ανάγνωση σε: 28 λεπτά
Ποιοι δικαιούνται επίδομα από τη ΔΥΠΑ, πώς υπολογίζονται τα ένσημα, πόσο διαρκεί η πληρωμή και τι πρέπει να προσέξετε από την απόλυση μέχρι την τελευταία καταβολή.
Δύο εργαζόμενοι απολύονται την ίδια ημέρα και έχουν περίπου τα ίδια ένσημα. Ο πρώτος ζητά επίδομα ανεργίας για πρώτη φορά. Ο δεύτερος έχει ξαναπάρει επίδομα τα προηγούμενα χρόνια. Παρότι εργάστηκαν σχεδόν το ίδιο διάστημα, η ΔΥΠΑ μπορεί να εγκρίνει διαφορετική διάρκεια επιδότησης για τον καθένα.
Ένας τρίτος εργαζόμενος έχει τα ένσημα που χρειάζονται, καθυστερεί όμως να υποβάλει αίτηση και χάνει χρήματα που θα μπορούσε να είχε εισπράξει.
Τέτοιες περιπτώσεις είναι συνηθισμένες. Πολλοί γνωρίζουν ότι χρειάζονται 125 ένσημα για το επίδομα ανεργίας, αλλά αγνοούν ότι αυτός ο αριθμός δεν αρκεί πάντοτε.
Σημασία έχει εάν ο εργαζόμενος έχει επιδοτηθεί στο παρελθόν, πότε πραγματοποίησε τα ένσημα, πώς έληξε η εργασιακή του σχέση και ποιες ήταν οι προηγούμενες αποδοχές του.
Ακόμη και μετά την έγκριση υπάρχουν υποχρεώσεις που χρειάζονται προσοχή. Μια νέα πρόσληψη, μια δήλωση παρουσίας που ξεχάστηκε ή η καθυστερημένη ενημέρωση της ΔΥΠΑ μπορεί να επηρεάσει τις πληρωμές.
Ποιοι δικαιούνται επίδομα ανεργίας
Το τακτικό επίδομα ανεργίας αφορά κυρίως εργαζομένους που είχαν σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, ασφαλίζονταν για τον κλάδο ανεργίας και απολύθηκαν ή ολοκληρώθηκε η σύμβασή τους.
Για να εγκριθεί η αίτηση, πρέπει να έχουν τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης και να είναι άνεργοι, ικανοί και διαθέσιμοι να εργαστούν.
Η απόλυση από εργοδότη και η λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου είναι οι συνηθέστερες περιπτώσεις.
Όποιος παραιτείται οικειοθελώς, κατά κανόνα δεν δικαιούται τακτικό επίδομα ανεργίας.
Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένες ειδικές περιπτώσεις, όπως η επίσχεση εργασίας, η διακοπή λειτουργίας μιας επιχείρησης και η σοβαρή μονομερής αλλαγή των όρων εργασίας από τον εργοδότη. Αυτές εξετάζονται με διαφορετική διαδικασία και χρειάζονται συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία.
Επίσης, η μερική απασχόληση δεν αποκλείει κάποιον από το επίδομα. Αυτό που μετρά είναι πόσες ημέρες ασφάλισης του αναγνωρίζονται και εάν καλύπτουν τις προϋποθέσεις της ΔΥΠΑ.
Πόσα ένσημα χρειάζονται για πρώτη φορά
Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, γιατί υπάρχουν δύο διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους μπορεί κάποιος να αποκτήσει δικαίωμα.
Στην πρώτη περίπτωση απαιτούνται τουλάχιστον 125 ημέρες εργασίας με ασφάλιση για την ανεργία μέσα στους τελευταίους δεκατέσσερις μήνες πριν από την απόλυση ή τη λήξη της σύμβασης.
Υπάρχει, όμως, μια σημαντική λεπτομέρεια. Δεν υπολογίζονται τα ένσημα των δύο τελευταίων μηνών πριν από την αποχώρηση.
Επιπλέον, ο εργαζόμενος πρέπει να έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 80 ημέρες εξαρτημένης εργασίας σε καθένα από τα δύο προηγούμενα έτη, όπως αυτά υπολογίζονται από τη ΔΥΠΑ.
Εάν δεν πληροί την πρώτη περίπτωση, μπορεί να εξεταστεί η δεύτερη.
Εκεί απαιτούνται τουλάχιστον 200 ημέρες εργασίας μέσα στην κρίσιμη διετία, χωρίς να μετρούν και πάλι οι δύο τελευταίοι μήνες. Παραμένει η πρόσθετη προϋπόθεση των 80 ημερών εργασίας σε καθένα από τα δύο προηγούμενα έτη.
