ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2026

ανάγνωση σε: 46 λεπτά

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν επιχειρηματίες, διοικήσεις και λογιστές – Από τη σύσταση μέχρι την οριστική διαγραφή

Λάμπρος Μπέλεσης
Πρόεδρος ΠΑΕΛΟ
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου ΕΒΕΑ

Νομοθετική ενημέρωση: 18 Οκτωβρίου 2026

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η Ανώνυμη Εταιρεία δεν είναι μόνο ένας ισολογισμός

Στην καθημερινή επαγγελματική πρακτική συναντώ συχνά Ανώνυμες Εταιρείες που λειτουργούν επί πολλά χρόνια, έχουν σημαντικό κύκλο εργασιών, απασχολούν προσωπικό, συνεργάζονται με τράπεζες και προμηθευτές, αλλά εμφανίζουν ελλείψεις σε βασικές διαδικασίες της εταιρικής τους λειτουργίας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν έχει πραγματοποιηθεί σωστά η πιστοποίηση του μετοχικού κεφαλαίου. Σε άλλες δεν έχει δημοσιευθεί η εκπροσώπηση, έχουν λήξει οι θητείες των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ή υπάρχουν εκκρεμότητες στις οικονομικές καταστάσεις και στα πρακτικά των Γενικών Συνελεύσεων.

Παράλληλα, η ψηφιακή πραγματικότητα έχει μεταβάλει σημαντικά τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων. Η ηλεκτρονική τιμολόγηση, το myDATA, η ψηφιακή διακίνηση αποθεμάτων και η συνεχής διασταύρωση οικονομικών δεδομένων απαιτούν πλέον οργανωμένη και συστηματική παρακολούθηση.

Υπάρχει όμως μια ουσιαστική παρανόηση.

Μια εταιρεία μπορεί να είναι φορολογικά ενήμερη και ταυτόχρονα να παρουσιάζει σοβαρές εταιρικές εκκρεμότητες.

Μπορεί να έχει υποβάλει τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος, αλλά να μην έχει εγκρίνει και δημοσιεύσει τις οικονομικές της καταστάσεις. Μπορεί να έχει καταβάλει το κεφάλαιό της, αλλά να μην έχει ολοκληρώσει τη νόμιμη πιστοποίηση. Μπορεί να έχει σωστά λογιστικά βιβλία, αλλά να μην έχει λάβει τις αναγκαίες εταιρικές αποφάσεις.

Η λογιστική, η φορολογική και η εταιρική συμμόρφωση είναι διαφορετικές υποχρεώσεις που πρέπει να λειτουργούν συντονισμένα.

Με αυτό το σκεπτικό δημιουργήθηκε το παρόν εγχειρίδιο.

Σκοπός του δεν είναι να αναπαράγει τη νομοθεσία ούτε να αντικαταστήσει την εξειδικευμένη νομική, λογιστική ή φορολογική συμβουλή.

Σκοπός του είναι να εξηγήσει με κατανοητό αλλά επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο πώς λειτουργεί μια Ανώνυμη Εταιρεία, τι πρέπει να ελέγχουν οι μέτοχοι και η διοίκησή της, ποιες είναι οι βασικές υποχρεώσεις του λογιστηρίου και πού εμφανίζονται τα συνηθέστερα προβλήματα.

Γιατί η σωστή λειτουργία μιας επιχείρησης δεν εξαντλείται στο αποτέλεσμα του ισολογισμού της.

Αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο διοικείται, αποφασίζει, καταγράφει, ελέγχει και εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της.

ΜΕΡΟΣ Α΄

ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

1. Η νομική μορφή της Ανώνυμης Εταιρείας

Η Ανώνυμη Εταιρεία είναι κεφαλαιουχική εταιρεία με αυτοτελή νομική προσωπικότητα.

Για τις εταιρικές υποχρεώσεις ευθύνεται καταρχήν η ίδια με την περιουσία της. Οι μέτοχοι δεν ευθύνονται προσωπικά αποκλειστικά λόγω της μετοχικής τους ιδιότητας.

Η προστασία αυτή δεν πρέπει να συγχέεται με την ενδεχόμενη προσωπική ευθύνη διοικούντων, εγγυητών ή προσώπων που ευθύνονται βάσει ειδικών διατάξεων.

Η Α.Ε. μπορεί να έχει έναν μόνο μέτοχο και να λειτουργεί ως μονοπρόσωπη εταιρεία.

Το βασικό νομοθετικό πλαίσιο είναι ο Ν. 4548/2018, όπως ισχύει.

Η επιλογή της Α.Ε. συνδέεται συνήθως με την ανάγκη οργανωμένης εταιρικής διοίκησης, τη δυνατότητα συμμετοχής επενδυτών, τη μεταβίβαση μετοχών και τη συγκέντρωση κεφαλαίων.

Αυτό όμως συνεπάγεται αυξημένες απαιτήσεις οργάνωσης και δημοσιότητας.

2. Σύσταση και καταστατικό

Η σύσταση πραγματοποιείται μέσω της αρμόδιας Υπηρεσίας Μίας Στάσης και ολοκληρώνεται με την καταχώριση στο ΓΕΜΗ.

Το καταστατικό καθορίζει, μεταξύ άλλων, την επωνυμία, την έδρα, τον σκοπό, τη διάρκεια, το μετοχικό κεφάλαιο, τις μετοχές, τη διοίκηση, την εκπροσώπηση και τη λειτουργία των Γενικών Συνελεύσεων.

Η σύσταση μπορεί να γίνει με ιδιωτικό έγγραφο όταν επιτρέπεται από τη νομοθεσία. Σε ειδικές περιπτώσεις απαιτείται συμβολαιογραφικός τύπος.

Η επιλογή του καταστατικού δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια απλή τυπική διαδικασία.

Ιδιαίτερα σε εταιρείες με περισσότερους μετόχους, είναι σημαντικό να προβλέπονται από την αρχή οι κανόνες διοίκησης, οι δυνατότητες μεταβίβασης μετοχών, οι ειδικές πλειοψηφίες όπου επιτρέπονται και οι διαδικασίες αντιμετώπισης διαφωνιών.

Συνηθισμένο λάθος: Χρησιμοποιείται ένα τυποποιημένο καταστατικό χωρίς να εξετάζονται οι πραγματικές ανάγκες της εταιρείας.

3. Μετοχικό κεφάλαιο

Το ελάχιστο μετοχικό κεφάλαιο της Α.Ε. είναι 25.000 ευρώ.

Η ονομαστική αξία της μετοχής δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 0,04 ευρώ ούτε μεγαλύτερη από 100 ευρώ.

Οι εισφορές μπορεί να είναι χρηματικές ή σε είδος.

Οι εισφορές σε είδος απαιτούν, κατά κανόνα, την προβλεπόμενη αποτίμηση, με τις νόμιμες εξαιρέσεις.

Επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις η μερική καταβολή του κεφαλαίου, σύμφωνα με το άρθρο 21 του Ν. 4548/2018.

Η δυνατότητα αυτή δεν σημαίνει ότι μπορεί να συσταθεί Α.Ε. χωρίς την κάλυψη του νόμιμου ελάχιστου καταβεβλημένου κεφαλαίου.

