ανάγνωση σε: 30 λεπτά
Του Λάμπρου Μπέλεση
Οικονομολόγος – Φοροτεχνικός | Πρόεδρος ΠΑ.Ε.Λ.Ο. | Μέλος Δ.Σ. Ε.Β.Ε.Α.
12 Οκτωβρίου και 16 Νοεμβρίου οι κρίσιμες ημερομηνίες για τους νέους κλάδους – Ποιοι υπάγονται, τι ισχύει για ΚΑΔ, σημάνσεις, ευέλικτη προσέλευση, ωράρια και πρόστιμα
Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας έχει πλέον περάσει από το στάδιο μιας νέας υποχρέωσης σε ένα καθημερινό σύστημα καταγραφής του πραγματικού χρόνου απασχόλησης. Για χιλιάδες ακόμη επιχειρήσεις, όμως, πλησιάζει ένα κρίσιμο ορόσημο: η έναρξη επιβολής των ειδικών διοικητικών κυρώσεων που συνδέονται με την εφαρμογή της.
Εδώ χρειάζεται από την αρχή μία ουσιαστική διευκρίνιση.
Οι νέοι κλάδοι δεν εντάσσονται στις 12 Οκτωβρίου ή στις 16 Νοεμβρίου 2026. Έχουν ήδη ενταχθεί υποχρεωτικά στην Ψηφιακή Κάρτα. Οι ημερομηνίες αυτές αφορούν την έναρξη επιβολής των ειδικών διοικητικών κυρώσεων των Παραρτημάτων V και VI της Υ.Α. 80016/2022 για τις αντίστοιχες ομάδες δραστηριοτήτων.
Αυτό έχει πρακτική σημασία. Η περίοδος που το Υπουργείο χαρακτηρίζει πιλοτική δεν αποτελεί περίοδο γενικής αναστολής της εργατικής νομοθεσίας ούτε επιτρέπει στην επιχείρηση να αφήσει για αργότερα την πραγματική οργάνωση του συστήματος.
Το βασικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι πλέον αν η επιχείρηση «έχει ακούσει» για την Ψηφιακή Κάρτα. Είναι αν γνωρίζει ακριβώς ποιοι εργαζόμενοι πρέπει να τη χρησιμοποιούν, πού και πότε γίνεται η σήμανση, πώς αντιμετωπίζονται οι αποκλίσεις και πώς συνδέεται η πραγματική εργασία με το δηλωμένο ωράριο και τη μισθοδοσία.
1. Οι αριθμοί που πρέπει να γνωρίζουμε
Για την πρώτη νέα ομάδα κλάδων, η υποχρεωτική ένταξη άρχισε στις 2 Ιουνίου 2026 και οι ειδικές κυρώσεις της Ψηφιακής Κάρτας αρχίζουν να επιβάλλονται από 12 Οκτωβρίου 2026.
Για τη δεύτερη ομάδα, η ένταξη άρχισε στις 29 Ιουνίου 2026 και οι αντίστοιχες κυρώσεις αρχίζουν από 16 Νοεμβρίου 2026.
Η ευέλικτη προσέλευση μπορεί, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, να συμφωνηθεί εγγράφως μέχρι 120 λεπτά ημερησίως.
Τα 15 λεπτά αφορούν τον χρόνο διαβίβασης της πραγματικής σήμανσης στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Δεν αποτελούν χρόνο ανοχής για να αρχίσει ή να τελειώσει κάποιος την εργασία του χωρίς την αντίστοιχη πραγματική σήμανση.
Περισσότερες από τρεις μονές σημάνσεις τον μήνα ανά εργαζόμενο, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος, αποτελούν αιτία ελέγχου στο πλαίσιο της ανάλυσης εκτίμησης κινδύνου. Η τέταρτη μονή σήμανση δεν σημαίνει αυτόματο πρόστιμο.
Το ποσό των 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο προβλέπεται σε συγκεκριμένες, ιδιαιτέρως σοβαρές παραβάσεις. Δεν είναι ένα γενικό πρόστιμο που επιβάλλεται για κάθε απόκλιση της κάρτας.
2. Ποιοι κλάδοι βρίσκονται μπροστά στις δύο κρίσιμες ημερομηνίες
Η πρώτη ομάδα αφορά τις δραστηριότητες των Πινάκων 8 έως 11 της Υ.Α. 15441/2026. Περιλαμβάνονται, με βάση τους συγκεκριμένους ΚΑΔ της απόφασης, δραστηριότητες τηλεπικοινωνιών, δραστηριότητες απασχόλησης, υπηρεσίες σε κτίρια και εξωτερικούς χώρους, δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας και κοινωνικής μέριμνας, καθώς και συγκεκριμένες προσωπικές υπηρεσίες, όπως καθαριστήρια, κομμωτήρια και κέντρα αισθητικής.