Ένα παράδειγμα που εξηγεί γιατί δεν αρκεί το σύνολο των ενσήμων
Ας υποθέσουμε ότι εργαζόμενος έχει 150 ένσημα στο τελευταίο δεκατετράμηνο.
Από αυτά, όμως, τα 40 αφορούν τους δύο τελευταίους μήνες πριν από την απόλυση.
Για τον συγκεκριμένο υπολογισμό μένουν 110 ένσημα. Επομένως, δεν καλύπτει το όριο των 125 της πρώτης περίπτωσης, ακόμη κι αν συνολικά βλέπει 150 ημέρες στο ασφαλιστικό του ιστορικό.
Τα 40 ένσημα δεν χάνονται. Απλώς δεν υπολογίζονται για τη συγκεκριμένη προϋπόθεση.
Γι’ αυτό έχει σημασία να γνωρίζουμε όχι μόνο πόσα ένσημα υπάρχουν, αλλά και πότε πραγματοποιήθηκαν.
Τι ισχύει εάν έχετε ξαναπάρει επίδομα
Για εργαζομένους που έχουν επιδοτηθεί στο παρελθόν, απαιτούνται κατά κανόνα τουλάχιστον 125 ημέρες εργασίας στο σχετικό δεκατετράμηνο, χωρίς το τελευταίο δίμηνο.
Εξετάζεται όμως και κάτι ακόμη: πόσες ημέρες επιδόματος έχουν ήδη πληρωθεί μέσα στην προηγούμενη τετραετία.
Το γενικό ανώτατο όριο είναι 400 ημερήσια επιδόματα.
Για παράδειγμα, εάν κάποιος έχει εισπράξει 300 ημερήσια επιδόματα τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια, μπορεί να λάβει μέχρι 100 ακόμη στο συγκεκριμένο διάστημα, εφόσον έχει ξανά τα απαιτούμενα ένσημα.
Επειδή κάθε πλήρης μήνας αντιστοιχεί σε 25 ημερήσια επιδόματα, οι 100 ημέρες πληρωμής αντιστοιχούν σε τέσσερις μήνες.
Έτσι εξηγείται γιατί ένας εργαζόμενος μπορεί να έχει αρκετά πρόσφατα ένσημα, αλλά να μην πάρει το επίδομα για όλους τους μήνες που αρχικά υπολόγιζε.
Για πόσους μήνες καταβάλλεται το επίδομα
Η συνηθισμένη διάρκεια του επιδόματος για τους κοινούς ανέργους είναι από πέντε έως δώδεκα μήνες.
Με βάση τα ένσημα του κρίσιμου δεκατετραμήνου ισχύουν τα εξής:
Με 125 έως 149 ένσημα προβλέπονται πέντε μήνες επιδότησης. Με 150 έως 179 ένσημα, έξι μήνες. Με 180 έως 219 ένσημα, οκτώ μήνες.
Όσοι έχουν 220 έως 249 ένσημα μπορούν να επιδοτηθούν για δέκα μήνες, ενώ από 250 ένσημα και πάνω η βασική διάρκεια φτάνει τους δώδεκα μήνες.
Υπάρχουν και ειδικές περιπτώσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε δωδεκάμηνο επίδομα.
Για παράδειγμα, εργαζόμενος που έχει συμπληρώσει το 49ο έτος της ηλικίας του όταν υποβάλλει την αίτηση και διαθέτει τουλάχιστον 210 ένσημα στο κρίσιμο δεκατετράμηνο μπορεί να καλύπτεται από τον ειδικό αυτό κανόνα.
Δωδεκάμηνη διάρκεια προβλέπεται επίσης για ορισμένους εργαζομένους που έχουν τον απαιτούμενο πρόσφατο χρόνο εργασίας και τουλάχιστον 4.050 συνολικά ένσημα.
Για όσους δικαιούνται επίδομα με βάση τη διετία, η διάρκεια υπολογίζεται διαφορετικά. Οι 200 ημέρες αντιστοιχούν σε πέντε μήνες, οι 250 σε έξι και οι 300 σε οκτώ μήνες, ενώ υπάρχουν και ειδικές περιπτώσεις δωδεκάμηνης επιδότησης.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις εξετάζονται και οι υπόλοιποι όροι, ιδιαίτερα εάν έχει προηγηθεί επιδότηση μέσα στην τελευταία τετραετία.
