ανάγνωση σε: 11 λεπτά
OpenBusiness – Παλαιές άδειες λειτουργίας, γνωστοποιήσεις και δικαιολογητικά. Οι διαφορετικές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων, το παράβολο των 200 ευρώ και ο αναγκαίος αδειοδοτικός έλεγχος.
Η ύπαρξη παλαιάς άδειας λειτουργίας δεν απαλλάσσει απαραίτητα μια επιχείρηση από την απογραφή στο OpenBusiness. Αντίθετα, μια επιχείρηση που είχε υποβάλει ηλεκτρονική γνωστοποίηση στο NotifyBusiness μπορεί να μη χρειάζεται απογραφή, αλλά να εξακολουθεί να έχει υποχρέωση ανάρτησης δικαιολογητικών.
Η διαφορά εξαρτάται από το αδειοδοτικό ιστορικό και το καθεστώς λειτουργίας κάθε δραστηριότητας. Ακόμη και επιχειρήσεις του ίδιου κλάδου μπορεί να χρειάζεται να ακολουθήσουν διαφορετική διαδικασία.
Η 31η Δεκεμβρίου 2026 είναι η καταληκτική προθεσμία για την απογραφή υφιστάμενων οικονομικών δραστηριοτήτων και την ανάρτηση δικαιολογητικών παλαιότερων γνωστοποιήσεων.
Η εμπρόθεσμη απογραφή πραγματοποιείται χωρίς παράβολο. Μετά τη λήξη της προθεσμίας απαιτείται παράβολο 200 ευρώ. Για τη μη εμπρόθεσμη ανάρτηση δικαιολογητικών προβλέπονται διαφορετικές κυρώσεις.
Επομένως, πριν γίνει οποιαδήποτε καταχώριση, χρειάζεται να προσδιοριστεί ποια ακριβώς υποχρέωση αφορά την επιχείρηση.
Ποιες επιχειρήσεις έχουν υποχρέωση απογραφής
Η απογραφή αφορά τις οικονομικές δραστηριότητες που ήδη λειτουργούν και υπάγονται στο ισχύον ειδικό πλαίσιο αδειοδότησης.
Στο σχετικό πλαίσιο περιλαμβάνονται, ανάλογα με τις ειδικότερες προϋποθέσεις, επιχειρήσεις εστίασης, καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, κομμωτήρια, μεταποιητικές και βιοτεχνικές εγκαταστάσεις, κέντρα αποθήκευσης και διανομής, τουριστικά καταλύματα, συνεργεία οχημάτων και άλλες δραστηριότητες.
Η αναφορά σε έναν επαγγελματικό κλάδο δεν σημαίνει ότι όλες οι επιχειρήσεις του υπάγονται υποχρεωτικά στην ίδια διαδικασία. Απαιτείται εξέταση της συγκεκριμένης δραστηριότητας και του ισχύοντος αδειοδοτικού καθεστώτος.
Για παράδειγμα, ένα κατάστημα εστίασης που λειτουργεί νόμιμα με παλαιά άδεια πρέπει να απογραφεί, εφόσον η δραστηριότητά του υπάγεται στο σχετικό πλαίσιο. Αντίστοιχα, ένα τουριστικό κατάλυμα που συνεχίζει να λειτουργεί με παλαιό Ειδικό Σήμα Λειτουργίας έχει υποχρέωση απογραφής.
Η υποχρέωση αφορά επίσης δραστηριότητες που λειτουργούν με έγκριση σύμφωνα με το ισχύον αδειοδοτικό καθεστώς, καθώς και δραστηριότητες για τις οποίες είχε υποβληθεί γνωστοποίηση σε έντυπη μορφή, εκτός του προηγούμενου ηλεκτρονικού συστήματος.
Η απογραφή δεν αποτελεί έκδοση νέας άδειας. Καταχωρίζει την υφιστάμενη δραστηριότητα και το σχετικό αποδεικτικό νόμιμης λειτουργίας.
Ποιες επιχειρήσεις εξαιρούνται
Δεν υπάρχει γενική υποχρέωση απογραφής για κάθε επιχείρηση που διαθέτει ενεργό ΑΦΜ, επαγγελματική εγκατάσταση ή δηλωμένο Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας.
Εάν η πραγματικά ασκούμενη δραστηριότητα δεν υπάγεται στο συγκεκριμένο αδειοδοτικό πλαίσιο, δεν προκύπτει υποχρέωση απογραφής.
Από την απογραφή απαλλάσσονται, κατά κανόνα, και οι δραστηριότητες για τις οποίες είχε προηγηθεί ηλεκτρονική γνωστοποίηση στο NotifyBusiness, καθώς τα στοιχεία τους μεταφέρθηκαν στο OpenBusiness.
Η απαλλαγή αυτή έχει εξαιρέσεις. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελούν συγκεκριμένες εξορυκτικές δραστηριότητες, για τις οποίες απαιτείται απογραφή ακόμη και αν είχε υποβληθεί γνωστοποίηση στο NotifyBusiness.
