ανάγνωση σε: 13 λεπτά
Το δύσκολο δεν είναι να ανοίξεις λογιστικό γραφείο. Το δύσκολο είναι να χτίσεις μια επιχείρηση που δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από τις δικές σου 12 ώρες δουλειάς κάθε ημέρα.
Του Λάμπρου Μπέλεση
Είσαι νέος λογιστής και σκέφτεσαι να ανοίξεις δικό σου γραφείο;
Θα σου πω ναι.
Αλλά πριν υπογράψεις μισθωτήριο, αγοράσεις υπολογιστές και λογιστικό πρόγραμμα, πρέπει να σου πω και κάτι που συνήθως κανείς δεν λέει:
Το δύσκολο δεν είναι να ανοίξεις λογιστικό γραφείο. Το δύσκολο είναι να μη δημιουργήσεις για τον εαυτό σου μια δουλειά 12 ωρών την ημέρα.
Γιατί άλλο πράγμα είναι να είσαι καλός λογιστής και άλλο να χτίσεις ένα καλό λογιστικό γραφείο.
Μετά από τόσα χρόνια στην αγορά έχω καταλάβει κάτι αρκετά απλό. Το πρώτο απαιτεί γνώσεις. Το δεύτερο απαιτεί γνώσεις, οργάνωση, ανθρώπους, επικοινωνία, συνεργασίες και επιχειρηματικό μυαλό.
Και εδώ, κατά τη γνώμη μου, βρίσκεται όλη η ουσία.
Για να είμαστε δίκαιοι, αρκετά από αυτά δεν τα γνώριζα ούτε εγώ όταν ξεκινούσα. Τα έμαθα στην πράξη. Κάποια εύκολα και κάποια πληρώνοντάς τα.
Ξέρεις λογιστικά. Ωραία. Δεν φτάνει.
Μπορεί να γνωρίζεις πολύ καλά φορολογία, ΦΠΑ, μισθοδοσία, ΕΛΠ, myDATA, δηλώσεις και ψηφιακές εφαρμογές.
Πρέπει να τα γνωρίζεις. Αυτή είναι η δουλειά μας.
Όταν όμως ανοίξεις το δικό σου γραφείο, πολύ γρήγορα θα ανακαλύψεις ότι κανείς δεν σου έμαθε πώς θα βρεις πελάτες, πώς θα τους κρατήσεις, πώς θα καθορίσεις τις αμοιβές σου, πώς θα εισπράξεις, πώς θα οργανώσεις τον χρόνο σου ή πώς θα διαχειριστείς έναν συνεργάτη.
Και, ακόμη περισσότερο, κανείς δεν σου έμαθε πώς θα πεις στον πελάτη:
«Αυτό δεν περιλαμβάνεται στην αμοιβή μας».
Από τη στιγμή που ανοίγεις το δικό σου γραφείο, δεν είσαι πλέον μόνο λογιστής.
Είσαι και επιχειρηματίας.
Και πρέπει σταδιακά να μάθεις management, οργάνωση, κοστολόγηση, πωλήσεις και διαχείριση ανθρώπων.
Μάθε να μιλάς τη γλώσσα του πελάτη
Έχω γνωρίσει εξαιρετικούς λογιστές, με απίστευτες γνώσεις, οι οποίοι δυσκολεύονται να εξηγήσουν στον επιχειρηματία με δύο απλές κουβέντες τι ακριβώς πρέπει να κάνει.
Ο πελάτης όμως δεν χρειάζεται ένα δεύτερο φορολογικό σύγγραμμα.
Χρειάζεται απαντήσεις.
Τι σημαίνει αυτό για την επιχείρησή μου; Τι πρέπει να κάνω; Πότε πρέπει να το κάνω; Πόσο θα μου κοστίσει; Τι κίνδυνο έχω αν δεν το κάνω;
Αυτές είναι οι πραγματικές ερωτήσεις του επιχειρηματία.
Γι’ αυτό θεωρώ ότι η επικοινωνία είναι πλέον βασικό κομμάτι της δουλειάς μας. Να ακούς, να καταλαβαίνεις, να εξηγείς, να διαχειρίζεσαι μια δύσκολη συζήτηση και, πολλές φορές, να μπορείς να πεις ένα καθαρό και τεκμηριωμένο «όχι».