Πόσα χρήματα παίρνει ο άνεργος
Το πλήρες βασικό επίδομα ανεργίας είναι 565 ευρώ τον μήνα, αλλά δεν παίρνουν όλοι το ίδιο ποσό.
Η ΔΥΠΑ εξετάζει τον μέσο όρο των μικτών αποδοχών που είχε ο εργαζόμενος τους τελευταίους έξι μήνες πριν από την απόλυση.
Εάν ο μέσος όρος ήταν 493,09 ευρώ ή περισσότερο, το βασικό μηνιαίο επίδομα είναι 565 ευρώ.
Εάν ήταν από 246,55 έως 493,08 ευρώ, το ποσό είναι 423,75 ευρώ.
Για μέσο όρο αποδοχών έως 246,54 ευρώ, το επίδομα διαμορφώνεται σε 282,50 ευρώ.
Τα αντίστοιχα ημερήσια ποσά είναι 22,60 ευρώ, 16,95 ευρώ και 11,30 ευρώ. Για κάθε πλήρη μήνα πληρώνονται 25 ημερήσια επιδόματα.
Αυτό σημαίνει ότι ένας εργαζόμενος με χαμηλό μισθό μπορεί να έχει όλα τα απαιτούμενα ένσημα, αλλά να δικαιούται λιγότερα από 565 ευρώ.
Πότε αυξάνεται το ποσό για τα μέλη της οικογένειας
Το βασικό επίδομα αυξάνεται κατά 10% για κάθε προστατευόμενο μέλος που πληροί τις προϋποθέσεις της ΔΥΠΑ.
Μπορεί να αφορά τον ή τη σύζυγο, παιδιά και ορισμένα άλλα μέλη της οικογένειας, σύμφωνα με τους ειδικούς κανόνες.
Για τα παιδιά ισχύουν συγκεκριμένα ηλικιακά όρια και εξετάζεται η ασφαλιστική τους ιδιότητα. Δεν αρκεί να εμφανίζονται απλώς ως εξαρτώμενα στη φορολογική δήλωση.
Για παράδειγμα, κάποιος που δικαιούται 565 ευρώ και έχει ένα προστατευόμενο μέλος μπορεί να λαμβάνει 621,50 ευρώ τον μήνα.
Με δύο προστατευόμενα μέλη, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, το ποσό μπορεί να φτάσει τα 678 ευρώ.
Εάν επιδοτούνται και οι δύο σύζυγοι, δεν μπορούν να παίρνουν και οι δύο ολόκληρη την προσαύξηση για τα ίδια μέλη. Υπάρχει δυνατότητα επιλογής του δικαιούχου ή επιμερισμού.
Μέχρι πότε πρέπει να γίνει η αίτηση
Η αίτηση πρέπει να υποβληθεί μέσα σε 60 ημέρες από την επόμενη ημέρα της απόλυσης ή της λήξης της σύμβασης.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι συμφέρει τον εργαζόμενο να περιμένει μέχρι την τελευταία ημέρα.
Εάν κάνει αίτηση μέσα στις πρώτες επτά ημέρες, η επιδότηση ξεκινά από την έβδομη ημέρα μετά τη λύση της εργασιακής σχέσης.
Εάν υποβάλει αίτηση αργότερα, αλλά μέσα στο εξηκονθήμερο, η επιδότηση ξεκινά από την ημέρα που έκανε την αίτηση.
Έτσι, ένας εργαζόμενος που περιμένει σαράντα ημέρες μπορεί να προλάβει κανονικά την προθεσμία, αλλά δεν θα πληρωθεί αναδρομικά για όλο το προηγούμενο διάστημα.
Η καθυστέρηση στην αίτηση μπορεί, επομένως, να του κοστίσει χρήματα.
Πώς γίνεται η αίτηση
Ο ενδιαφερόμενος πρέπει πρώτα να εγγραφεί στο Ψηφιακό Μητρώο Ανέργων της ΔΥΠΑ και να εκδώσει δελτίο ανεργίας, εκτός εάν υπάγεται σε ειδική περίπτωση.
Στη συνέχεια υποβάλλει ξεχωριστή αίτηση για το επίδομα μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών της ΔΥΠΑ ή του gov.gr.
Η υπηρεσία ελέγχει ηλεκτρονικά την απόλυση ή τη λήξη της σύμβασης, τα ένσημα και τα υπόλοιπα στοιχεία που χρειάζονται.
Η αρμόδια υπηρεσία για την αίτηση είναι το ΚΠΑ2 του τόπου κατοικίας του εργαζομένου.