Ιδιαίτερες ρυθμίσεις ισχύουν επίσης για συγκεκριμένες κολυμβητικές δεξαμενές, οι οποίες εξαιρούνται από την απογραφή και υπάγονται στις ειδικές διαδικασίες γνωστοποίησης που τις αφορούν.
Δεν απογράφονται ως λειτουργούσες δραστηριότητες και εγκαταστάσεις που δεν έχουν ακόμη αρχίσει να λειτουργούν. Ενδεικτικά, όταν μια μεταποιητική δραστηριότητα έχει ολοκληρώσει μόνο το στάδιο εγκατάστασης, δεν δημιουργείται από αυτό και μόνο υποχρέωση απογραφής.
Για δραστηριότητες που εντάχθηκαν πρόσφατα στο θεσμικό πλαίσιο χρειάζεται, επιπλέον, έλεγχος των ειδικών μεταβατικών ρυθμίσεων και της δυνατότητας υποβολής της σχετικής ηλεκτρονικής ενέργειας.
Η γνωστοποίηση στο NotifyBusiness δεν ολοκληρώνει όλες τις υποχρεώσεις
Μια επιχείρηση που είχε χρησιμοποιήσει το NotifyBusiness συνήθως δεν χρειάζεται νέα απογραφή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχει ολοκληρώσει όλες τις υποχρεώσεις της στο OpenBusiness.
Για τις παλαιότερες γνωστοποιήσεις προβλέπεται ξεχωριστή υποχρέωση ανάρτησης δικαιολογητικών έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Πρόκειται για τα δικαιολογητικά που, σύμφωνα με το προηγούμενο καθεστώς, τηρούνταν στην εγκατάσταση και ήταν διαθέσιμα σε περίπτωση ελέγχου, χωρίς να απαιτείται η ηλεκτρονική ανάρτησή τους.
Η ανάρτηση πραγματοποιείται μέσω της επιλογής «Τροποποίηση γνωστοποίησης» στο OpenBusiness.
Εάν η προηγούμενη γνωστοποίηση είχε υποβληθεί σε έντυπη μορφή, απαιτούνται δύο διαδοχικές ενέργειες. Πρώτα πραγματοποιείται απογραφή και στη συνέχεια τροποποίηση γνωστοποίησης, ώστε να αναρτηθούν τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά.
Διαφορετική είναι η περίπτωση μιας επιχείρησης που εξακολουθεί να λειτουργεί νόμιμα με παλαιά άδεια. Η επιχείρηση αυτή δεν υποχρεούται, μόνο λόγω της παλαιάς άδειας, να αναρτήσει δικαιολογητικά στο πλαίσιο της συγκεκριμένης μεταβατικής διαδικασίας γνωστοποίησης. Οφείλει όμως να διαθέτει τα δικαιολογητικά νόμιμης λειτουργίας που προβλέπονται για τη δραστηριότητά της.
Η προθεσμία του Δεκεμβρίου αφορά τις παλαιότερες γνωστοποιήσεις. Για τις νέες γνωστοποιήσεις που υποβάλλονται μέσω OpenBusiness, η ανάρτηση των απαιτούμενων δικαιολογητικών αποτελεί ήδη μέρος της προβλεπόμενης διαδικασίας.
Πώς γίνεται η απογραφή και τι πρέπει να αναρτηθεί
Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά από το μενού «Ενέργειες αδειοδότησης» και την επιλογή «Προσθήκη νέας».
Η εφαρμογή προβλέπει δύο μορφές απογραφής: μία για δραστηριότητες σε καθεστώς γνωστοποίησης λειτουργίας και μία για δραστηριότητες σε καθεστώς έγκρισης λειτουργίας.
Η επιλογή γίνεται σύμφωνα με το αδειοδοτικό καθεστώς που ισχύει σήμερα για τη δραστηριότητα και όχι με βάση την ονομασία του παλαιού εγγράφου.
Αυτό σημαίνει ότι μια δραστηριότητα μπορεί να διαθέτει παλαιά άδεια λειτουργίας, αλλά να υπάγεται πλέον σε καθεστώς γνωστοποίησης. Στην περίπτωση αυτή επιλέγεται η αντίστοιχη μορφή απογραφής.
Η διάκριση είναι σημαντική, επειδή επηρεάζει και μεταγενέστερες διαδικασίες, όπως οι τροποποιήσεις ή η μεταβίβαση της δραστηριότητας.
Κατά την απογραφή καταχωρίζονται τα βασικά στοιχεία της δραστηριότητας και αναρτάται το σχετικό αποδεικτικό αδειοδότησης. Ανάλογα με την περίπτωση, αυτό μπορεί να είναι παλαιά άδεια λειτουργίας, έγχαρτη γνωστοποίηση, αναγγελία ή βεβαίωση νόμιμων προϋποθέσεων.
Δεν απαιτείται, μόνο στο στάδιο της απογραφής, η ανάρτηση του συνόλου των δικαιολογητικών αδειοδότησης, όπως η οικοδομική άδεια ή το πιστοποιητικό πυροπροστασίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ακρίβεια των στοιχείων. Εάν όσα καταχωριστούν στην απογραφή διαφέρουν από τα στοιχεία του αποδεικτικού αδειοδότησης, υπερισχύουν τα στοιχεία του αποδεικτικού.