Η διοίκηση οφείλει να παρακολουθεί όχι μόνο το ονομαστικό κεφάλαιο, αλλά και το ποσό που έχει πράγματι καταβληθεί.

4. Καταβολή και πιστοποίηση μετοχικού κεφαλαίου

Η καταβολή του αρχικού μετοχικού κεφαλαίου πιστοποιείται εντός δύο μηνών από τη σύσταση.

Στις αυξήσεις κεφαλαίου η πιστοποίηση πραγματοποιείται, όπου απαιτείται, εντός ενός μηνός από τη λήξη της προθεσμίας καταβολής.

Η προθεσμία καταβολής της αύξησης ορίζεται κατά κανόνα μεταξύ δεκατεσσάρων ημερών και τεσσάρων μηνών από την καταχώριση της σχετικής απόφασης στο ΓΕΜΗ.

Κατά τη σύσταση, η πιστοποίηση της καταβολής μπορεί να πραγματοποιείται από το Διοικητικό Συμβούλιο ή από ορκωτό ελεγκτή λογιστή ή ελεγκτική εταιρεία, ανεξαρτήτως μεγέθους.

Στις αυξήσεις με χρηματικές εισφορές, η δυνατότητα πιστοποίησης από το Διοικητικό Συμβούλιο αφορά τις μικρές και πολύ μικρές μη εισηγμένες Α.Ε.

Στις λοιπές περιπτώσεις αυξήσεων με χρηματικές εισφορές εφαρμόζεται η διαδικασία πιστοποίησης από ορκωτό ελεγκτή λογιστή ή ελεγκτική εταιρεία, με την επιφύλαξη των ειδικών εξαιρέσεων του νόμου.

Ειδικά στις εισφορές σε είδος του άρθρου 17, η πιστοποίηση μπορεί να πραγματοποιηθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο ανεξάρτητα από το μέγεθος της Α.Ε., αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία μεταβίβασης.

Κατά τον γενικό κανόνα, οι χρηματικές καταβολές πραγματοποιούνται σε ειδικό τραπεζικό λογαριασμό της εταιρείας. Το τραπεζικό απόσπασμα επισυνάπτεται στην έκθεση ή στο πρακτικό πιστοποίησης και υποβάλλεται σύμφωνα με τις απαιτούμενες διαδικασίες, ως μη δημοσιευτέο στοιχείο όπου προβλέπεται.

Ο νόμος αναγνωρίζει και ειδικές περιπτώσεις καταβολής, όπως η αποδεδειγμένη διάθεση ποσών για εταιρικούς σκοπούς υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις.

Δεν απαιτείται πιστοποίηση σε κάθε αύξηση κεφαλαίου ανεξαιρέτως. Όταν η αύξηση δεν πραγματοποιείται με νέες εισφορές, εφαρμόζονται οι σχετικές εξαιρέσεις.

Πρακτικό παράδειγμα: Μια νέα Α.Ε. καταθέτει το αρχικό κεφάλαιο στον τραπεζικό λογαριασμό της. Η τραπεζική κατάθεση αποτελεί τεκμήριο καταβολής, αλλά δεν αντικαθιστά τη διαδικασία πιστοποίησης και τις προβλεπόμενες ενέργειες ΓΕΜΗ.

5. Μετοχές, μεταβιβάσεις και πραγματικοί δικαιούχοι

Οι μετοχές της Α.Ε. είναι ονομαστικές.

Η εταιρεία τηρεί βιβλίο μετόχων και παρακολουθεί τις μεταβολές στη μετοχική σύνθεση.

Η μεταβίβαση μετοχών πραγματοποιείται σύμφωνα με τον νόμο και το καταστατικό. Δεν απαιτείται αυτομάτως τροποποίηση καταστατικού για κάθε μεταβίβαση.

Πρέπει όμως να εξετάζονται οι τυχόν καταστατικοί περιορισμοί, τα δικαιώματα προτίμησης ή εξαγοράς όπου προβλέπονται, η ενημέρωση του βιβλίου μετόχων και οι ενδεχόμενες φορολογικές συνέπειες.

Παράλληλα, πρέπει να ελέγχεται εάν η μεταβολή επηρεάζει τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων.

Μπορούν να υπάρχουν ειδικές κατηγορίες μετοχών, όπως προνομιούχες, με δικαιώματα που καθορίζονται από τον νόμο και το καταστατικό.

6. Μεταγενέστερη απόκτηση περιουσιακών στοιχείων

Το άρθρο 19 του Ν. 4548/2018 προβλέπει ειδικούς κανόνες όταν η Α.Ε., κατά τα πρώτα δύο έτη από τη σύστασή της, αποκτά περιουσιακά στοιχεία από συγκεκριμένα πρόσωπα, όπως ιδρυτές ή άλλα πρόσωπα που εμπίπτουν στη διάταξη.

Όταν το τίμημα υπερβαίνει το ένα δέκατο του καταβεβλημένου κεφαλαίου, πρέπει να εξετάζεται η εφαρμογή των ειδικών προϋποθέσεων, εγκρίσεων και εξαιρέσεων.

Πρακτικό παράδειγμα: Νέα Α.Ε. αγοράζει εξοπλισμό από ιδρυτή της. Πριν από τη συναλλαγή δεν αρκεί να εξεταστεί μόνο η αγοραία αξία και η έκδοση τιμολογίου. Πρέπει να ελεγχθεί και η εταιρική διαδικασία.

ΜΕΡΟΣ Β΄

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

7. Διοικητικό Συμβούλιο

Η Α.Ε. διοικείται κατά κανόνα από Διοικητικό Συμβούλιο τριών έως δεκαπέντε μελών.

Η θητεία των μελών δεν μπορεί να υπερβαίνει τα έξι έτη, με την επιφύλαξη της νόμιμης παράτασης.

Η εκλογή των μελών και η συγκρότηση του Διοικητικού Συμβουλίου πρέπει να τεκμηριώνονται με τις απαιτούμενες αποφάσεις.

Η απαρτία και η λήψη αποφάσεων διέπονται από τον νόμο και το καταστατικό. Κατά τον γενικό κανόνα απαιτείται η παρουσία ή εκπροσώπηση τουλάχιστον τριών συμβούλων, με τις ειδικότερες προϋποθέσεις του άρθρου 92.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρακολούθηση της ημερομηνίας λήξης της θητείας.

Συνηθισμένο λάθος: Το Διοικητικό Συμβούλιο συνεχίζει να εμφανίζεται στην πράξη ως ενεργό χωρίς να έχει ελεγχθεί εάν έχει λήξει η θητεία του ή εάν απαιτείται νέα εκλογή.

8. Εκπροσώπηση και ανάθεση αρμοδιοτήτων

Η συγκρότηση του Διοικητικού Συμβουλίου δεν ταυτίζεται με την ανάθεση εξουσιών εκπροσώπησης.

Πρέπει να καθορίζεται με σαφήνεια ποιος εκπροσωπεί την εταιρεία, ποιος υπογράφει συμβάσεις, ποιος διενεργεί τραπεζικές συναλλαγές και εάν η εταιρεία δεσμεύεται με μία ή περισσότερες υπογραφές.

Η ανάθεση γίνεται σύμφωνα με τον νόμο και το καταστατικό και υποβάλλεται στις απαιτούμενες διατυπώσεις δημοσιότητας.