Εάν λείπουν δικαιολογητικά, ο ενδιαφερόμενος ενημερώνεται και του δίνεται η προβλεπόμενη προθεσμία των 20 ημερών για να τα προσκομίσει, με ειδική αντιμετώπιση όταν υπάρχει αντικειμενική αδυναμία.
Εάν τα ένσημα δεν εμφανίζονται σωστά, χρειάζεται έλεγχος των στοιχείων ασφάλισης και των δηλώσεων του εργοδότη. Η έλλειψη μιας πληροφορίας από το ηλεκτρονικό σύστημα δεν σημαίνει πάντοτε ότι η εργασία δεν πραγματοποιήθηκε.
Το σημαντικό είναι να ολοκληρωθεί η αίτηση και να κρατηθεί το αποδεικτικό υποβολής.
Η έκδοση κάρτας ανεργίας δεν σημαίνει ότι έχει υποβληθεί και αίτηση για επίδομα.
Πότε πληρώνεται το επίδομα και πώς λειτουργεί η προπληρωμένη κάρτα
Το επίδομα καταβάλλεται αφού ολοκληρωθεί ο αντίστοιχος μήνας επιδότησης.
Η ΔΥΠΑ πραγματοποιεί πληρωμές στον προβλεπόμενο εβδομαδιαίο κύκλο, κατά κανόνα την τελευταία εργάσιμη ημέρα της εβδομάδας.
Η τακτική επιδότηση καταβάλλεται πλέον μέσω προπληρωμένης κάρτας.
Ο δικαιούχος μπορεί να σηκώσει σε μετρητά μέχρι το 50% κάθε ποσού που καταβάλλεται. Το υπόλοιπο χρησιμοποιείται με την κάρτα για επιτρεπόμενες αγορές και πληρωμές.
Εάν, για παράδειγμα, καταβληθούν 565 ευρώ, μπορεί να γίνει ανάληψη έως 282,50 ευρώ. Το υπόλοιπο διατίθεται μέσω της κάρτας.
Υπάρχει εξαίρεση για άτομα με πιστοποιημένη οπτική αναπηρία τουλάχιστον 80%, σύμφωνα με τις ειδικές προϋποθέσεις.
Για να μην υπάρξει πρόβλημα με την πληρωμή, χρειάζεται να είναι σωστά δηλωμένα ο τραπεζικός λογαριασμός, η διεύθυνση κατοικίας, το κινητό και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.
Υπάρχει Δώρο Χριστουγέννων και Πάσχα;
Ναι, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.
Το Δώρο Χριστουγέννων αφορά την περίοδο από 1 Μαΐου έως 31 Δεκεμβρίου. Για κάθε πλήρη μήνα επιδότησης προβλέπονται τρία ημερήσια επιδόματα, με ανώτατο ποσό τα 25 ημερήσια επιδόματα για ολόκληρη την περίοδο.
Το Δώρο Πάσχα αφορά την περίοδο από 1 Ιανουαρίου έως 30 Απριλίου. Και εδώ προβλέπονται τρία ημερήσια επιδόματα ανά πλήρη μήνα, με ανώτατο ποσό τα 12,5 ημερήσια επιδόματα.
Για κάποιον που λαμβάνει το πλήρες βασικό ημερήσιο επίδομα των 22,60 ευρώ, τα ανώτατα βασικά ποσά είναι 565 ευρώ για τα Χριστούγεννα και 282,50 ευρώ για το Πάσχα, πριν από τυχόν προσαυξήσεις.
Δεν αρκεί να έχει κάποιος ενεργή κάρτα ανεργίας. Πρέπει να έχει επιδοτηθεί για το απαιτούμενο χρονικό διάστημα.
Δήλωση παρουσίας: Μην ξεχνάτε την υποχρέωση αυτή
Όποιος λαμβάνει επίδομα πρέπει να παρακολουθεί τις ημερομηνίες δήλωσης παρουσίας που εμφανίζονται στον λογαριασμό του στη ΔΥΠΑ.
Η δήλωση γίνεται κατά τον προβλεπόμενο τρίτο μήνα κάθε τριμήνου επιδότησης και επιβεβαιώνει ότι ο ενδιαφερόμενος εξακολουθεί να πληροί τις προϋποθέσεις.
Η υποχρέωση υπάρχει και όσο εξετάζεται η αίτηση, πριν ακόμη εκδοθεί η απόφαση.
