
- Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Συνοπτικός Οδηγός Εκπλήρωσης Υποχρεώσεων ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, έκδοση 12 Φεβρουαρίου 2026.
- Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Οδηγός Εφαρμογής ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
- Άρειος Πάγος, αποφάσεις 510/2024 και 1953/2024, σχετικές με την αποχή και την επίσχεση εργασίας υπό το προϊσχύσαν καθεστώς.
- ΔΥΠΑ, οδηγία 966118/1.10.2026, για την αντιμετώπιση περιπτώσεων λύσης και λήξης εργασιακών σχέσεων σε προγράμματα απασχόλησης.
- Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών «Μίτος», αναγγελία οικειοθελούς αποχώρησης σε περίπτωση αδικαιολόγητης αποχής εργαζομένου.