Οι εσωτερικοί περιορισμοί της εξουσίας εκπροσώπησης δεν είναι αυτομάτως αντιτάξιμοι στους τρίτους.

Για τον λόγο αυτό, άλλο είναι η εξωτερική εκπροσώπηση και άλλο οι εσωτερικοί κανόνες έγκρισης.

Μια εταιρεία μπορεί, για παράδειγμα, να προβλέπει ότι για συναλλαγές άνω ενός ποσού απαιτείται προηγούμενη έγκριση του Δ.Σ. Η πρόβλεψη αυτή δεν πρέπει να συγχέεται με το ποιος δεσμεύει νόμιμα την εταιρεία έναντι τρίτων.

9. Μονομελής διοίκηση

Το άρθρο 115 επιτρέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τη διοίκηση της εταιρείας από σύμβουλο-διαχειριστή.

Απαιτείται σχετική καταστατική πρόβλεψη και εκλογή σύμφωνα με τον νόμο.

Ο σύμβουλος-διαχειριστής είναι φυσικό πρόσωπο.

Η δυνατότητα δεν εφαρμόζεται αδιακρίτως σε όλες τις Α.Ε., ιδίως στις μεσαίες, μεγάλες και εισηγμένες εταιρείες.

10. Πρακτικά και εταιρικά βιβλία

Η εταιρεία τηρεί τα προβλεπόμενα εταιρικά βιβλία, ιδίως βιβλίο πρακτικών Διοικητικού Συμβουλίου, βιβλίο πρακτικών Γενικών Συνελεύσεων και βιβλίο μετόχων.

Το άρθρο 94 επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, τη λήψη απόφασης Διοικητικού Συμβουλίου χωρίς συνεδρίαση, με προσυπογραφή πρακτικού από όλα τα μέλη.

Το άρθρο 136 προβλέπει δυνατότητα λήψης αποφάσεων μετόχων χωρίς συνεδρίαση Γενικής Συνέλευσης για μη εισηγμένες εταιρείες, υπό τις ειδικές νόμιμες προϋποθέσεις.

Δεν δημοσιεύονται όλα τα πρακτικά στο ΓΕΜΗ. Δημοσιεύονται εκείνα για τα οποία προβλέπεται σχετική υποχρέωση.

Η σωστή τήρηση πρακτικών προστατεύει τόσο την εταιρεία όσο και τα πρόσωπα που συμμετέχουν στη διοίκησή της.

11. Γενικές Συνελεύσεις

Η Γενική Συνέλευση αποτελεί το βασικό όργανο έκφρασης της βούλησης των μετόχων.

Η πρόσκληση δημοσιεύεται κατά τον γενικό κανόνα τουλάχιστον είκοσι πλήρεις ημέρες πριν από τη συνεδρίαση.

Στην καθολική Γενική Συνέλευση μπορεί να παραλειφθεί η πρόσκληση όταν εκπροσωπείται ολόκληρο το κεφάλαιο και δεν υπάρχει αντίρρηση για τη συνεδρίαση και τη λήψη αποφάσεων.

Η Τακτική Γενική Συνέλευση πραγματοποιείται έως τη δέκατη ημέρα του ένατου μήνα μετά τη λήξη της χρήσης.

Για χρήση που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου, η συνήθης καταληκτική ημερομηνία είναι η 10η Σεπτεμβρίου του επόμενου έτους.

Ειδικά για το 2026, η προθεσμία παρατάθηκε κατά τριάντα ημερολογιακές ημέρες με το άρθρο 40 του ν. 5338/2026. Για ημερολογιακή χρήση, η καταληκτική ημερομηνία διαμορφώθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Οι συνδεόμενες προθεσμίες υποβολής στο ΓΕΜΗ παρατείνονται αναλόγως.

12. Απαρτία, πλειοψηφία και δικαιώματα μειοψηφίας

Για τις συνήθεις αποφάσεις απαιτείται κατά κανόνα απαρτία ενός πέμπτου του καταβεβλημένου κεφαλαίου και απόλυτη πλειοψηφία των εκπροσωπούμενων ψήφων.

Για τις αποφάσεις αυξημένης απαρτίας εφαρμόζονται ειδικότεροι κανόνες, με βασική απαρτία το ένα δεύτερο και πλειοψηφία τα δύο τρίτα των εκπροσωπούμενων ψήφων.

Στις επαναληπτικές συνελεύσεις εφαρμόζονται διαφορετικά όρια και ειδικές εξαιρέσεις.

Το άρθρο 141 προβλέπει σημαντικά δικαιώματα μειοψηφίας.

Ενδεικτικά:

Μέτοχοι που εκπροσωπούν το 1/20 του κεφαλαίου μπορούν να ζητήσουν σύγκληση έκτακτης Γενικής Συνέλευσης, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις.

Το ίδιο ποσοστό μπορεί να ζητήσει προσθήκη θεμάτων στην ημερήσια διάταξη, με τις προβλεπόμενες προθεσμίες.

Μέτοχοι με 1/10 του κεφαλαίου μπορούν να ζητήσουν πληροφορίες για την πορεία των εταιρικών υποθέσεων και την περιουσιακή κατάσταση.

Κάθε μέτοχος διαθέτει ορισμένα δικαιώματα πληροφόρησης για θέματα της ημερήσιας διάταξης.

Τα δικαιώματα μειοψηφίας είναι ιδιαίτερα σημαντικά σε οικογενειακές και μη εισηγμένες εταιρείες.

ΜΕΡΟΣ Γ΄

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

13. Διπλογραφικά βιβλία

Η Α.Ε. τηρεί διπλογραφικό λογιστικό σύστημα σύμφωνα με τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα.

Παρακολουθούνται οι συναλλαγές, τα πάγια, οι αποσβέσεις, οι απαιτήσεις, οι υποχρεώσεις, τα αποθέματα, η μισθοδοσία, οι φόροι και τα αποτελέσματα.

Η ορθή λογιστική παρακολούθηση προϋποθέτει τακτικές συμφωνίες τραπεζικών λογαριασμών, πελατών, προμηθευτών, ταμείου, αποθεμάτων, παγίων και φορολογικών υποχρεώσεων.

Κρίσιμο σημείο: Η σωστή καταχώριση δεν σημαίνει απαραίτητα και σωστή λογιστική αντιμετώπιση. Χρειάζεται έλεγχος της πραγματικής φύσης της συναλλαγής.

14. myDATA

Η Α.Ε. διαβιβάζει τα προβλεπόμενα δεδομένα στην πλατφόρμα myDATA σύμφωνα με την Α.1138/2020, όπως ισχύει.

Οι υποχρεώσεις περιλαμβάνουν, ανά περίπτωση, έσοδα, έξοδα, χαρακτηρισμούς και εγγραφές τακτοποίησης.

Οι προθεσμίες εξαρτώνται από το είδος των δεδομένων και τον τρόπο διαβίβασης.

Η εταιρεία πρέπει να συμφωνεί συστηματικά τα λογιστικά της βιβλία με τα δεδομένα myDATA.

Συνηθισμένο λάθος: Θεωρείται ότι επειδή ένα παραστατικό εμφανίζεται στο myDATA, έχει αυτομάτως αντιμετωπιστεί σωστά λογιστικά και φορολογικά.