Εάν ο εργαζόμενος ξεχάσει τη δήλωση παρουσίας, μπορεί να χάσει το επίδομα του συγκεκριμένου μήνα, ενώ οι επόμενες πληρωμές επηρεάζονται μέχρι να πραγματοποιηθεί η επόμενη προβλεπόμενη δήλωση.
Εάν δεν γίνει δήλωση για δύο συνεχόμενους μήνες παρουσίας, η επιδότηση διακόπτεται.
Πρόκειται για μια παράλειψη που μπορεί να στερήσει χρήματα από κάποιον ο οποίος είχε κανονικά δικαίωμα στο επίδομα.
Βρήκατε νέα δουλειά; Τι γίνεται με το επίδομα
Η πρόσληψη σε νέα εργασία οδηγεί κατά κανόνα σε αναστολή της τακτικής επιδότησης.
Ο εργαζόμενος πρέπει να ενημερώσει τη ΔΥΠΑ μέσα σε οκτώ εργάσιμες ημέρες από την πρόσληψη και πάντως πριν τελειώσει ο αντίστοιχος μήνας επιδότησης.
Εάν συνεχίσει να εισπράττει χρήματα χωρίς να τα δικαιούται, μπορεί να του ζητηθεί να τα επιστρέψει.
Η αναστολή δεν σημαίνει πάντοτε ότι χάθηκε οριστικά το υπόλοιπο του επιδόματος.
Εφόσον σταματήσει η νέα εργασία, μπορεί να εξεταστεί η συνέχιση της προηγούμενης επιδότησης, με τις ειδικές προϋποθέσεις και προθεσμίες της ΔΥΠΑ.
Προβλέπεται χρονικό όριο δύο ετών από την έγκριση της αρχικής επιδότησης, ενώ ο ενδιαφερόμενος πρέπει να κινηθεί εμπρόθεσμα όταν σταματήσει ο λόγος της αναστολής.
Υπάρχει, όμως, μια σημαντική εξαίρεση.
Εάν το επίδομα ανεστάλη επειδή ο άνεργος προσλήφθηκε και στη συνέχεια παραιτήθηκε οικειοθελώς από τη νέα εργασία, δεν μπορεί να συνεχίσει την προηγούμενη επιδότηση με τον συγκεκριμένο κανόνα.
Η ΔΥΠΑ εξετάζει επίσης εάν ο εργαζόμενος έχει αποκτήσει δικαίωμα νέας επιδότησης ή εάν τον συμφέρει περισσότερο να συνεχίσει την προηγούμενη.
Μπορεί κάποιος να εργάζεται και να παίρνει επιπλέον χρήματα από τη ΔΥΠΑ;
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ναι.
Υπάρχει το επίδομα εργασίας, για ανέργους που ήδη επιδοτούνται και προσλαμβάνονται με πλήρη μισθωτή απασχόληση.
Η νέα πρόσληψη πρέπει να πληροί συγκεκριμένους όρους. Μεταξύ αυτών, ο εργαζόμενος να μην είχε απασχοληθεί στον ίδιο εργοδότη κατά τα δύο προηγούμενα έτη πριν από την αρχική του επιδότηση. Ισχύουν επίσης περιορισμοί για προηγούμενη λήψη επιδόματος εργασίας και για ορισμένες συγγενικές επιχειρήσεις ή προσλήψεις.
Το βασικό επίδομα εργασίας αντιστοιχεί στο 50% του εγκεκριμένου επιδόματος ανεργίας και καταβάλλεται για το διάστημα που προβλέπεται από τη σχετική διαδικασία.
Έτσι, εργαζόμενος που έπαιρνε 565 ευρώ μπορεί, εφόσον πληροί τους όρους, να λαμβάνει 282,50 ευρώ τον μήνα επιπλέον του νέου του μισθού.
Δεν ενεργοποιείται αυτομάτως. Χρειάζεται η ειδική ηλεκτρονική δήλωση στη ΔΥΠΑ.
Ασθένεια, στρατός, επιχείρηση και μετακίνηση στο εξωτερικό
Η επιδότηση μπορεί να σταματήσει προσωρινά και για άλλους λόγους πέρα από μια νέα πρόσληψη.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται η ασθένεια ή η αδυναμία για εργασία, η στράτευση, η έναρξη επαγγελματικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας και ορισμένες περιπτώσεις παραμονής στο εξωτερικό.
Η ΔΥΠΑ πρέπει να ενημερώνεται όταν συμβαίνει κάτι που επηρεάζει το δικαίωμα.
