ανάγνωση σε: 9 λεπτά
Ο εργοδότης δεν πληρώνει τις εισφορές στον ΕΦΚΑ;
Όχι, ο εργαζόμενος δεν χάνει αυτομάτως τα ένσημά του επειδή ο εργοδότης δεν πληρώνει τις ασφαλιστικές εισφορές. Εφόσον η εργασία έχει δηλωθεί σωστά, η οφειλή βαρύνει τον εργοδότη και όχι τον μισθωτό. Εκείνο που χρειάζεται προσοχή είναι να έχει καταχωριστεί και αναγνωριστεί ο πραγματικός χρόνος ασφάλισης, ώστε να μη δημιουργηθεί πρόβλημα όταν έρθει η ώρα της σύνταξης.
«Εργάζομαι κανονικά, βλέπω ότι μου κρατούν εισφορές από τον μισθό, αλλά έμαθα πως ο εργοδότης δεν τις πληρώνει στο ΙΚΑ. Θα χάσω τα χρόνια μου;».
Είναι μια ανησυχία που συναντάμε συχνά στην πράξη. Και είναι απόλυτα λογική, ιδιαίτερα όταν ο εργαζόμενος έχει ήδη αρκετά χρόνια εργασίας ή πλησιάζει στη συνταξιοδότηση.
Το πρώτο που πρέπει να ξεκαθαρίσουμε είναι ότι άλλο πράγμα είναι να μην πληρώνει ο εργοδότης τις ασφαλιστικές εισφορές και άλλο να μην έχει δηλώσει σωστά την εργασία. Η διαφορά είναι ουσιαστική.
Ο εργοδότης δηλώνει κανονικά τα ένσημα αλλά δεν πληρώνει. Τι συμβαίνει;
Ας υποθέσουμε ότι μια επιχείρηση υποβάλλει κανονικά τις Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις (ΑΠΔ), δηλώνει τις ημέρες ασφάλισης και τις αποδοχές των εργαζομένων της, αλλά αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα και αφήνει απλήρωτες τις εισφορές.
Σε αυτή την περίπτωση, το χρέος είναι της επιχείρησης. Δεν μεταφέρεται στον εργαζόμενο.
Ο εργοδότης έχει την υποχρέωση να αποδώσει στον e-ΕΦΚΑ τόσο τις εισφορές που παρακρατεί από τον μισθό όσο και τις εργοδοτικές εισφορές. Εάν δεν τις καταβάλει, ο ασφαλιστικός φορέας προχωρά στις προβλεπόμενες διαδικασίες ελέγχου και βεβαίωσης της οφειλής, ενώ η είσπραξή της μπορεί να αναληφθεί από το ΚΕΑΟ.
Τι γίνεται όμως με τα ένσημα;
Η νομοθεσία προβλέπει ειδική διαδικασία. Σύμφωνα με τα άρθρα 17 και 18 του ν. 4075/2012, όταν διαπιστώνεται ότι οι εισφορές που δηλώθηκαν με την ΑΠΔ δεν έχουν εξοφληθεί, προβλέπεται η έκδοση και επίδοση σχετικής πράξης καταλογισμού σε βάρος του εργοδότη. Με τη διαδικασία αυτή συνδέεται και η ενημέρωση της ασφαλιστικής ιστορίας.
Αυτό σημαίνει ότι δεν απαιτείται να εξοφλήσει πρώτα ο εργοδότης ολόκληρη την οφειλή του για να ενημερωθεί νόμιμα η ασφάλιση του εργαζομένου. Δεν σημαίνει, όμως, ότι η απλή υποβολή της ΑΠΔ αρκεί πάντοτε για να θεωρείται ο χρόνος οριστικοποιημένος.
Για παράδειγμα, αν μια επιχείρηση χρωστάει εισφορές έξι μηνών, δεν σημαίνει ότι οι εργαζόμενοί της έχασαν αυτομάτως αυτούς τους έξι μήνες από τον ασφαλιστικό τους βίο. Χρειάζεται να ελεγχθεί ότι οι αντίστοιχες περίοδοι έχουν καταχωριστεί και οριστικοποιηθεί σωστά.