15. Ηλεκτρονική τιμολόγηση

Η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση εφαρμόζεται σταδιακά μέσα στο 2026.

Η πρώτη περίοδος αφορά επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα άνω του 1.000.000 ευρώ με βάση το φορολογικό έτος 2023, με έναρξη υποχρέωσης από 2 Μαρτίου 2026.

Η δεύτερη περίοδος αφορά τις λοιπές υπόχρεες επιχειρήσεις, με έναρξη από 2 Νοεμβρίου 2026.

Για το διάστημα από 2 Νοεμβρίου 2026 έως 31 Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται δυνατότητα σταδιακής εφαρμογής υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η μεταβατική δυνατότητα συνδέεται με την εμπρόθεσμη σχετική δήλωση και την προβλεπόμενη έναρξη χρήσης υπηρεσιών ηλεκτρονικής έκδοσης το αργότερο τη 2η Νοεμβρίου 2026, σύμφωνα με την Α.1197/2026.

Η μεταβατική περίοδος δεν αποτελεί γενική και ανεπιφύλακτη παράταση.

Η εταιρεία πρέπει να εξετάσει τη χρήση αδειοδοτημένου παρόχου ή επιτρεπόμενης εφαρμογής της ΑΑΔΕ και να ελέγξει την τεχνική και λογιστική διασύνδεση.

16. Ψηφιακή διακίνηση αποθεμάτων

Η ψηφιακή διακίνηση αφορά την έκδοση και διαβίβαση των προβλεπόμενων παραστατικών και δεδομένων διακίνησης αγαθών.

Η υποχρέωση εξαρτάται από το εφαρμοστέο χρονοδιάγραμμα, τη δραστηριότητα και τις νόμιμες εξαιρέσεις.

Η διακίνηση πρέπει να συνδέεται με την εμπορική διαχείριση, την αποθήκη και τη λογιστική παρακολούθηση.

Δεν πρέπει να συγχέεται η ψηφιακή διακίνηση με την ηλεκτρονική τιμολόγηση ή το myDATA, παρότι οι διαδικασίες συνδέονται τεχνικά.

17. ΦΠΑ και ενδοκοινοτικές συναλλαγές

Η Α.Ε. που υπάγεται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ υποβάλλει κατά κανόνα μηνιαίες περιοδικές δηλώσεις.

Η προθεσμία είναι η τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα.

Πριν από την υποβολή απαιτείται συμφωνία λογιστικών δεδομένων, παραστατικών και myDATA.

Για ενδοκοινοτικές συναλλαγές εξετάζονται οι υποχρεώσεις VIES και, όπου συντρέχουν οι προϋποθέσεις, Intrastat.

Οι σχετικές προθεσμίες και οι εξαιρέσεις πρέπει να ελέγχονται χωριστά.

18. Παρακρατούμενοι φόροι και μισθοδοσία

Η Α.Ε. υποβάλλει τις προβλεπόμενες δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων για μισθωτή εργασία, αμοιβές, μερίσματα, τόκους και δικαιώματα, όταν προκύπτουν σχετικές υποχρεώσεις.

Ο γενικός κανόνας απόδοσης είναι έως το τέλος του δεύτερου μήνα από την πληρωμή που υπόκειται σε παρακράτηση, με τις νόμιμες εξαιρέσεις.

Εφόσον απασχολεί προσωπικό, η εταιρεία έχει υποχρεώσεις μισθοδοσίας, ασφαλιστικών εισφορών, ΑΠΔ, ΕΡΓΑΝΗ και ψηφιακής κάρτας εργασίας, όπου εφαρμόζεται.

Οι αμοιβές Διοικητικού Συμβουλίου εξετάζονται χωριστά, επειδή η ασφαλιστική και φορολογική τους αντιμετώπιση εξαρτάται από τη φύση της αμοιβής.

ΜΕΡΟΣ Δ΄

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ

19. Ετήσιο κλείσιμο και απογραφή

Για χρήση που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου, η ημερομηνία αναφοράς του ισολογισμού είναι η 31η Δεκεμβρίου.

Το λογιστικό κλείσιμο περιλαμβάνει απογραφή και αποτίμηση αποθεμάτων, συμφωνίες λογαριασμών, αποσβέσεις παγίων, προβλέψεις, απομειώσεις, τακτοποιητικές εγγραφές και υπολογισμό αποτελεσμάτων και φόρου.

Η ημερομηνία αναφοράς του ισολογισμού δεν είναι η ημερομηνία έγκρισης των οικονομικών καταστάσεων.

20. Κατηγορίες μεγέθους Α.Ε.

Τα βασικά όρια των Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων είναι:

Η κατάταξη βασίζεται στα δύο από τα τρία κριτήρια και στις προβλεπόμενες ρυθμίσεις διαδοχικών χρήσεων.

Η κατηγορία μεγέθους επηρεάζει τις λογιστικές υποχρεώσεις, τις οικονομικές καταστάσεις, τις απαλλαγές και τις υποχρεώσεις ελέγχου.

21. Οικονομικές καταστάσεις και έκθεση διαχείρισης

Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις καταρτίζονται σύμφωνα με το εφαρμοστέο λογιστικό πλαίσιο.

Ανάλογα με το μέγεθος και τις ειδικές διατάξεις, περιλαμβάνουν ισολογισμό, κατάσταση αποτελεσμάτων, προσάρτημα, κατάσταση μεταβολών καθαρής θέσης και κατάσταση χρηματοροών.

Όπου απαιτείται, πραγματοποιείται τακτικός έλεγχος από ορκωτό ελεγκτή.

Το άρθρο 150 του Ν. 4548/2018 προβλέπει την ετήσια σύνταξη έκθεσης διαχείρισης από το Διοικητικό Συμβούλιο και την υποβολή της στη Γενική Συνέλευση.

Η έκθεση παρουσιάζει την εξέλιξη των δραστηριοτήτων, την οικονομική θέση, τις επιδόσεις και τους κυριότερους κινδύνους της εταιρείας.

Ωστόσο, οι πολύ μικρές Ανώνυμες Εταιρείες που δεν αποτελούν οντότητες δημόσιου ενδιαφέροντος απαλλάσσονται από την υποχρέωση κατάρτισης έκθεσης διαχείρισης, εφόσον οι απαιτούμενες πληροφορίες σχετικά με τις ίδιες μετοχές περιλαμβάνονται στο προσάρτημα.

Η υποχρέωση σύνταξης και η υποχρέωση δημοσίευσης πρέπει να εξετάζονται χωριστά.

22. Φορολογική δήλωση Ν και Ε3

Η Α.Ε. υποβάλλει ετήσια δήλωση φορολογίας εισοδήματος με το έντυπο Ν και τα προβλεπόμενα συνοδευτικά στοιχεία, μεταξύ των οποίων το Ε3.

Για εταιρείες με φορολογικό έτος που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου εφαρμόζεται κατά τον γενικό κανόνα περίοδος υποβολής από 15 Μαρτίου έως 15 Ιουλίου του επόμενου έτους, με την επιφύλαξη ειδικών παρατάσεων.

Για το φορολογικό έτος 2025 δόθηκε ειδική παράταση έως τις 24 Ιουλίου 2026.

Οι ειδικές παρατάσεις δεν αποτελούν μόνιμη αλλαγή της γενικής προθεσμίας.