Εδώ υπάρχει μία σημαντική παγίδα.
Ο τίτλος του Πίνακα 8 είναι ευρύτερος από τους ΚΑΔ που τελικά καταγράφονται σε αυτόν. Στον συγκεκριμένο πίνακα περιλαμβάνεται ο ΚΑΔ 61 και οι αναγραφόμενες υποδιαιρέσεις του. Δεν μπορεί, επομένως, κάποιος να θεωρήσει ότι επειδή στον τίτλο γίνεται αναφορά σε προγραμματισμό ηλεκτρονικών υπολογιστών ή άλλες υπηρεσίες πληροφορίας έχουν αυτομάτως ενταχθεί όλοι οι ΚΑΔ 62 και 63.
Χορηγούμενη.
Κάντε click στην Εικόνα για ενημέρωση του λογισμικού κάρτας εργασίας.
Στην Ψηφιακή Κάρτα δεν αρκεί να διαβάζουμε τον τίτλο του κλάδου. Ελέγχουμε τον ακριβή ΚΑΔ του πίνακα.
Η δεύτερη ομάδα αφορά τους Πίνακες 12 έως 18 της Υ.Α. 18047/2026. Περιλαμβάνει συγκεκριμένες δραστηριότητες νερού, λυμάτων και αποβλήτων, αποθήκευσης, κεντρικών γραφείων και συμβουλών διαχείρισης, διαφήμισης και έρευνας αγοράς, διοικητικής υποστήριξης επιχειρήσεων, τυχερών παιχνιδιών και επισκευών και συντηρήσεων.
Και εδώ υπάρχει αντίστοιχη παγίδα. Στον Πίνακα 13, παρά τον ευρύτερο τίτλο περί αποθήκευσης και υποστηρικτικών προς τη μεταφορά δραστηριοτήτων, καταγράφονται οι ΚΑΔ 52.1 και 52.10, δηλαδή η αποθήκευση.
Ο γενικός εμπορικός χαρακτηρισμός μιας επιχείρησης ως επιχείρησης εφοδιαστικής αλυσίδας δεν αρκεί για την υπαγωγή. Απαιτείται έλεγχος του συγκεκριμένου κύριου ΚΑΔ.
3. Το πρώτο βήμα είναι πάντα ο κύριος ΚΑΔ
Η υπαγωγή στον μηχανισμό της Ψηφιακής Κάρτας εξετάζεται κατά κανόνα με βάση τον κύριο ΚΑΔ της επιχείρησης στο φορολογικό μητρώο και τους ΚΑΔ που περιλαμβάνονται στις αποφάσεις ένταξης.
Αυτό σημαίνει ότι ένας ενταγμένος δευτερεύων ΚΑΔ δεν οδηγεί από μόνος του σε υποχρέωση εφαρμογής της κάρτας, όταν ο κύριος ΚΑΔ της επιχείρησης δεν ανήκει στους ενταγμένους.
Υπάρχει επίσης ειδική εξαίρεση όταν ο κύριος ΚΑΔ είναι μεν ενταγμένος αλλά δεν παράγει οικονομική δραστηριότητα, δηλαδή η δραστηριότητα αυτή είναι μηδενική, γεγονός που πρέπει να αποδεικνύεται από το Ε3 του τελευταίου φορολογικού έτους, και ταυτόχρονα ο δευτερεύων ΚΑΔ που αποτελεί την οικονομικά κυρίαρχη δραστηριότητα δεν είναι ενταγμένος.
Οι δύο αυτές προϋποθέσεις λειτουργούν σωρευτικά.
Άρα, «μηδενική δραστηριότητα» δεν σημαίνει μικρότερος τζίρος ούτε σημαίνει ότι ένας άλλος ΚΑΔ απλώς έχει μεγαλύτερη οικονομική βαρύτητα.
Αντίστροφα, όταν η επιχείρηση έχει ενταχθεί λόγω του κύριου ΚΑΔ της, η υποχρέωση καταλαμβάνει κατ’ αρχήν τους εργαζομένους της με εξαρτημένη εργασία και φυσική παρουσία στους χώρους παροχής εργασίας, ακόμη και αν συγκεκριμένα υποκαταστήματα έχουν μη ενταγμένο ΚΑΔ, με την επιφύλαξη των ειδικών εξαιρέσεων.
4. Ποιοι εργαζόμενοι πρέπει να σημαίνουν Ψηφιακή Κάρτα
Ο βασικός κανόνας αφορά εργαζομένους με σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας που απασχολούνται με φυσική παρουσία στον χώρο παροχής εργασίας της ενταγμένης επιχείρησης.
Από εκεί και πέρα, όμως, η απάντηση δεν μπορεί να δίνεται μηχανικά.