Ο καλός λογιστής πρέπει να μπορεί να κάνει το πολύπλοκο απλό.
Και ναι, χρειάζεσαι marketing
Ξέρω ότι σε αρκετούς συναδέλφους η λέξη marketing ακόμη δεν ακούγεται καλά.
Υπάρχει η παλιά αντίληψη:
«Αν είσαι καλός λογιστής, θα σε βρουν».
Δεν είμαι καθόλου βέβαιος ότι αυτό ισχύει πλέον.
Μπορεί να είσαι εξαιρετικός επαγγελματίας. Αν όμως κανείς δεν γνωρίζει ποιος είσαι, τι γνωρίζεις και τι διαφορετικό μπορείς να προσφέρεις, γιατί να σε επιλέξει;
Δεν λέω να γίνεις influencer. Ούτε να ανεβάζεις κάθε μέρα φωτογραφίες για να αποδεικνύεις ότι δουλεύεις.
Μιλάω για σοβαρή επαγγελματική παρουσία. Για ένα σωστό site, αξιοπρεπή παρουσία στα social media και στο LinkedIn, άρθρα, webinars, εκδηλώσεις, συμμετοχή σε επαγγελματικούς φορείς και επιμελητήρια.
Να μοιράζεσαι γνώση και να δημιουργείς σταδιακά τη δική σου επαγγελματική ταυτότητα.
Γιατί τελικά:
Το marketing δεν κάνει έναν μέτριο λογιστή καλό. Κάνει όμως έναν καλό λογιστή ορατό.
Δημόσιες σχέσεις σημαίνει σχέσεις
Δημόσιες σχέσεις δεν σημαίνει φωτογραφίες, χειραψίες ή απλώς να γνωρίζουμε πολύ κόσμο.
Σημαίνει να χτίζουμε πραγματικές επαγγελματικές σχέσεις.
Με επιχειρηματίες, άλλους λογιστές, δικηγόρους, συμβούλους επιχειρήσεων, ανθρώπους της πληροφορικής, στελέχη χρηματοδοτήσεων, επιμελητήρια και επαγγελματικούς φορείς.
Ο νέος λογιστής πρέπει να βγει από τους τέσσερις τοίχους του γραφείου του.
Να ακούσει την αγορά. Να συμμετέχει. Να γνωρίσει ανθρώπους. Να δημιουργήσει συνεργασίες.
Μια σωστή επαγγελματική σχέση μπορεί πολλές φορές να σου φέρει περισσότερη και καλύτερη δουλειά από μια ολόκληρη διαφημιστική καμπάνια.
Δεν είναι κάθε πελάτης καλός πελάτης
Όταν ξεκινάς, έχεις μια απολύτως φυσιολογική αγωνία.
Χρειάζεσαι πελάτες.
Και τότε είναι πολύ εύκολο να πέσεις στην παγίδα:
«Ας τον πάρω και βλέπουμε».
Εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή.
Ο πελάτης που πληρώνει 50 ευρώ αλλά απαιτεί υπηρεσίες 200 ευρώ δεν σου δημιουργεί ανάπτυξη.
Σου δημιουργεί ζημιά.
Και ο πελάτης που στέλνει μονίμως τα στοιχεία τελευταία στιγμή, τηλεφωνεί οποιαδήποτε ώρα, ζητά τα πάντα «για χθες» και θεωρεί κάθε πρόσθετη εργασία μέρος της αρχικής αμοιβής, τελικά σου αφαιρεί κάτι πολύ ακριβότερο από τα χρήματα.
Σου αφαιρεί χρόνο.
Και ο χρόνος είναι ίσως το σημαντικότερο παραγωγικό κεφάλαιο ενός λογιστικού γραφείου.
Γι’ αυτό πρέπει να μάθεις από νωρίς να επιλέγεις.
Ο χειρότερος πελάτης δεν είναι πάντα αυτός που δεν ήρθε. Είναι πολλές φορές αυτός που πήρες με λάθος αμοιβή και μετά δεν ξέρεις πώς να φύγεις από αυτόν.