Όποιος σκοπεύει να αναζητήσει εργασία σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να μεταφέρει προσωρινά το ήδη εγκεκριμένο επίδομά του με την ειδική διαδικασία U2.
Εξετάζονται η προηγούμενη περίοδος εγγραφής ή επιδότησης, οι ενέργειες πριν από την αναχώρηση και η εμπρόθεσμη εγγραφή στην υπηρεσία εργασίας της χώρας προορισμού.
Επίσης, εργαζόμενοι με ένσημα σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να ζητήσουν να ληφθούν υπόψη οι ασφαλιστικές τους περίοδοι μέσω των ευρωπαϊκών διαδικασιών, όπως το έγγραφο U1.
Η μετακίνηση στο εξωτερικό χωρίς την προβλεπόμενη ενημέρωση δεν εξασφαλίζει κανονική συνέχιση του επιδόματος.
Οικοδόμοι και εποχικοί εργαζόμενοι: Δεν ισχύουν πάντοτε τα ίδια ένσημα
Οι παραπάνω κανόνες αφορούν κυρίως τους κοινούς ανέργους.
Για τους οικοδόμους υπάρχουν διαφορετικά κατώτατα όρια. Ενδεικτικά, στην πρώτη βασική περίπτωση απαιτούνται 100 ημέρες εργασίας αντί 125, ενώ στη διετή περίπτωση προβλέπονται 180 αντί 200, μαζί με τις υπόλοιπες ειδικές προϋποθέσεις του κλάδου.
Διαφορετική αντιμετώπιση μπορεί να ισχύει και για εργαζομένους επιχειρήσεων εποχικής λειτουργίας, ιδιαίτερα στον τουρισμό και στον επισιτισμό.
Ανάλογα με τα ένσημα και το είδος της επιχείρησης, ενδέχεται να εφαρμόζεται ειδική επιδότηση 80 ημερών ή να υπάρχει δυνατότητα επιλογής διαφορετικού καθεστώτος.
Γι’ αυτό ένας εποχικός εργαζόμενος δεν πρέπει να υπολογίζει το επίδομά του αποκλειστικά με τους κανόνες των κοινών ανέργων.
Ιδιαίτερη εξέταση χρειάζεται και για εργαζομένους που έχουν προχωρήσει σε νόμιμη επίσχεση εργασίας, αντιμετωπίζουν σοβαρή μονομερή αλλαγή των όρων εργασίας ή έχασαν τη δουλειά τους επειδή η επιχείρηση σταμάτησε πραγματικά να λειτουργεί.
Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να προβλέπεται ειδική διαδικασία ακόμη κι αν δεν υπάρχει το συνηθισμένο έντυπο απόλυσης.
Τι διαφορά έχει το νέο πιλοτικό επίδομα ανεργίας
Το πιλοτικό πρόγραμμα της ΔΥΠΑ λειτουργεί με διαφορετικούς κανόνες από την καθιερωμένη τακτική επιδότηση.
Στο πιλοτικό εντάχθηκαν περίπου 15.000 δικαιούχοι με ειδική διαδικασία επιλογής.
Μεταξύ των προϋποθέσεών του περιλαμβάνονται τουλάχιστον 175 ημέρες ασφάλισης στο κρίσιμο δεκατετράμηνο, χωρίς τους δύο τελευταίους μήνες, και να μην έχει προηγηθεί τακτική επιδότηση κατά την τελευταία τετραετία.
Η διάρκειά του μπορεί να φτάνει έως τους 24 μήνες, ενώ το ποσό υπολογίζεται διαφορετικά, με μεγαλύτερη σύνδεση με την προηγούμενη εργασία και τις αποδοχές.
Με βάση την επίσημη ενημέρωση που έχει εξεταστεί μέχρι τον Οκτώβριο του 2026, το πιλοτικό πρόγραμμα παρουσιάζεται χωριστά από το καθιερωμένο επίδομα.
Επομένως, οι 175 ημέρες ασφάλισης και η δυνατότητα επιδότησης έως 24 μήνες δεν πρέπει να θεωρούνται γενικός κανόνας για όλους τους ανέργους.
Εάν ο άνεργος παρακολουθεί πρόγραμμα κατάρτισης
Η συμμετοχή σε πρόγραμμα κατάρτισης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ο εργαζόμενος χάνει την ιδιότητα του ανέργου.
Με τις αλλαγές του νόμου 5239/2025 προβλέπεται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η διατήρηση της εγγραφής στη ΔΥΠΑ κατά τη διάρκεια εκπαίδευσης ή κατάρτισης.