Η εγκύκλιος 25291/2026 προβλέπει οριζόντιες αλλά και κλαδικές περιπτώσεις στις οποίες η μη σήμανση είναι δικαιολογημένη. Η τηλεργασία, η πραγματικά κινητή εργασία, η απασχόληση σε χώρους τρίτων, ο δανεισμός προσωπικού και ορισμένες ειδικότητες πρέπει να εξετάζονται χωριστά.
Στις ημέρες κατά τις οποίες έχει δηλωθεί κανονικά τηλεργασία, ο εργαζόμενος δεν έχει υποχρέωση σήμανσης της Ψηφιακής Κάρτας, καθώς ο μηχανισμός στην παρούσα φάση αφορά τη φυσική παρουσία.
Για εργαζομένους που, λόγω της φύσης της εργασίας τους, δεν ξεκινούν ή δεν ολοκληρώνουν την εργασία τους στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης, η κάρτα μπορεί να μην αποτυπώνει το σύνολο του ημερήσιου χρόνου. Στις περιπτώσεις αυτές συνεκτιμώνται το δηλωμένο ή προγραμματισμένο ωράριο και οι πραγματικές σημάνσεις.
Δεν πρέπει, όμως, να δημιουργείται ένας πρόχειρος κανόνας ότι «όποιος εργάζεται εκτός έδρας δεν χτυπά κάρτα». Υπάρχουν κλάδοι για τους οποίους η εγκύκλιος προβλέπει διαφορετική αντιμετώπιση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι επιχειρήσεις καθαρισμού και συναφών υπηρεσιών σε κτίρια και εξωτερικούς χώρους. Για τις επιχειρήσεις αυτές, ως χώρος παροχής εργασίας αντιμετωπίζεται ο τόπος στον οποίο παρέχεται η υπηρεσία. Αν ο εργαζόμενος εργάζεται την ίδια ημέρα σε περισσότερους χώρους του ίδιου εργοδότη, πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον η πρώτη σήμανση στον χώρο όπου αρχίζει και η τελευταία στον χώρο όπου ολοκληρώνει την εργασία του.
Άρα, ο τόπος εργασίας και η φύση της απασχόλησης εξετάζονται πραγματικά. Δεν αρκεί η ετικέτα «εκτός έδρας».
5. Τι ισχύει ειδικά στον κλάδο της υγείας
Ο κλάδος της υγείας απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, επειδή οι εξαιρέσεις δεν αφορούν συλλήβδην όλο το προσωπικό.
Οι ιατροί και οι οδοντίατροι που απασχολούνται σε επιχειρήσεις οι οποίες ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα στους συγκεκριμένους ενταγμένους κλάδους εξαιρούνται από την υποχρέωση σήμανσης.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εξαιρείται και το προσωπικό που τους υποστηρίζει.
Στις ατομικές επιχειρήσεις ιατρών και οδοντιάτρων, για παράδειγμα, το διοικητικό και γραμματειακό προσωπικό, το νοσηλευτικό προσωπικό και το προσωπικό καθαριότητας υπάγονται στην υποχρέωση, εφόσον συντρέχουν οι λοιπές προϋποθέσεις.
Η εγκύκλιος προβλέπει επιπλέον ειδική εξαίρεση για τραυματιοφορείς, διασώστες και οδηγούς ή πληρώματα ασθενοφόρων λόγω της φύσης και του επείγοντος χαρακτήρα της εργασίας τους.
Για εργαζομένους όπως νοσηλευτές, μαίες ή φυσιοθεραπευτές που παρέχουν υπηρεσίες εκτός εγκαταστάσεων με συχνές μετακινήσεις, η μη σήμανση εκτός εγκαταστάσεων μπορεί να είναι δικαιολογημένη, ενώ όταν παρέχεται εργασία εντός των εγκαταστάσεων η υποχρέωση επανέρχεται.
Για το υποστηρικτικό και βοηθητικό προσωπικό χειρουργείου υπάρχει υποχρέωση σήμανσης και ειδική πρόβλεψη για μεγαλύτερο χρόνο προετοιμασίας, έως 30 λεπτά πριν και 30 λεπτά μετά τη βάρδια, όταν το προσωπικό απασχολείται για τον σκοπό χειρουργικής επέμβασης.
Οι ειδικές αυτές ρυθμίσεις δεν πρέπει να μεταφέρονται αναλογικά σε ολόκληρο τον κλάδο της υγείας.
6. Ο εργαζόμενος κάνει τη σήμανση – ο εργοδότης έχει την ευθύνη του συστήματος
Η πραγματική σήμανση αποτελεί υποχρέωση του εργαζομένου.
Η επιχείρηση, όμως, έχει την ευθύνη για τη σωστή λειτουργία και εφαρμογή του συστήματος και για τη διαβίβαση των στοιχείων στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Αυτό δημιουργεί δύο διαφορετικές υποχρεώσεις που δεν πρέπει να συγχέονται.
Ο εργαζόμενος πρέπει να σημαίνει πραγματικά την έναρξη και τη λήξη της απασχόλησής του όταν υπάρχει υποχρέωση.
Ο εργοδότης πρέπει να έχει οργανώσει την εφαρμογή, να έχει διαθέσει τα κατάλληλα μέσα, να ενημερώνει το προσωπικό και να παρακολουθεί τη διαδικασία.
Δεν επιτρέπεται ο εργοδότης να δημιουργεί μονομερώς την έναρξη ή τη λήξη της ημερήσιας παρουσίας του εργαζομένου επειδή εκείνος ξέχασε να σημάνει.
Το ίδιο ισχύει και για την προσπάθεια να «διορθωθεί» εκ των υστέρων μια πραγματική απόκλιση με εικονικά στοιχεία.
7. Το 15λεπτο δεν είναι ανοχή στην εργασία
Ένα από τα συχνότερα λάθη στην πρακτική εφαρμογή είναι η ερμηνεία των 15 λεπτών ως χρόνου μέσα στον οποίο ο εργαζόμενος μπορεί να ξεκινήσει την εργασία και να χτυπήσει αργότερα την κάρτα.
Δεν ισχύει αυτό.
Η σήμανση πρέπει να αντιστοιχεί στην πραγματική έναρξη και πραγματική λήξη της απασχόλησης. Το διάστημα των 15 λεπτών αφορά τον χρόνο μέσα στον οποίο το γεγονός πρέπει να διαβιβαστεί από την επιχείρηση στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Παράδειγμα: αν ο εργαζόμενος αρχίζει πραγματικά στις 09:00, δεν μπορεί να αρχίσει να εργάζεται στις 09:00 και να πραγματοποιηθεί στις 09:12 μία νέα σήμανση που εμφανίζει ως πραγματική έναρξη τις 09:12. Άλλο η πραγματική σήμανση και άλλο η τεχνική διαβίβασή της.
Αυτή η διάκριση πρέπει να είναι απολύτως κατανοητή από την επιχείρηση και το προσωπικό.
8. Ευέλικτη προσέλευση έως 120 λεπτά: μόνο προς τα μετά
Οι επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στην Ψηφιακή Κάρτα και την έχουν ενεργοποιήσει μπορούν να συμφωνούν εγγράφως με τον εργαζόμενο ευέλικτη προσέλευση έως 120 λεπτά ημερησίως.
Το κρίσιμο σημείο είναι η κατεύθυνση της ευελιξίας.
Η ευέλικτη προσέλευση ξεκινά από τη δηλωμένη ώρα έναρξης και λειτουργεί προς τα μετά.
Αν το δηλωμένο ωράριο είναι 09:00–17:00 και έχει συμφωνηθεί ευέλικτη προσέλευση 30 λεπτών, ο εργαζόμενος μπορεί να αρχίσει μεταξύ 09:00 και 09:30. Η ώρα αποχώρησης μετακινείται αντίστοιχα, ώστε να συμπληρωθεί ο οφειλόμενος χρόνος εργασίας.
Η ίδια συμφωνία δεν επιτρέπει προσέλευση στις 08:30.
Για έναρξη νωρίτερα από το δηλωμένο ωράριο απαιτείται η νόμιμη αντιμετώπιση της πραγματικής μεταβολής του ωραρίου ανάλογα με το σύστημα που εφαρμόζει η επιχείρηση.
9. Ο χρόνος προετοιμασίας δεν είναι «δωρεάν χρόνος εργασίας»
Όταν πράγματι απαιτείται χρόνος προετοιμασίας πριν από την ανάληψη ή μετά τη λήξη της εργασίας, ο Κώδικας Εργατικού Δικαίου προβλέπει συγκεκριμένα ανώτατα όρια.
Για τους περισσότερους κλάδους ο χρόνος αυτός δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 10 λεπτά πριν και τα 10 λεπτά μετά.
Για επιχειρήσεις που ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα στον κλάδο της βιομηχανίας, το όριο είναι 30 λεπτά πριν και 30 λεπτά μετά. Ειδικές διοικητικές οδηγίες προβλέπουν αντίστοιχη μεγαλύτερη διάρκεια και σε συγκεκριμένες άλλες περιπτώσεις.
Η κάρτα σημαίνεται, κατά την έναρξη, μετά τον χρόνο προετοιμασίας προς ανάληψη εργασίας και, κατά τη λήξη, πριν από τον χρόνο προετοιμασίας προς αποχώρηση.
Υπάρχει όμως ένα όριο που δεν επιδέχεται δημιουργική ερμηνεία:
αν κατά τον δήθεν χρόνο προετοιμασίας ο εργαζόμενος παρέχει πραγματική εργασία, δεν έχουμε πλέον απλή προετοιμασία.
Η νομοθεσία προβλέπει ρητά διοικητικές κυρώσεις όταν ο εργαζόμενος διαπιστωθεί να εργάζεται πραγματικά κατά τον χρόνο αυτό.
10. Προαναγγελτικό και απολογιστικό σύστημα: τι αλλάζει και τι δεν αλλάζει
Οι ενταγμένες επιχειρήσεις μπορούν, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να εφαρμόζουν προαναγγελτικό ή απολογιστικό σύστημα καταχώρισης των αλλαγών ωραρίου, της οργάνωσης του χρόνου εργασίας και των υπερωριών.
Στο προαναγγελτικό σύστημα οι μεταβολές πρέπει να έχουν καταχωριστεί πριν από την πραγματοποίησή τους, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Στο απολογιστικό σύστημα η επιλογή δηλώνεται έως τη λήξη του προηγούμενου μήνα από τον μήνα αναφοράς και αφορά χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να είναι μικρότερο του ενός μήνα. Οι αλλαγές ωραρίου, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωρίες που πραγματοποιήθηκαν καταχωρίζονται απολογιστικά έως τη λήξη του επόμενου ημερολογιακού μήνα.
Η απολογιστική διαδικασία δεν σημαίνει ότι η επιχείρηση λειτουργεί χωρίς δηλωμένο πρόγραμμα. Απαιτείται αρχικός προγραμματισμός της εργασίας.
Επίσης δεν καταργούνται η Ψηφιακή Κάρτα, οι χρονικοί περιορισμοί της εργασίας, η νόμιμη αμοιβή, οι προσαυξήσεις ή οι ελάχιστες περίοδοι ανάπαυσης.
Η επιχείρηση που έχει επιλέξει το απολογιστικό σύστημα μπορεί να επιστρέψει στο προαναγγελτικό, αλλά η επιλογή πρέπει να δηλωθεί πριν από την έναρξη του μήνα στον οποίο θα εφαρμοστεί. Η εγκύκλιος επιτρέπει επίσης, σε επιχείρηση που λειτουργεί απολογιστικά, να πραγματοποιεί προδήλωση για ορισμένα παραρτήματά της.
11. Το μεγάλο ρίσκο του απολογιστικού συστήματος
Το απολογιστικό σύστημα προσφέρει μεγαλύτερη λειτουργική ευελιξία, αλλά δεν αποτελεί χαλάρωση του ελέγχου.
Το αντίθετο.
Ο Κώδικας Εργατικού Δικαίου προβλέπει ότι όταν πραγματοποιείται πραγματική αλλαγή ή τροποποίηση του ωραρίου, της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ή υπερωριακή απασχόληση και αυτή δεν μπορεί να ταυτοποιηθεί από τη σήμανση της Ψηφιακής Κάρτας, επιβάλλεται πρόστιμο 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο στην κάρτα του οποίου δεν είναι δυνατή η ταυτοποίηση.
Αυτό είναι διαφορετικό από μία απλή απόκλιση ώρας.
Το πρόστιμο των 10.500 ευρώ δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως γενική κύρωση κάθε φορά που η κάρτα διαφέρει από το πρόγραμμα, τη μισθοδοσία ή την ΑΠΔ. Η συγκεκριμένη κύρωση έχει συγκεκριμένο νομοθετικό πραγματικό και αφορά το απολογιστικό σύστημα.
12. Τι κάνουμε όταν η κάρτα δεν συμφωνεί με το δηλωμένο ωράριο
Ένας εργαζόμενος έχει δηλωμένο ωράριο 09:00–17:00 και η κάρτα εμφανίζει έξοδο στις 18:00.
Δεν αρκεί να δούμε τη διαφορά των εξήντα λεπτών και να καταλήξουμε αυτομάτως σε συμπέρασμα.
Πρέπει να εξετάσουμε πότε πραγματικά άρχισε η εργασία, αν υπήρχε συμφωνημένη ευέλικτη προσέλευση, τι συνέβη με το διάλειμμα, αν είχε μεταβληθεί το ωράριο, αν πραγματοποιήθηκε υπερεργασία ή υπερωρία και ποιο σύστημα δηλώσεων εφαρμόζει η επιχείρηση.
Η κάρτα αποτυπώνει πραγματικά γεγονότα. Η νομική και μισθολογική αξιολόγηση αυτών των γεγονότων χρειάζεται να γίνει με βάση το σύνολο των δεδομένων.
Δεν είναι κάθε απόκλιση παράβαση. Κάθε πραγματική απόκλιση, όμως, πρέπει να μπορεί να εξηγηθεί νόμιμα.
Και το σημαντικότερο: μία εκ των υστέρων λογιστική εξήγηση δεν εξαφανίζει μία εργατική παράβαση που έχει ήδη πραγματοποιηθεί.
13. Ψηφιακή Κάρτα, μισθοδοσία και ΑΠΔ: η συμφωνία είναι ουσιαστική
Ο Κώδικας Εργατικού Δικαίου προβλέπει ρητά ότι τα στοιχεία της Ψηφιακής Κάρτας διασταυρώνονται με τα στοιχεία της Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης και ότι είναι δυνατή η αυτοματοποιημένη προσυμπλήρωση της ΑΠΔ από το Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η μισθοδοσία ή η ΑΠΔ προκύπτουν μηχανικά μόνο από τις ωμές σημάνσεις της κάρτας.
Σημαίνει όμως ότι τα δεδομένα δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ανεξάρτητοι κόσμοι.
Αν η Ψηφιακή Κάρτα αποτυπώνει συστηματικά πρόσθετη πραγματική απασχόληση, πρέπει να εξεταστεί αν αυτή δηλώθηκε όπως προβλέπεται, αν αμείφθηκε σωστά και αν αποτυπώθηκε ορθά στις ασφαλιστικές υποχρεώσεις.
Δεν αναζητούμε τεχνητή αριθμητική ταύτιση διαφορετικών αρχείων. Αναζητούμε συνεπή και νόμιμη εξήγηση του πραγματικού χρόνου εργασίας.
14. Μονές σημάνσεις: ούτε «τρεις δωρεάν» ούτε αυτόματο πρόστιμο στην τέταρτη
Η διάταξη για τις μονές σημάνσεις είναι ίσως ένα από τα περισσότερο παρερμηνευμένα σημεία του συστήματος.
Η ερμηνευτική εγκύκλιος αναγνωρίζει ότι ένας εργαζόμενος μπορεί από αμέλεια να παραλείψει μεμονωμένα μία σήμανση και αναφέρει ότι, στο πλαίσιο της καλής πίστης, είναι σκόπιμο να γίνονται αποδεκτές έως τρεις μονές σημάνσεις τον μήνα ανά εργαζόμενο.
Αυτό δεν δημιουργεί δικαίωμα για «τρεις παραβάσεις χωρίς συνέπειες».
Ο νόμος ορίζει ότι περισσότερες από τρεις μονές σημάνσεις, όταν δεν εξηγούνται από τη φύση ή την οργάνωση της εργασίας, ανωτέρα βία ή αντικειμενική αδυναμία και οφείλονται σε αμέλεια του εργαζομένου, αποτελούν αιτία ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας στο πλαίσιο της ανάλυσης εκτίμησης κινδύνου.
Η τέταρτη μονή σήμανση δεν ενεργοποιεί αυτομάτως πρόστιμο.
Αλλά και οι πρώτες τρεις δεν νομιμοποιούν πραγματική εργασία που πραγματοποιήθηκε κατά παράβαση των κανόνων.
15. Τα βασικά πρόστιμα που δεν πρέπει να συγχέονται
Το πλαίσιο της Ψηφιακής Κάρτας περιλαμβάνει διαφορετικές παραβάσεις, με διαφορετικές πραγματικές και νομικές προϋποθέσεις.
10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο προβλέπονται για μη ενεργοποίηση της Ψηφιακής Κάρτας όταν υπάρχει υποχρέωση. Ο Κώδικας Εργατικού Δικαίου ορίζει ειδικότερα την επιβολή του προστίμου όταν κατά τον επιτόπιο έλεγχο διαπιστώνεται ότι η κάρτα εργαζομένου δεν είναι ενεργοποιημένη.
10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο προβλέπονται επίσης στην ειδική περίπτωση του απολογιστικού συστήματος, όταν πραγματοποιείται αλλαγή ή τροποποίηση του ωραρίου, της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ή υπερωριακή απασχόληση και αυτή δεν μπορεί να ταυτοποιηθεί από τη σήμανση της κάρτας.
3.000 ευρώ ανά θιγόμενο εργαζόμενο προβλέπονται για υποβολή στοιχείων της Ψηφιακής Κάρτας που αποκλίνουν από την πραγματική έναρξη ή την πραγματική λήξη της απασχόλησης.
3.000 ευρώ ανά θιγόμενο εργαζόμενο προβλέπονται για μη προβλεπόμενη μη υποβολή στοιχείων της κάρτας για την πραγματική έναρξη ή την πραγματική λήξη.
2.000 ευρώ ανά θιγόμενο εργαζόμενο προβλέπονται για εφαρμογή ευέλικτου ωραρίου σε εργαζόμενο για τον οποίο δεν έχει ενεργοποιηθεί η ευέλικτη προσέλευση και η Ψηφιακή Κάρτα, ενώ υπάρχει σχετική υποχρέωση.
Πρόκειται για διαφορετικές παραβάσεις. Δεν προσθέτουμε ή μεταφέρουμε μηχανικά ένα ποσό προστίμου σε κάθε περίπτωση απόκλισης.
Ιδιαίτερα σοβαρή είναι και η υποτροπή στη μη ενεργοποίηση της κάρτας. Αν η συγκεκριμένη παράβαση διαπιστωθεί σε τρεις ελέγχους μέσα σε δώδεκα μήνες, ο Κώδικας προβλέπει προσωρινή διακοπή λειτουργίας της επιχείρησης για 15 ημέρες.
16. Τι κάνουμε όταν κάτι πάει στραβά
Ο εργαζόμενος ξέχασε να σημάνει
Καταγράφουμε το πραγματικό περιστατικό και εξετάζουμε αν είναι μεμονωμένο ή επαναλαμβανόμενο. Δεν δημιουργούμε εικονική ώρα προσέλευσης ή αποχώρησης.
Η μη ορθή χρήση της κάρτας δεν επιτρέπει στον εργοδότη να χρεώσει μονομερώς ημέρα άδειας ή να συμψηφίσει αποδοχές.
Η κάρτα δείχνει περισσότερο χρόνο
Δεν «διορθώνουμε» το χτύπημα για να ταιριάξει στο πρόγραμμα. Ελέγχουμε γιατί προέκυψε ο πρόσθετος χρόνος και ποια είναι η σωστή εργατική και μισθολογική αντιμετώπισή του.
Υπάρχει τεχνική αδυναμία
Η εκπρόθεσμη υποβολή πέραν των 15 λεπτών δικαιολογείται μόνο στις ειδικές περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή αντικειμενικής αδυναμίας που δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα του εργοδότη και εμποδίζουν τη λειτουργία του συστήματος ή τη διαβίβαση.
Η εγκύκλιος αναφέρει ενδεικτικά πρόβλημα στα συστήματα του εργοδότη, πρόβλημα ηλεκτροδότησης ή τηλεπικοινωνιών και πρόβλημα σύνδεσης με το Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Στις περιπτώσεις αυτές ο εργοδότης πρέπει να ειδοποιήσει άμεσα, με κάθε πρόσφορο τρόπο, την οικεία Επιθεώρηση Εργασίας τόσο για την έναρξη όσο και για τη λήξη του προβλήματος και στη συνέχεια να αποστείλει εκπρόθεσμα τα πραγματικά στοιχεία, εφόσον αυτό είναι εφικτό.
Η αρχική ενημέρωση πραγματοποιείται όταν αυτό καταστεί δυνατό και όχι αργότερα από το ίδιο 24ωρο της ίδιας εργάσιμης ημέρας κατά την οποία συνέβη το γεγονός.
Ο εργαζόμενος βρίσκεται σε χώρο τρίτου
Δεν αποφασίζουμε μόνο από τη διεύθυνση στην οποία βρίσκεται.
Εξετάζουμε ποιος είναι ο εργοδότης, ποιος ασκεί το διευθυντικό δικαίωμα, ποιος είναι ο κύριος ΚΑΔ, αν υπάρχει δανεισμός προσωπικού, αν πρόκειται για εργασία με σταθερό τόπο ή κινητή δραστηριότητα και αν υπάρχουν ειδικές κλαδικές οδηγίες.
Ακριβώς γι’ αυτό η φράση «εργάζεται σε πελάτη, άρα δεν χτυπά κάρτα» είναι επικίνδυνη.
17. Ο τελικός έλεγχος πριν από τις κυρώσεις
Πριν από την κρίσιμη ημερομηνία, κάθε επιχείρηση πρέπει να μπορεί να απαντήσει χωρίς αμφιβολία στα ακόλουθα:
Έχει ελεγχθεί ο ακριβής κύριος ΚΑΔ και όχι απλώς η περιγραφή της δραστηριότητας;
Έχει εξεταστεί αν συντρέχει πραγματική εξαίρεση και αν αυτή τεκμηριώνεται;
Έχουν ελεγχθεί όλα τα υποκαταστήματα και οι χώροι στους οποίους παρέχεται εργασία;
Γνωρίζουμε ποιοι εργαζόμενοι υποχρεούνται σε σήμανση και ποιες ειδικές εξαιρέσεις εφαρμόζονται;
Είναι σωστά δηλωμένη η τηλεργασία όπου εφαρμόζεται;
Τα δηλωμένα ωράρια ανταποκρίνονται στον πραγματικό τρόπο λειτουργίας;
Η ευέλικτη προσέλευση έχει συμφωνηθεί εγγράφως και έχει ενεργοποιηθεί σωστά;
Έχει επιλεγεί συνειδητά προαναγγελτικό ή απολογιστικό σύστημα;
Υπάρχει καθημερινή παρακολούθηση των σημάνσεων και των μονών χτυπημάτων;
Υπάρχει συγκεκριμένη διαδικασία σε περίπτωση τεχνικής αδυναμίας;
Ελέγχονται σωστά υπερεργασία, υπερωρίες, νυχτερινή εργασία, Κυριακές, αργίες και μεταβολές βαρδιών;
Υπάρχει έγκαιρη και πραγματική ροή πληροφορίας από την επιχείρηση προς τον λογιστή;
Μία αρνητική ή αβέβαιη απάντηση δεν είναι απλώς ένα διοικητικό κενό. Είναι σημείο στο οποίο μπορεί να εμφανιστεί πραγματική απόκλιση όταν γίνει ο έλεγχος.
18. Η Ψηφιακή Κάρτα δεν μπορεί να λειτουργεί μόνο στο λογιστικό γραφείο
Ο λογιστής μπορεί να οργανώσει τις δηλώσεις, να αξιολογήσει τις μεταβολές και να υπολογίσει σωστά τη μισθοδοσία.
Δεν βρίσκεται όμως δίπλα στον εργαζόμενο όταν αλλάζει βάρδια, όταν παραμένει μία ώρα περισσότερο, όταν ξεχνά μία σήμανση ή όταν καλείται έκτακτα να εργαστεί.
Αυτό είναι το σημείο στο οποίο αρκετές επιχειρήσεις εξακολουθούν να έχουν λάθος προσέγγιση.
Η Ψηφιακή Κάρτα απαιτεί καθημερινή επιχειρησιακή πληροφορία.
Ο εργαζόμενος σημαίνει σωστά την κάρτα. Η επιχείρηση ή το αρμόδιο τμήμα παρακολουθεί τι πραγματικά συνέβη. Ο λογιστής λαμβάνει εγκαίρως τα δεδομένα που χρειάζεται για τις νόμιμες δηλώσεις και τη μισθοδοσία.
Η ενημέρωση στο τέλος του μήνα με την οδηγία «βρες τρόπο να συμφωνήσουν» δεν αποτελεί διαδικασία συμμόρφωσης.
19. Τι πρέπει να κρατήσουμε
Η Ψηφιακή Κάρτα δεν δημιουργεί από μόνη της τον χρόνο εργασίας. Τον καταγράφει και τον καθιστά πολύ πιο εύκολα ελέγξιμο.
Γι’ αυτό και η ουσία της συμμόρφωσης δεν βρίσκεται σε ένα μεμονωμένο χτύπημα.
Βρίσκεται στη συμφωνία μεταξύ του πραγματικού τρόπου λειτουργίας της επιχείρησης, του δηλωμένου προγράμματος, των σημάνσεων, των μεταβολών που υποβάλλονται στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και της νόμιμης αμοιβής του εργαζομένου.
Για τις επιχειρήσεις των νέων κλάδων, οι 12 Οκτωβρίου και 16 Νοεμβρίου 2026 δεν είναι ημερομηνίες για να αρχίσει η προετοιμασία. Είναι οι ημερομηνίες από τις οποίες η εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας αποκτά πλέον και το πλήρες βάρος των συγκεκριμένων διοικητικών κυρώσεων.
Η καλύτερη προστασία δεν είναι η εκ των υστέρων διόρθωση.
Είναι η σωστή καθημερινή διαδικασία πριν εμφανιστεί η απόκλιση.
Πηγές – Τεκμηρίωση
Π.δ. 62/2025, Κώδικας Εργατικού Δικαίου, ιδίως άρθρα 580 και 581, όπως ισχύουν.
Ν. 5239/2025, ιδίως άρθρο 22, για την ευέλικτη προσέλευση, τον χρόνο προετοιμασίας, τις μονές σημάνσεις και τις συναφείς ρυθμίσεις της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.
Υ.Α. 49758/26.5.2022, ΦΕΚ Β΄ 2668/31.5.2022, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, για το πλαίσιο εφαρμογής του Συστήματος Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.
Υ.Α. 15441/28.5.2026, ΦΕΚ Β΄ 3051/2.6.2026, στην ανατυπωμένη μορφή της, για την επικαιροποίηση και επέκταση των ενταγμένων δραστηριοτήτων.
Υ.Α. 18047/24.6.2026, ΦΕΚ Β΄ 3791/29.6.2026, για τη νέα επέκταση και τους κανόνες υπαγωγής.
Υ.Α. 40331/Δ1.13521/13.9.2019, όπως ισχύει μετά την Υ.Α. 32689/12.12.2025, ΦΕΚ Β΄ 6745/16.12.2025, για την Ψηφιακή Οργάνωση του Χρόνου Εργασίας και το απολογιστικό σύστημα.
Υ.Α. 80016/31.8.2022, ΦΕΚ Β΄ 4629/1.9.2022, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, ιδίως Παραρτήματα V και VI, για τις διοικητικές κυρώσεις.
Ερμηνευτική εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας 25291/23.9.2026, ΑΔΑ 90ΑΟ46ΝΛΔΓ-Γ79, για τις γενικές και κλαδικές οδηγίες εφαρμογής της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.
Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, ανακοίνωση για την πλήρη εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας στους νέους κλάδους.