Πότε μπορεί πραγματικά να υπάρξει πρόβλημα με τη σύνταξη;
Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται όταν ο εργοδότης δεν έχει υποβάλει καθόλου ΑΠΔ ή έχει δηλώσει λιγότερες ημέρες ασφάλισης, χαμηλότερες ασφαλιστέες αποδοχές ή λανθασμένο ασφαλιστικό καθεστώς.
Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα. Ένας εργαζόμενος δικαιούται, με βάση την πραγματική απασχόλησή του, 25 ημέρες ασφάλισης τον μήνα, αλλά ο εργοδότης δηλώνει μόνο 15. Αν αυτό συνεχιστεί για δέκα μήνες, προκύπτει διαφορά 100 ημερών που χρειάζεται ασφαλιστική τακτοποίηση.
Αντίστοιχα, η δήλωση λανθασμένα χαμηλότερων ασφαλιστέων αποδοχών μπορεί να επηρεάσει τον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης.
Εδώ, λοιπόν, δεν μιλάμε απλώς για χρήματα που χρωστάει μια επιχείρηση. Μιλάμε για στοιχεία ασφάλισης που πρέπει να διορθωθούν.
Πώς ελέγχω αν εμφανίζονται σωστά τα ένσημά μου;
Ο εργαζόμενος μπορεί να μπει στον Ατομικό Λογαριασμό Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ και να εξετάσει ανά περίοδο τις ημέρες ασφάλισης, τις δηλωμένες αποδοχές και τον εργοδότη.
Υπάρχει επίσης η υπηρεσία Συνοπτικό και Αναλυτικό Ιστορικό Ασφάλισης.
Χρειάζεται να γνωρίζουμε ότι οι ηλεκτρονικές αυτές πληροφορίες δεν αποτελούν από μόνες τους επίσημη βεβαίωση ασφάλισης. Επομένως, η εμφάνιση μιας εγγραφής δεν αποδεικνύει ούτε ότι ο εργοδότης πλήρωσε τις εισφορές ούτε, σε κάθε περίπτωση, ότι δεν εκκρεμεί κάποιος έλεγχος.
Εάν γνωρίζετε ότι ο εργοδότης έχει απλήρωτες εισφορές, αλλά η εργασία σας έχει δηλωθεί σωστά, μπορείτε να ζητήσετε από τον e-ΕΦΚΑ να ελέγξει την κατάσταση των συγκεκριμένων ασφαλιστικών περιόδων.
Αυτό γίνεται μέσω της υπηρεσίας Ηλεκτρονικό αίτημα εξυπηρέτησης. Για ηλεκτρονικό αίτημα χωρίς ραντεβού, επιλέγετε «Όχι» στο ερώτημα εάν επιθυμείτε να προγραμματίσετε επίσκεψη και προχωράτε στην υποβολή της αίτησης.
Και αν ο εργοδότης δεν με έχει ασφαλίσει σωστά;
Εάν λείπουν ένσημα ή έχουν δηλωθεί λανθασμένα στοιχεία, υπάρχει διαφορετική διαδικασία.
Ο εργαζόμενος μπορεί να χρησιμοποιήσει την επίσημη υπηρεσία Καταγγελία Εργαζόμενου – Δήλωση Απασχόλησης, ζητώντας την ασφαλιστική του τακτοποίηση.
Θα χρειαστεί να καταχωρίσει τα στοιχεία της απασχόλησης και να προσκομίσει όσα αποδεικτικά διαθέτει, όπως σύμβαση εργασίας, εκκαθαριστικά μισθοδοσίας, τραπεζικές καταβολές και στοιχεία ΕΡΓΑΝΗ.