Η απογραφή, επομένως, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αλλαγή της αδειοδοτημένης δραστηριότητας ή των χαρακτηριστικών λειτουργίας της χωρίς την προβλεπόμενη διαδικασία.
Τι ισχύει για το παράβολο των 200 ευρώ
Η απογραφή πραγματοποιείται χωρίς παράβολο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Μετά την ημερομηνία αυτή εξακολουθεί να είναι δυνατή, αλλά απαιτείται παράβολο 200 ευρώ.
Το συγκεκριμένο ποσό αφορά την εκπρόθεσμη απογραφή και δεν πρέπει να συγχέεται με τα παράβολα άλλων διαδικασιών αδειοδότησης.
Για την ανάρτηση δικαιολογητικών παλαιότερων γνωστοποιήσεων δεν προβλέπεται αντίστοιχο παράβολο. Εάν όμως η ανάρτηση δεν πραγματοποιηθεί εμπρόθεσμα, εφαρμόζονται οι κυρώσεις που προβλέπονται για την έλλειψη δικαιολογητικών στη συγκεκριμένη δραστηριότητα.
Δεν υπάρχει, συνεπώς, μία κοινή οικονομική επιβάρυνση για όλες τις παραλείψεις στο OpenBusiness.
Παράλληλα, η ολοκλήρωση της απογραφής δεν καλύπτει τυχόν άλλες αδειοδοτικές εκκρεμότητες. Η επιχείρηση εξακολουθεί να οφείλει να τηρεί όλες τις προϋποθέσεις νόμιμης λειτουργίας που ισχύουν για τη δραστηριότητά της.
Ο έλεγχος της αδειοδοτικής κατάστασης από εξειδικευμένο μηχανικό
Πριν από οποιαδήποτε υποβολή στο OpenBusiness, πρέπει να έχει προηγηθεί έλεγχος της πραγματικής αδειοδοτικής κατάστασης της επιχείρησης.
Για τα τεχνικά και αδειοδοτικά ζητήματα, ο επιχειρηματίας πρέπει να απευθύνεται σε μηχανικό που ασχολείται με τις αδειοδοτήσεις επιχειρήσεων.
Ο σχετικός έλεγχος περιλαμβάνει το ισχύον καθεστώς λειτουργίας, την παλαιά άδεια ή γνωστοποίηση, τις ενδεχόμενες μεταβολές της εγκατάστασης και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν έχουν αλλάξει η επιφάνεια, η δυναμικότητα, η χρήση ή άλλα χαρακτηριστικά της εγκατάστασης, χωρίς να έχει εξακριβωθεί εάν καλύπτονται από την υπάρχουσα αδειοδότηση.
Ο εξειδικευμένος μηχανικός μπορεί να αξιολογήσει τις τεχνικές και αδειοδοτικές προϋποθέσεις και να προσδιορίσει τις απαιτούμενες ενέργειες, σε συνεργασία με την αρμόδια διοικητική αρχή όπου χρειάζεται.
Για επιχειρήσεις με περισσότερες εγκαταστάσεις ή διαφορετικές αδειοδοτούμενες δραστηριότητες, ο έλεγχος πρέπει να καλύπτει κάθε σχετική περίπτωση χωριστά.
Η ευθύνη τήρησης των υποχρεώσεων παραμένει στον φορέα της δραστηριότητας. Η κατάλληλη τεχνική υποστήριξη είναι ουσιαστική για να αποφευχθούν λανθασμένες καταχωρίσεις και αδειοδοτικές εκκρεμότητες.
Η καταληκτική ημερομηνία είναι κοινή για τις γενικές μεταβατικές υποχρεώσεις, όχι όμως και η διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσει κάθε επιχείρηση.
Πριν από την απογραφή χρειάζεται να έχει ξεκαθαρίσει η αδειοδοτική κατάσταση. Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος να ολοκληρωθεί μια ηλεκτρονική καταχώριση χωρίς να έχουν αντιμετωπιστεί οι πραγματικές υποχρεώσεις της επιχείρησης.
Πηγές – Τεκμηρίωση
- Ν. 4442/2016, άρθρα 14Α και 14Β, όπως ισχύουν.
- Ν. 5172/2025, άρθρο 95.
- Ν. 5255/2025, άρθρο 59, παράγραφοι 2 και 3.
- Υπουργείο Ανάπτυξης, επίσημη ανακοίνωση της 2ας Δεκεμβρίου 2025 για την παράταση των προθεσμιών απογραφής και ανάρτησης δικαιολογητικών.
- Υπουργείο Ανάπτυξης, ισχύον θεσμικό πλαίσιο αδειοδότησης οικονομικών δραστηριοτήτων.
- OpenBusiness, επίσημες ερωτήσεις και απαντήσεις για την απογραφή.
- OpenBusiness, επίσημες ερωτήσεις και απαντήσεις για την ανάρτηση δικαιολογητικών.
- OpenBusiness, επίσημες διευκρινίσεις για ειδικές περιπτώσεις αδειοδότησης.