Ξέρεις πόσο κοστίζει μία ώρα σου;
Αυτή την ερώτηση θα ήθελα πραγματικά να την κάνει κάθε νέος λογιστής πριν δώσει την πρώτη του επαγγελματική προσφορά.
Πόσο κοστίζει μία ώρα λειτουργίας του γραφείου σου;
Όχι πόσο θέλεις να χρεώνεις.
Πόσο πραγματικά σου κοστίζει.
Ενοίκιο, μισθοί, ασφαλιστικές εισφορές, λογιστικά προγράμματα, εξοπλισμός, τηλέφωνα, internet, συνδρομές, εκπαίδευση, ασφάλιση, διοικητικός χρόνος.
Και βέβαια ο δικός σου χρόνος.
Αν δεν γνωρίζεις το κόστος σου, με ποιον τρόπο αποφασίζεις την αμοιβή σου;
Με το τι χρεώνει ο διπλανός; Με το τι σου είπε ο πελάτης ότι πλήρωνε πριν; Με το γνωστό «τόσα δίνει η αγορά»;
Αν δεν ξέρεις πόσο κοστίζει μία ώρα του γραφείου σου, δεν έχεις πραγματικό τιμοκατάλογο. Έχεις τιμές στην τύχη.
Και αυτό κάποια στιγμή θα το πληρώσεις.
Βάλε κανόνες από την πρώτη ημέρα
Το έμαθα και εγώ μέσα από την καθημερινότητα της δουλειάς.
Οι καθαροί κανόνες προστατεύουν και τον λογιστή και τον πελάτη.
Χρειάζεται συμφωνητικό συνεργασίας, σαφές αντικείμενο υπηρεσιών, ξεκάθαρη αμοιβή, συμφωνημένοι χρόνοι παράδοσης στοιχείων, καθορισμένος τρόπος επικοινωνίας, πρόσθετες αμοιβές για πρόσθετες εργασίες, σωστές διαδικασίες και σαφή όρια ευθύνης.
Μην αισθάνεσαι άσχημα να χρεώσεις μια εργασία που πραγματικά έκανες.
Η καλή εξυπηρέτηση δεν σημαίνει δωρεάν εξυπηρέτηση.
Το γνωστό «στείλε μου και αυτό να του ρίξω μια ματιά» φαίνεται αθώο.
Πολλαπλασίασέ το όμως επί 100 ή 200 πελάτες και στο τέλος της χρονιάς θα ανακαλύψεις πόσες εκατοντάδες ώρες έχεις εργαστεί χωρίς να πληρωθείς.
Μην ανοίξεις το λογιστικό γραφείο του 2005 το 2026
Εδώ ο νέος λογιστής έχει ένα τεράστιο πλεονέκτημα.
Δεν κουβαλά υποχρεωτικά παλιές δομές.
Μπορεί να ξεκινήσει διαφορετικά.
Cloud εφαρμογές, ψηφιακό αρχείο, CRM, αυτοματισμοί, ηλεκτρονική τιμολόγηση, ανάλυση δεδομένων, κυβερνοασφάλεια και φυσικά τεχνητή νοημοσύνη μπορούν από την πρώτη ημέρα να αποτελέσουν μέρος της λειτουργίας του γραφείου.
Όχι επειδή όλα αυτά είναι της μόδας.
Αλλά επειδή η τεχνολογία πρέπει να μας απαλλάσσει από εργασίες χαμηλής προστιθέμενης αξίας και να μας δίνει περισσότερο χρόνο για ανάλυση, συμβουλή, σωστές αποφάσεις και, κυρίως, για τον άνθρωπο.
Το ζητούμενο δεν είναι ένα λογιστικό γραφείο με περισσότερα προγράμματα.
Είναι ένα λογιστικό γραφείο με καλύτερες διαδικασίες.
Δεν μπορείς να τα ξέρεις όλα. Και δεν πειράζει.
Η δουλειά μας έχει γίνει εξαιρετικά σύνθετη.
Φορολογία, εργατικά, εταιρικό δίκαιο, χρηματοδοτήσεις, ΕΣΠΑ, τραπεζικά, GDPR, κυβερνοασφάλεια, HR, επενδύσεις, τεχνολογία.
Ποιος μπορεί πραγματικά να είναι ειδικός σε όλα;
Κανείς.