Η καταγγελία εξετάζεται από το αρμόδιο Περιφερειακό Ελεγκτικό Κέντρο Ασφάλισης (ΠΕΚΑ). Εφόσον γίνει δεκτή, ακολουθούν οι προβλεπόμενες πράξεις ασφαλιστικής τακτοποίησης. Αν ο εργοδότης ασκήσει ένσταση, η ενημέρωση της ασφαλιστικής ιστορίας εξαρτάται από την τελεσιδικία της υπόθεσης.
Προσοχή στην προθεσμία: Για να θεωρηθεί εμπρόθεσμη η καταγγελία, πρέπει να υποβληθεί εντός 12 μηνών από την αποχώρηση ή την απόλυση. Εκπρόθεσμη καταγγελία μπορεί να απορριφθεί για τυπικούς λόγους. Όποιος εξακολουθεί να εργάζεται δεν χρειάζεται να περιμένει τη λύση της εργασιακής του σχέσης για να ζητήσει ασφαλιστική τακτοποίηση.
Τι συμβουλεύω έναν εργαζόμενο που πλησιάζει στη σύνταξη;
Πρώτα απ’ όλα, να μη θεωρεί ότι χάνει τα ένσημά του επειδή απλώς πληροφορήθηκε πως ο εργοδότης χρωστάει στον ΕΦΚΑ.
Να ελέγξει όμως την ασφαλιστική του ιστορία, ιδιαίτερα τις περιόδους που γνωρίζει ότι υπάρχουν ανεξόφλητες εισφορές. Αν διαπιστώσει κενά ή ανακρίβειες, να κινηθεί εγκαίρως για τη διόρθωσή τους.
Και αν βρίσκεται κοντά στη συνταξιοδότηση, να ζητήσει από τον αρμόδιο e-ΕΦΚΑ να επιβεβαιώσει την κατάσταση των επίμαχων περιόδων πριν βασίσει σε αυτές τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού του δικαιώματος.
Στην καθημερινότητα ενός λογιστικού γραφείου, αυτό που έχει σημασία δεν είναι μόνο να εντοπίσουμε ένα πρόβλημα. Είναι να προλάβουμε τις συνέπειές του. Και μια εκκρεμότητα στην ασφάλιση είναι πάντοτε προτιμότερο να αντιμετωπιστεί σήμερα παρά όταν ο εργαζόμενος καταθέσει την αίτηση συνταξιοδότησης.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: η μη πληρωμή εισφορών από τον εργοδότη δεν στερεί αυτομάτως τον εργαζόμενο από τα ένσημα και τα συνταξιοδοτικά του δικαιώματα. Η εργοδοτική οφειλή δεν γίνεται προσωπικό χρέος του μισθωτού. Εκείνο που χρειάζεται να διασφαλιστεί είναι ότι ο πραγματικός χρόνος εργασίας έχει δηλωθεί, ελεγχθεί και αναγνωριστεί σύμφωνα με την ασφαλιστική νομοθεσία.
Γιατί τα ένσημα δεν είναι απλώς αριθμοί σε μια ηλεκτρονική καρτέλα. Είναι χρόνια δουλειάς που πρέπει να έχουν αποτυπωθεί σωστά, ώστε να μη χρειαστεί ο εργαζόμενος να τα αναζητά όταν έρθει η ώρα να πάρει τη σύνταξή του.
Πηγές – Τεκμηρίωση
- Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης – Ασφαλιστικές εισφορές μισθωτών.
- e-ΕΦΚΑ – Ατομικός Λογαριασμός Ασφάλισης.
- e-ΕΦΚΑ – Συνοπτικό και Αναλυτικό Ιστορικό Ασφάλισης.
- e-ΕΦΚΑ – Έλεγχος Ασφάλισης και Εισφορών.
- e-ΕΦΚΑ – Καταγγελία Εργαζόμενου – Δήλωση Απασχόλησης.
- e-ΕΦΚΑ – Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών.
- Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών – Καταγγελία – Δήλωση Απασχόλησης.
- Α.Ν. 1846/1951, άρθρο 26.
- Ν. 4075/2012, άρθρα 17 και 18.
- Ν. 2972/2001, άρθρο 20.