Χρειάζεται, ωστόσο, να εξετάζεται χωριστά εάν συνεχίζεται και η χρηματική επιδότηση.
Αυτό εξαρτάται από το είδος του προγράμματος, τη διάρκειά του, τυχόν εκπαιδευτική αποζημίωση και τους ειδικούς κανόνες.
Πριν ξεκινήσει ένα πρόγραμμα, ο επιδοτούμενος πρέπει να γνωρίζει εάν επηρεάζεται η πληρωμή του.
Φορολογείται το επίδομα ανεργίας;
Το επίδομα ανεργίας μπορεί να απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος, αλλά η απαλλαγή έχει προϋπόθεση.
Σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, τα υπόλοιπα εισοδήματα του φορολογουμένου δεν πρέπει να ξεπερνούν τις 10.000 ευρώ τον χρόνο, όπως προσδιορίζονται από τη σχετική διάταξη.
Εάν τα λοιπά εισοδήματα υπερβαίνουν αυτό το όριο, το επίδομα προστίθεται στο φορολογητέο εισόδημα.
Για παράδειγμα, εργαζόμενος μπορεί να έχει λάβει μέσα στο ίδιο έτος μισθούς από την προηγούμενη εργασία του και στη συνέχεια επίδομα ανεργίας.
Για να διαπιστωθεί εάν το επίδομα απαλλάσσεται, πρέπει να εξεταστούν τα υπόλοιπα εισοδήματά του.
Στις οδηγίες της φορολογικής δήλωσης Ε1 για το φορολογικό έτος 2025, το επίδομα αναγράφεται στους κωδικούς 661 και 662.
Το όριο των 10.000 ευρώ αφορά τη φορολογία και όχι το δικαίωμα να λάβει κάποιος επίδομα ανεργίας.
Μετρά ο χρόνος ανεργίας για σύνταξη;
Ο χρόνος κατά τον οποίο ο εργαζόμενος λαμβάνει τακτικό επίδομα ανεργίας μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να βοηθήσει στη συμπλήρωση του χρόνου που απαιτείται για σύνταξη.
Η ασφαλιστική νομοθεσία προβλέπει δυνατότητα αξιοποίησης μέχρι 300 ημερών, υπό τις αντίστοιχες προϋποθέσεις, χωρίς εξαγορά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μήνας επιδότησης μετρά αυτομάτως σαν μήνας κανονικής εργασίας για οποιοδήποτε συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Χρειάζεται έλεγχος ανάλογα με την περίπτωση συνταξιοδότησης.
Τι γίνεται εάν η ΔΥΠΑ απορρίψει την αίτηση
Μια απορριπτική απόφαση πρέπει να ελέγχεται προσεκτικά.
Μπορεί να οφείλεται σε ανεπαρκή ένσημα, σε λανθασμένο υπολογισμό του χρονικού διαστήματος, στον τρόπο αποχώρησης από την εργασία ή σε προηγούμενες επιδοτήσεις.
Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται να διορθωθούν ή να συμπληρωθούν στοιχεία ασφάλισης.
Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να αμφισβητήσει την απορριπτική απόφαση με τη διαδικασία ένστασης που προβλέπει η ΔΥΠΑ.
Σύμφωνα με τον ισχύοντα Κανονισμό Εξέτασης Ενστάσεων, η γενική προθεσμία είναι 30 ημέρες από την κοινοποίηση της απόφασης.
Η ένσταση χρειάζεται να εξηγεί συγκεκριμένα για ποιον λόγο θεωρείται λανθασμένη η απόφαση και να συνοδεύεται από τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία.
Δεν αρκεί μια γενική αναφορά ότι ο εργαζόμενος έχει αρκετά ένσημα. Πρέπει να φαίνεται ποια ένσημα δεν υπολογίστηκαν σωστά ή ποια άλλη προϋπόθεση έχει εκτιμηθεί λανθασμένα.
Υπάρχει άλλο επίδομα όταν τελειώσει η τακτική επιδότηση;
Μετά τη λήξη της τακτικής επιδότησης μπορεί να εξεταστεί εάν ο άνεργος δικαιούται άλλη παροχή.
Μία από αυτές είναι το επίδομα μακροχρονίως ανέργων, που ανέρχεται σε 200 ευρώ τον μήνα και μπορεί να χορηγηθεί έως δώδεκα μήνες σε συγκεκριμένους δικαιούχους.