Γι’ αυτό πιστεύω πολύ στα δίκτυα και στις συνεργασίες.
Ο λογιστής της επόμενης ημέρας δεν μπορεί να λειτουργεί απομονωμένος. Χρειάζεται άλλους λογιστές, δικηγόρους, οικονομολόγους, συμβούλους, ειδικούς στην τεχνολογία και ανθρώπους που συμπληρώνουν τις δικές του γνώσεις.
Δεν χρειάζεται να ξέρεις τα πάντα. Πρέπει να ξέρεις ποιος ξέρει αυτό που εσύ δεν ξέρεις.
Αυτό δεν σε κάνει λιγότερο καλό επαγγελματία.
Σε κάνει πιο σοβαρό.
Το μεγάλο στοίχημα: Από λογιστής σε οικονομικό σύμβουλο
Η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη θα αυτοματοποιούν όλο και περισσότερες διαδικασίες.
Δεν πιστεύω ότι αυτό καταργεί τον λογιστή.
Πιστεύω όμως ότι αλλάζει τον λογιστή.
Η απλή διεκπεραίωση θα έχει σταδιακά μικρότερη αξία. Αντίθετα, η γνώση, η κρίση, η εμπειρία, η ανάλυση και η συμβουλή θα αποκτούν μεγαλύτερη.
Ο νέος λογιστής πρέπει λοιπόν να μάθει όχι μόνο να διαβάζει τα βιβλία μιας επιχείρησης.
Πρέπει να μάθει να διαβάζει την ίδια την επιχείρηση.
Να καταλαβαίνει το cash flow, την κερδοφορία, το κόστος, τα περιθώρια, τους προϋπολογισμούς, τη χρηματοδότηση και τις επενδύσεις.
Να μπορεί να καθίσει δίπλα στον επιχειρηματία και να του πει όχι μόνο τι συνέβη πέρυσι, αλλά και τι πρέπει να προσέξει αύριο.
Εκεί βλέπω το μέλλον του επαγγέλματος.
Τελικά, να ανοίξεις λογιστικό γραφείο;
Ναι.
Και ειδικά αν είσαι νέος, θα σου έλεγα να μη φοβηθείς να το τολμήσεις.
Αλλά κάν’ το με σχέδιο.
Μην ανοίξεις ένα γραφείο απλώς για να λες ότι έχεις δικό σου γραφείο.
Και κυρίως:
Μην ανοίξεις λογιστικό γραφείο για να αγοράσεις στον εαυτό σου μια δουλειά 12 ωρών την ημέρα.
Χτίσε από την πρώτη ημέρα το γραφείο που θα ήθελες να έχεις σε δέκα χρόνια.
Ένα γραφείο οργανωμένο, ψηφιακό και εξωστρεφές. Με σωστές αμοιβές, σωστούς πελάτες, συνεργασίες και ένα ισχυρό επαγγελματικό δίκτυο.
Και με εσένα όχι απλώς απέναντι από μια οθόνη να κυνηγάς προθεσμίες, αλλά δίπλα στον επιχειρηματία.
Γιατί ο λογιστής του αύριο δεν θα αμείβεται περισσότερο επειδή πληκτρολογεί γρηγορότερα.
Θα αμείβεται περισσότερο επειδή γνωρίζει, σκέφτεται, οργανώνει, επικοινωνεί, συνεργάζεται και βοηθά τον πελάτη του να παίρνει καλύτερες αποφάσεις.
Και κλείνω με μια ερώτηση προς εμάς τους παλαιότερους:
Αν ξεκινούσαμε σήμερα από την αρχή, θα στήναμε το ίδιο λογιστικό γραφείο;
Νομίζω ότι αξίζει να την απαντήσει ο καθένας μόνος του.
Γιατί ο νέος συνάδελφος έχει σήμερα ένα πλεονέκτημα που εμείς δεν είχαμε όταν ξεκινούσαμε.
Μπορεί να ξεκινήσει διαφορετικά από την πρώτη ημέρα.
Και αν είσαι νέος λογιστής, αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη ευκαιρία σου: μην προσπαθήσεις να αντιγράψεις το λογιστικό γραφείο του χθες. Χτίσε το λογιστικό γραφείο του αύριο.