Για εταιρείες με διαφορετική ημερομηνία λήξης χρήσης ή εταιρείες υπό εκκαθάριση ισχύουν ειδικοί κανόνες.

23. Φόρος εισοδήματος, προκαταβολή και δόσεις

Ο γενικός συντελεστής φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων είναι 22%.

Η γενική προκαταβολή φόρου είναι 80% του φόρου που προκύπτει, με τις νόμιμες εξαιρέσεις.

Για νέα νομικά πρόσωπα προβλέπεται υπό προϋποθέσεις μείωση του ποσοστού προκαταβολής κατά 50% για τα πρώτα τρία οικονομικά έτη.

Η μείωση δεν εφαρμόζεται στις προβλεπόμενες περιπτώσεις εταιρειών που προέρχονται από μετατροπή ή συγχώνευση.

Παράδειγμα:

Φορολογητέα κέρδη: 100.000 ευρώ.

Φόρος εισοδήματος 22%: 22.000 ευρώ.

Γενική προκαταβολή 80%: 17.600 ευρώ.

Το ποσό προκαταβολής υπόκειται σε συμψηφισμούς και τυχόν ειδικές ρυθμίσεις.

Ο φόρος καταβάλλεται κατά τον γενικό κανόνα σε οκτώ μηνιαίες δόσεις.

Για εταιρείες με ημερολογιακή χρήση η πρώτη δόση καταβάλλεται, κατά τον γενικό κανόνα, έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Ιουλίου του επόμενου έτους.

Για ειδικές χρήσεις και εκκαθάριση ισχύουν διαφορετικοί κανόνες. Στις προβλεπόμενες περιπτώσεις εκκαθάρισης ο φόρος καταβάλλεται εφάπαξ, σύμφωνα με την ειδική προθεσμία.

24. Φορολογική αναμόρφωση

Η λογιστική αναγνώριση μιας δαπάνης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η δαπάνη εκπίπτει φορολογικά.

Τα άρθρα 22 και 23 του Ν. 4172/2013 προβλέπουν τις προϋποθέσεις έκπτωσης και τις μη εκπιπτόμενες δαπάνες.

Κατά το ετήσιο κλείσιμο εξετάζονται ιδίως η επιχειρηματική σκοπιμότητα και η τεκμηρίωση, η πραγματοποίηση και καταχώριση της δαπάνης, οι περιορισμοί εξόφλησης, τα πρόστιμα, οι προσωπικές ή μη επιχειρηματικές δαπάνες και οι ειδικοί φορολογικοί περιορισμοί.

Η φορολογική αναμόρφωση πρέπει να ολοκληρώνεται πριν από την οριστική υποβολή της δήλωσης.

25. Έγκριση και δημοσίευση οικονομικών καταστάσεων

Οι οικονομικές καταστάσεις πρέπει να είναι διαθέσιμες στους μετόχους τουλάχιστον δέκα ημέρες πριν από την Τακτική Γενική Συνέλευση.

Για ημερολογιακή χρήση, η Τακτική Γενική Συνέλευση πραγματοποιείται κατά τον γενικό κανόνα έως τις 10 Σεπτεμβρίου του επόμενου έτους.

Ειδικά για το 2026, η προθεσμία παρατάθηκε κατά τριάντα ημερολογιακές ημέρες με το άρθρο 40 του ν. 5338/2026. Για ημερολογιακή χρήση, η καταληκτική ημερομηνία διαμορφώθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Οι συνδεόμενες προθεσμίες υποβολής στο ΓΕΜΗ παρατείνονται αναλόγως.

Οι εγκεκριμένες οικονομικές καταστάσεις και τα προβλεπόμενα συνοδευτικά έγγραφα δημοσιεύονται στο ΓΕΜΗ εντός είκοσι ημερών από την έγκριση.

Κρίσιμο σημείο: Η υποβολή της φορολογικής δήλωσης δεν αντικαθιστά την έγκριση των οικονομικών καταστάσεων από τη Γενική Συνέλευση ούτε τη δημοσιότητά τους.

ΜΕΡΟΣ Ε΄

ΚΕΡΔΗ, ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ

26. Αποθεματικά και διανομή κερδών

Η Α.Ε. σχηματίζει τακτικό αποθεματικό σύμφωνα με το άρθρο 158.

Κατά τον γενικό κανόνα κρατείται τουλάχιστον 5% των καθαρών κερδών έως ότου το αποθεματικό φτάσει το ένα τρίτο του μετοχικού κεφαλαίου.

Πριν από κάθε διανομή εξετάζονται οι ζημιές προηγούμενων χρήσεων, τα υποχρεωτικά αποθεματικά και οι περιορισμοί διανομής του άρθρου 159.

Δεν είναι κάθε λογιστικό κέρδος ελεύθερα διανεμητέο.

27. Ελάχιστο και προσωρινό μέρισμα

Το άρθρο 161 προβλέπει, κατά τον γενικό κανόνα, ελάχιστο μέρισμα 35% επί της νόμιμης βάσης υπολογισμού.

Η Γενική Συνέλευση μπορεί, υπό ειδικές προϋποθέσεις αυξημένης απαρτίας και πλειοψηφίας, να αποφασίσει μείωση του ποσοστού, όχι κάτω από 10%.

Για πλήρη μη διανομή προβλέπεται ειδική πλειοψηφία 80% του εκπροσωπούμενου στη συνέλευση κεφαλαίου, με την απαιτούμενη αυξημένη απαρτία.

Ο νόμος προβλέπει επίσης, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, εναλλακτικούς τρόπους εκπλήρωσης της υποχρέωσης διανομής, όπως η διάθεση μετοχών ή άλλων επιτρεπόμενων τίτλων.

Το εγκεκριμένο μέρισμα καταβάλλεται εντός δύο μηνών από την απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης.

Στα μερίσματα εφαρμόζεται κατά κανόνα παρακράτηση φόρου 5%, με τις νόμιμες απαλλαγές.

Το άρθρο 162 προβλέπει δυνατότητα προσωρινού μερίσματος και άλλων διανομών κατά τη διάρκεια της χρήσης, με ειδικές προϋποθέσεις, οικονομικά στοιχεία και δημοσιότητα.

Πριν από οποιαδήποτε απόφαση διανομής πρέπει να ελέγχονται οι περιορισμοί διανομής, τα αποθεματικά, οι ζημιές προηγούμενων χρήσεων και η πραγματική δυνατότητα διάθεσης των ποσών.

28. Αυξήσεις και μειώσεις κεφαλαίου

Οι μεταβολές μετοχικού κεφαλαίου απαιτούν τις προβλεπόμενες εταιρικές αποφάσεις και διαδικασίες.

Στις αυξήσεις εξετάζονται το αρμόδιο όργανο, η τροποποίηση καταστατικού όπου απαιτείται, τα δικαιώματα προτίμησης, η καταβολή και η πιστοποίηση.

Στις μειώσεις εξετάζονται οι κανόνες προστασίας πιστωτών και οι ειδικές διατυπώσεις.

Η κεφαλαιοποίηση αποθεματικών δεν έχει την ίδια διαδικασία με την αύξηση μέσω νέων χρηματικών εισφορών.

29. Αμοιβές Διοικητικού Συμβουλίου

Οι αμοιβές των μελών Δ.Σ. πρέπει να εξετάζονται ως προς την εταιρική νομιμότητα, τη σχετική απόφαση έγκρισης, τη φορολογική αντιμετώπιση, την ασφαλιστική υποχρέωση και τη λογιστική καταχώριση.

Πρέπει να διακρίνονται οι αμοιβές λόγω ιδιότητας μέλους Δ.Σ., οι αμοιβές βάσει ειδικής σχέσης εργασίας ή υπηρεσιών και οι αμοιβές από τα κέρδη.

Η απλή κατοχή μετοχών δεν δημιουργεί γενικά αυτοτελή ασφαλιστική υποχρέωση.

Για μέλη Δ.Σ. με συμμετοχή τουλάχιστον 3% εξετάζεται η εφαρμογή των ειδικών κανόνων ασφάλισης μη μισθωτών.

30. Συνδεδεμένα μέρη και σύγκρουση συμφερόντων

Τα άρθρα 99 έως 101 προβλέπουν ειδικούς κανόνες για συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη.

Δεν αρκεί η έκδοση παραστατικού ή η συμφωνία σε τιμή αγοράς. Πρέπει να εξετάζεται εάν απαιτείται ειδική εταιρική άδεια.

Προβλέπονται εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων για συνήθεις συναλλαγές με συνήθεις όρους αγοράς.

Για συναλλαγές σημαντικού μεγέθους εφαρμόζονται ειδικά κριτήρια, μεταξύ των οποίων το όριο 10% του ενεργητικού και οι διακρίσεις μεταξύ εισηγμένων και μη εισηγμένων εταιρειών.

Παράλληλα, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου οφείλουν να γνωστοποιούν τις συγκρούσεις συμφερόντων που ανακύπτουν σύμφωνα με τα άρθρα 97 και 98.

Συνηθισμένο λάθος: Η εταιρεία συνάπτει συναλλαγή με μέτοχο ή μέλος Δ.Σ. και εξετάζει μόνο τη φορολογική της τεκμηρίωση, παραλείποντας τον εταιρικό έλεγχο.

31. Ενδοομιλικές συναλλαγές

Οι συναλλαγές μεταξύ συνδεδεμένων επιχειρήσεων πρέπει να πληρούν την αρχή των ίσων αποστάσεων.

Ανάλογα με τα εφαρμοστέα όρια, απαιτείται Φάκελος Τεκμηρίωσης Ενδοομιλικών Συναλλαγών και Συνοπτικός Πίνακας Πληροφοριών.

Η φορολογική τεκμηρίωση των ενδοομιλικών συναλλαγών είναι διαφορετική από την εταιρική έγκριση συναλλαγών με συνδεδεμένα μέρη.

Μπορεί να απαιτούνται και οι δύο διαδικασίες.

32. ΓΕΜΗ και εταιρική δημοσιότητα

Στο ΓΕΜΗ υποβάλλονται οι προβλεπόμενες πράξεις, όπως η σύσταση και οι τροποποιήσεις καταστατικού, η διοίκηση και εκπροσώπηση, οι μεταβολές κεφαλαίου και πιστοποιήσεις, οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, η λύση, η εκκαθάριση και η διαγραφή.

Η γενική προθεσμία αίτησης καταχώρισης είναι είκοσι ημέρες, με τις ειδικές εξαιρέσεις.

Από το 2026 εφαρμόζεται το ειδικό καθεστώς διοικητικών κυρώσεων για τις προβλεπόμενες παραβάσεις ΓΕΜΗ.

Η εταιρεία πρέπει να τηρεί ενημερωμένο αρχείο των πράξεων που έχουν καταχωριστεί και των εκκρεμοτήτων της.

33. Ευθύνη διοίκησης και απώλεια ιδίων κεφαλαίων

Τα μέλη Διοικητικού Συμβουλίου έχουν υποχρεώσεις επιμέλειας και πίστης προς την εταιρεία.

Ειδικές φορολογικές και ασφαλιστικές διατάξεις μπορούν να θεμελιώνουν προσωπική και αλληλέγγυα ευθύνη διοικούντων, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Όταν τα ίδια κεφάλαια υποχωρήσουν κάτω από το μισό του μετοχικού κεφαλαίου, το άρθρο 119 παρ. 4 προβλέπει υποχρέωση σύγκλησης Γενικής Συνέλευσης εντός έξι μηνών από τη λήξη της χρήσης, προκειμένου να εξεταστεί η λύση ή άλλο κατάλληλο μέτρο.

Κρίσιμο σημείο: Η ύπαρξη λογιστικών ζημιών δεν αρκεί από μόνη της για να διαπιστωθεί ότι συντρέχει η συγκεκριμένη νόμιμη προϋπόθεση. Απαιτείται εξέταση της σχέσης ιδίων κεφαλαίων προς μετοχικό κεφάλαιο.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ΄

ΛΥΣΗ, ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΡΑΦΗ

34. Λύση της εταιρείας

Η Α.Ε. μπορεί να λυθεί λόγω λήξης διάρκειας, απόφασης Γενικής Συνέλευσης, πτώχευσης ή άλλων νόμιμων αιτιών.

Η λύση δεν συνεπάγεται αυτομάτως την οριστική διαγραφή από το ΓΕΜΗ.

Κατά κανόνα ακολουθεί εκκαθάριση.

35. Έναρξη εκκαθάρισης

Με την έναρξη της εκκαθάρισης αναλαμβάνουν καθήκοντα οι εκκαθαριστές.

Σύμφωνα με το άρθρο 168, πραγματοποιείται απογραφή της εταιρικής περιουσίας εντός τριών μηνών από την ανάληψη καθηκόντων και καταρτίζεται ισολογισμός έναρξης εκκαθάρισης.

Ο ισολογισμός έναρξης δεν υπόκειται σε έγκριση της Γενικής Συνέλευσης.

Οι εκκαθαριστές διαχειρίζονται τις εκκρεμείς υποθέσεις, εισπράττουν απαιτήσεις, εξοφλούν υποχρεώσεις και ολοκληρώνουν τις νόμιμες διαδικασίες.

36. Φορολογικές υποχρεώσεις εκκαθάρισης

Για την περίοδο πριν από την έναρξη της εκκαθάρισης εφαρμόζεται ειδική προθεσμία δήλωσης εισοδήματος.

Εάν η εκκαθάριση διαρκέσει περισσότερο από δώδεκα μήνες, υποβάλλονται οι προβλεπόμενες προσωρινές δηλώσεις.

Η οριστική δήλωση υποβάλλεται εντός ενός μηνός από τη λήξη της εκκαθάρισης.

Κατά την εκκαθάριση εξακολουθούν να εξετάζονται οι υποχρεώσεις ΦΠΑ, παρακρατούμενων φόρων, myDATA και λοιπών δηλώσεων, ανάλογα με τις συναλλαγές.

Η καταβολή του φόρου εκκαθάρισης διέπεται από ειδικούς κανόνες.

37. Περάτωση και διαγραφή

Όταν η εκκαθάριση υπερβαίνει την τριετία, το άρθρο 169 προβλέπει ειδική διαδικασία επιτάχυνσης.

Το άρθρο 170 περιλαμβάνει ειδικό τεκμήριο περάτωσης της εκκαθάρισης μετά την παρέλευση πενταετίας, με τις νόμιμες προϋποθέσεις και συνέπειες.

Η πενταετία δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως απλή απαλλαγή από τις υποχρεώσεις εκκαθάρισης ή ως δυνατότητα παράκαμψης της νόμιμης διαδικασίας διαγραφής.

Με την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης καταρτίζονται οι τελικές καταστάσεις, πραγματοποιούνται οι απαιτούμενες εταιρικές πράξεις και ακολουθεί η διαγραφή από το ΓΕΜΗ.

Τα εταιρικά βιβλία και έγγραφα φυλάσσονται καταρχήν για δέκα έτη μετά τη διαγραφή, με την επιφύλαξη ειδικών κανόνων.

ΜΕΡΟΣ Ζ΄

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

38. Ετήσιο ημερολόγιο υποχρεώσεων

Για Α.Ε. με χρήση που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου:

Ειδικά για το 2026, η προθεσμία διεξαγωγής της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης παρατάθηκε κατά τριάντα ημερολογιακές ημέρες με το άρθρο 40 του ν. 5338/2026. Οι συνδεόμενες προθεσμίες υποβολής στο ΓΕΜΗ παρατείνονται αναλόγως.

Η προετοιμασία του λογιστικού κλεισίματος στους πρώτους μήνες του έτους αποτελεί οργανωτική σύσταση και όχι αυτοτελή νόμιμη καταληκτική ημερομηνία.

Πάγιες περιοδικές υποχρεώσεις

39. Πίνακας ελέγχου λογιστηρίου

Ο πίνακας συμπληρώνεται με υπεύθυνο, ημερομηνία ολοκλήρωσης και παρατηρήσεις.

40. Πίνακας ελέγχου Διοικητικού Συμβουλίου

Ο έλεγχος αυτός πρέπει να γίνεται τουλάχιστον μία φορά ετησίως και επιπλέον όταν πραγματοποιούνται σημαντικές εταιρικές μεταβολές.

41. Τα 20 συνηθέστερα λάθη στη λειτουργία μιας Α.Ε.

1. Μη πιστοποίηση μετοχικού κεφαλαίου. Η κατάθεση των χρημάτων δεν αντικαθιστά την πιστοποίηση.
2. Ληγμένη θητεία Διοικητικού Συμβουλίου. Δεν παρακολουθείται η ημερομηνία λήξης.
3. Μη δημοσίευση εκπροσώπησης. Υπάρχει πρακτικό, αλλά δεν έχει ολοκληρωθεί η απαιτούμενη δημοσιότητα.
4. Ελλιπή πρακτικά Δ.Σ. Λαμβάνονται αποφάσεις χωρίς την κατάλληλη τεκμηρίωση.
5. Εκπρόθεσμη Τακτική Γενική Συνέλευση. Δεν υπάρχει οργανωμένο ετήσιο ημερολόγιο.
6. Μη δημοσίευση οικονομικών καταστάσεων. Συγχέεται η φορολογική δήλωση με τη δημοσιότητα ΓΕΜΗ.
7. Λανθασμένη διανομή κερδών. Δεν ελέγχονται αποθεματικά, ζημιές και περιορισμοί.
8. Παράλειψη ελάχιστου μερίσματος. Δεν εξετάζονται οι ειδικές πλειοψηφίες για μείωση ή μη διανομή.
9. Μη ενημέρωση βιβλίου μετόχων. Οι μεταβιβάσεις δεν αποτυπώνονται σωστά.
10. Παράλειψη ενημέρωσης πραγματικών δικαιούχων. Δεν ελέγχεται η επίδραση των αλλαγών στη μετοχική σύνθεση.
11. Λανθασμένη αντιμετώπιση αμοιβών Δ.Σ. Συγχέονται διαφορετικές εταιρικές, φορολογικές και ασφαλιστικές σχέσεις.
12. Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη χωρίς έλεγχο. Εξετάζεται μόνο το τιμολόγιο και όχι η εταιρική νομιμότητα.
13. Ανεπαρκής τεκμηρίωση ενδοομιλικών συναλλαγών. Δεν εξετάζονται οι ειδικές φορολογικές υποχρεώσεις.
14. Διαφορές λογιστικών βιβλίων και myDATA. Οι αποκλίσεις εντοπίζονται καθυστερημένα.
15. Εσφαλμένη φορολογική αναμόρφωση. Θεωρείται ότι κάθε λογιστική δαπάνη εκπίπτει φορολογικά.
16. Ελλιπής απογραφή αποθεμάτων. Τα λογιστικά υπόλοιπα δεν συμφωνούν με την πραγματική αποθήκη.
17. Παράλειψη ελέγχου υποχρέωσης ορκωτού ελεγκτή. Δεν παρακολουθείται η κατηγορία μεγέθους της εταιρείας.
18. Μη αντιμετώπιση απώλειας ιδίων κεφαλαίων. Δεν εξετάζεται εγκαίρως το άρθρο 119 παρ. 4.
19. Εσφαλμένη έναρξη ή παρακολούθηση εκκαθάρισης. Δεν συντάσσονται έγκαιρα οι προβλεπόμενες καταστάσεις.
20. Αντίληψη ότι ο λογιστής είναι υπεύθυνος για τα πάντα. Δεν υπάρχει σαφής κατανομή ευθυνών μεταξύ διοίκησης, λογιστηρίου και νομικής υποστήριξης.

Το τελευταίο λάθος ίσως είναι και το σημαντικότερο.

Η συμμόρφωση μιας Ανώνυμης Εταιρείας απαιτεί συνεργασία. Δεν μπορεί να αποτελεί υπόθεση ενός μόνο προσώπου.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α΄

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ ΑΡΧΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. […]

ΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ «[…]»

Αρ. ΓΕΜΗ: […]
ΑΦΜ: […]
Έδρα: […]

Θέμα: Πιστοποίηση ολοσχερούς καταβολής αρχικού μετοχικού κεφαλαίου

Στην […], σήμερα […], ημέρα […] και ώρα […], συνήλθε στα γραφεία της εταιρείας το Διοικητικό Συμβούλιο.

Παρέστησαν τα ακόλουθα μέλη:

[…]
[…]
[…]

Διαπιστώθηκε η νόμιμη απαρτία και άρχισε η συνεδρίαση.

Ο Πρόεδρος ενημέρωσε ότι η εταιρεία συστάθηκε με την από […] καταχώριση στο ΓΕΜΗ και ότι, σύμφωνα με το καταστατικό, το αρχικό μετοχικό κεφάλαιο ανέρχεται σε […] ευρώ, διαιρούμενο σε […] ονομαστικές μετοχές ονομαστικής αξίας […] ευρώ η καθεμία.

Το κεφάλαιο αναλήφθηκε από τους ακόλουθους μετόχους:

Ο Πρόεδρος έθεσε υπόψη των μελών τα αποδεικτικά καταβολής στον ειδικό τραπεζικό λογαριασμό της εταιρείας.

Από τα προσκομισθέντα στοιχεία προκύπτει ότι καταβλήθηκε ολοσχερώς το ποσό των […] ευρώ.

Το Διοικητικό Συμβούλιο, αφού έλαβε υπόψη τα σχετικά αποδεικτικά και διαπίστωσε ότι συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις πιστοποίησης από το ίδιο, αποφασίζει ομόφωνα:

Πιστοποιεί την ολοσχερή καταβολή του αρχικού μετοχικού κεφαλαίου ποσού […] ευρώ.

Διαπιστώνει ότι η καταβολή πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με το καταστατικό και τα προσκομισθέντα στοιχεία.

Εγκρίνει την επισύναψη και τήρηση των απαιτούμενων αποδεικτικών σύμφωνα με το άρθρο 20 του Ν. 4548/2018.

Εξουσιοδοτεί τον/την […] να προβεί στις προβλεπόμενες ενέργειες καταχώρισης στο ΓΕΜΗ.

Μη υπάρχοντος άλλου θέματος, λύεται η συνεδρίαση και υπογράφεται το παρόν.

ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

[…]

Το υπόδειγμα προορίζεται για μικρή ή πολύ μικρή μη εισηγμένη Α.Ε., με ολοσχερή χρηματική καταβολή, όταν επιτρέπεται πιστοποίηση από το Διοικητικό Συμβούλιο. Δεν χρησιμοποιείται αυτούσιο σε εισφορές σε είδος, μερική καταβολή, συμψηφισμό ή άλλες ειδικές περιπτώσεις.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β΄

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ Δ.Σ. ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗΣ

ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. […]

ΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ «[…]»

Αρ. ΓΕΜΗ: […]
ΑΦΜ: […]
Έδρα: […]

Θέματα:

Συγκρότηση Διοικητικού Συμβουλίου σε σώμα.

Καθορισμός εξουσιών διοίκησης και εκπροσώπησης.

Δημοσιότητα ΓΕΜΗ.

Στην […], σήμερα […], συνήλθαν τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου που εξελέγησαν με την από […] απόφαση της Γενικής Συνέλευσης.

Παρέστησαν:

[…]
[…]
[…]

Διαπιστώθηκε νόμιμη απαρτία.

Θέμα 1ο: Συγκρότηση σε σώμα

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφασίζει τη συγκρότησή του ως εξής:

Πρόεδρος: […]

Αντιπρόεδρος: […]

Διευθύνων Σύμβουλος: […]

Μέλος: […]

Η θητεία λήγει την […], σύμφωνα με την απόφαση εκλογής και το καταστατικό.

Θέμα 2ο: Εκπροσώπηση

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφασίζει να αναθέσει στον/στην […] την εκπροσώπηση της εταιρείας, σύμφωνα με τον νόμο και το καταστατικό.

Στις εξουσίες περιλαμβάνονται, κατά την έκταση της νόμιμης ανάθεσης:

Εκπροσώπηση ενώπιον δημόσιων, φορολογικών και ασφαλιστικών αρχών.

Υπογραφή συμβάσεων και εταιρικών εγγράφων.

Εκπροσώπηση ενώπιον τραπεζών.

Διαχείριση τραπεζικών λογαριασμών.

Εισπράξεις και πληρωμές.

Εκπροσώπηση έναντι πελατών, προμηθευτών και συνεργατών.

Διενέργεια των λοιπών πράξεων που περιλαμβάνονται στην παρούσα ανάθεση.

Η εταιρεία δεσμεύεται έναντι τρίτων με την υπογραφή του/της […], που τίθεται κάτω από την εταιρική επωνυμία, σύμφωνα με την παρούσα απόφαση.

Για εσωτερικούς σκοπούς, το Διοικητικό Συμβούλιο ορίζει ότι απαιτείται προηγούμενη ειδική έγκρισή του για:

Δανεισμό άνω των […] ευρώ.

Παροχή εγγυήσεων.

Απόκτηση ή εκποίηση ακινήτων.

Συναλλαγές άνω των […] ευρώ.

Οι εσωτερικοί περιορισμοί δεν είναι αυτομάτως αντιτάξιμοι έναντι τρίτων.

Θέμα 3ο: ΓΕΜΗ

Το Διοικητικό Συμβούλιο εξουσιοδοτεί τον/την […] να πραγματοποιήσει τις απαιτούμενες ενέργειες δημοσιότητας.

Μη υπάρχοντος άλλου θέματος, λύεται η συνεδρίαση.

ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

[…]

Το υπόδειγμα πρέπει να προσαρμόζεται στο καταστατικό, στον αριθμό των μελών, στη νόμιμη απαρτία, στον επιθυμητό τρόπο δέσμευσης και στις πραγματικές εξουσίες που ανατίθενται.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ΄

ΒΑΣΙΚΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Ν. 4548/2018 – Αναμόρφωση του δικαίου των Ανωνύμων Εταιρειών, όπως ισχύει.

Ν. 4919/2022 – Γενικό Εμπορικό Μητρώο.

Ν. 4308/2014 – Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα.

Ν. 4172/2013 – Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος.

Ν. 5104/2024 – Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας, με τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις.

Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο ΦΠΑ.

Ν. 4449/2017 – Υποχρεωτικός έλεγχος και ελεγκτικό πλαίσιο, όπως ισχύει.

Α.1138/2020 – myDATA, όπως ισχύει.

Οι ισχύουσες αποφάσεις για την υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση.

ΚΥΑ 46982/2025 – Διοικητικές κυρώσεις ΓΕΜΗ.

Οι παραπάνω αναφορές δεν αποτελούν εξαντλητικό κατάλογο όλων των ειδικών αποφάσεων, εγκυκλίων και διατάξεων.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η σωστή εταιρική λειτουργία είναι θέμα οργάνωσης

Η Ανώνυμη Εταιρεία δεν είναι απλώς μια νομική μορφή με συγκεκριμένο μετοχικό κεφάλαιο και Διοικητικό Συμβούλιο.

Είναι ένας οργανισμός που καθημερινά δημιουργεί υποχρεώσεις, λαμβάνει αποφάσεις, πραγματοποιεί συναλλαγές, καταγράφει οικονομικά δεδομένα και λογοδοτεί στους μετόχους, στους εργαζομένους, στους συνεργάτες και στις αρμόδιες αρχές.

Η πραγματική συμμόρφωση προϋποθέτει να λειτουργούν συντονισμένα η διοίκηση, το λογιστήριο, η νομική υποστήριξη και ο έλεγχος.

Δεν αρκεί να γνωρίζουμε ποια δήλωση πρέπει να υποβληθεί.

Πρέπει να γνωρίζουμε ποια απόφαση προηγείται, ποιο έγγραφο απαιτείται, ποιος έχει την αρμοδιότητα, ποια είναι η προθεσμία και ποια συνέπεια μπορεί να δημιουργήσει η παράλειψη.

Μια επιχείρηση που έχει οργανώσει σωστά αυτές τις διαδικασίες δεν περιορίζει μόνο τον κίνδυνο προστίμων και εταιρικών προβλημάτων.

Ενισχύει τη διαφάνεια, την αξιοπιστία και τη δυνατότητά της να αναπτύσσεται με σταθερές βάσεις.

Γιατί η σωστή λειτουργία μιας Ανώνυμης Εταιρείας δεν αποδεικνύεται μόνο από τον ισολογισμό της. Αποδεικνύεται από τη συνολική ποιότητα της διοίκησης και της οργάνωσής της.

Λάμπρος Μπέλεσης
Πρόεδρος ΠΑΕΛΟ
Μέλος Δ.Σ. ΕΒΕΑ