Απαιτούνται ιδιαίτερες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η εξάντληση δωδεκάμηνης τακτικής επιδότησης, η ηλικία, η διάρκεια ανεργίας, το οικογενειακό εισόδημα και η εμπρόθεσμη αίτηση.
Επομένως, κάποιος που ολοκληρώνει πεντάμηνη ή εξάμηνη επιδότηση δεν αποκτά αυτομάτως δικαίωμα σε αυτό το βοήθημα.
Υπάρχουν επίσης ξεχωριστές παροχές για μη μισθωτούς, ειδικές κατηγορίες εποχικών εργαζομένων και ορισμένους μακροχρόνια εγγεγραμμένους ανέργους.
Κάθε μία έχει τις δικές της προϋποθέσεις.
Τι αξίζει να προσέξετε αμέσως μετά την απόλυση
Ο εργαζόμενος που χάνει τη δουλειά του χρειάζεται πρώτα να ελέγξει πώς λύθηκε η σύμβασή του και πόσα ένσημα αναγνωρίζονται στο διάστημα που εξετάζει η ΔΥΠΑ.
Στη συνέχεια έχει σημασία να υποβάλει γρήγορα την αίτηση, χωρίς να περιμένει να πλησιάσει η εξηκονθήμερη προθεσμία.
Αφού εγκριθεί η επιδότηση, πρέπει να παρακολουθεί τις δηλώσεις παρουσίας, τις πληρωμές και τις υποχρεώσεις ενημέρωσης. Εάν προσληφθεί ξανά, χρειάζεται να εξετάσει έγκαιρα τι θα γίνει με το υπόλοιπο του επιδόματος και εάν μπορεί να λάβει επίδομα εργασίας.
Για τον λογιστή που υποστηρίζει έναν εργαζόμενο, ο έλεγχος δεν σταματά στον αριθμό των ενσήμων. Χρειάζεται να συνδυάσει τις ημερομηνίες απασχόλησης, τις προηγούμενες επιδοτήσεις, το ύψος των αποδοχών και τις ειδικές περιπτώσεις.
Ο στόχος είναι απλός: να γνωρίζει ο εργαζόμενος αν δικαιούται επίδομα, πόσα χρήματα θα πάρει, για πόσο διάστημα και τι πρέπει να κάνει για να μην τα χάσει.
Πηγές – Τεκμηρίωση
- Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης, Τακτική Επιδότηση Ανεργίας Κοινών Ανέργων, επίσημες οδηγίες για τις προϋποθέσεις, τα ποσά, τη διάρκεια και την υποβολή αιτήσεων.
- Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης, επίσημες Συχνές Ερωτήσεις για την αναστολή, τη συνέχιση και τη διακοπή επιδότησης.
- Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης, Επίδομα Εργασίας, προϋποθέσεις και διαδικασία.
- Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης, Προπληρωμένη Κάρτα Παροχών.
- Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης, Πιλοτικό Πρόγραμμα Τακτικής Επιδότησης Ανεργίας.
- Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών «Μίτος», Τακτική Επιδότηση Ανεργίας.
- Ν.Δ. 2961/1954, άρθρα 11 έως 38, όπως ισχύουν.
- Ν. 1545/1985, άρθρα 3 έως 8, όπως ισχύουν.
- Ν. 1892/1990, άρθρο 37.
- Ν. 4921/2022, σχετικές διατάξεις για την επιδότηση ανεργίας και το επίδομα εργασίας.
- Απόφαση Διοικητικού Συμβουλίου ΔΥΠΑ 5274/114/2022, σχετικά με τις υποχρεώσεις των εγγεγραμμένων ανέργων.
- Απόφαση Διοικητικού Συμβουλίου ΔΥΠΑ 1539/50/2024, Κανονισμός Εξέτασης Ενστάσεων, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει.
- Κοινή υπουργική απόφαση 54427/2024, για το πιλοτικό πρόγραμμα τακτικής επιδότησης ανεργίας.
- Ν. 5239/2025, άρθρο 98, για την εκπαίδευση και κατάρτιση ανέργων.
- ΑΑΔΕ, οδηγίες συμπλήρωσης εντύπου Ε1 φορολογικού έτους 2025.
- Ν. 4172/2013, άρθρο 14 παράγραφος 2 περίπτωση στ΄, για τη φορολογική μεταχείριση του επιδόματος ανεργίας.
- e-ΕΦΚΑ, επίσημες οδηγίες για την αξιοποίηση χρόνου επιδοτούμενης ανεργίας σε συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
- Κανονισμοί (ΕΚ) 883/2004 και 987/2009, σχετικά με τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης.