ανάγνωση σε: 11 λεπτά
Η δυσκολία στελέχωσης, η πίεση χρόνου και η συνεχής μεταβολή του επαγγέλματος δείχνουν ότι το λογιστικό γραφείο δεν χρειάζεται απλώς περισσότερη αντοχή. Χρειάζεται καλύτερη οργάνωση, επένδυση στους ανθρώπους του και ένα ισχυρότερο δίκτυο γνώσης και συνεργασιών.
Υπάρχουν δύο φράσεις που ακούγονται πλέον πολύ συχνά στις συζητήσεις μεταξύ λογιστών.
Η πρώτη είναι ότι γίνεται όλο και δυσκολότερο να βρεθεί κατάλληλα καταρτισμένο προσωπικό.
Η δεύτερη είναι ότι ο χρόνος δεν επαρκεί.
Αν εξεταστούν ξεχωριστά, η πρώτη μοιάζει με πρόβλημα της αγοράς εργασίας και η δεύτερη με πρόβλημα καθημερινής οργάνωσης. Στην πραγματικότητα όμως περιγράφουν το ίδιο βαθύτερο ζήτημα: το λογιστικό γραφείο καλείται να διαχειριστεί περισσότερη γνώση, περισσότερη πολυπλοκότητα και μεγαλύτερη ευθύνη μέσα στον ίδιο διαθέσιμο χρόνο.
Αυτό είναι το πραγματικό θέμα που πρέπει να συζητήσει σήμερα ο κλάδος.
Δεν αναζητούμε απλώς προσωπικό. Αναζητούμε δεξιότητες
Οι ανάγκες ενός σύγχρονου λογιστικού γραφείου έχουν διευρυνθεί σημαντικά.
Ο συνεργάτης δεν καλείται πλέον μόνο να γνωρίζει λογιστικές εγγραφές, δηλώσεις ή μισθοδοσία. Πρέπει σταδιακά να μπορεί να κινηθεί μέσα σε ένα περιβάλλον φορολογικών μεταβολών, εργατικής νομοθεσίας, myDATA, ηλεκτρονικής τιμολόγησης, ψηφιακών εφαρμογών, ελέγχων και συνεχώς αυξανόμενων αναγκών επικοινωνίας με τον πελάτη.
Τέτοια επαγγελματική επάρκεια δεν δημιουργείται αυτόματα με ένα πτυχίο και δεν αποκτάται μέσα σε λίγους μήνες.
Χρειάζεται εκπαίδευση, καθοδήγηση, πραγματικές υποθέσεις και χρόνο.
Εδώ ο κλάδος οφείλει να είναι δίκαιος και προς τις δύο πλευρές.
Δεν είναι σωστό η δυσκολία στελέχωσης να αποδίδεται εύκολα στη διαπίστωση ότι «οι νέοι δεν θέλουν να δουλέψουν». Από την άλλη πλευρά, είναι πραγματικό ότι ένα λογιστικό γραφείο χρειάζεται ανθρώπους διατεθειμένους να επενδύσουν σε ένα απαιτητικό επάγγελμα συνεχούς μάθησης.
Ταυτόχρονα, όμως, τα ίδια τα γραφεία πρέπει να δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε ένας νέος επαγγελματίας να θέλει να έρθει, να εκπαιδευτεί και κυρίως να παραμείνει.
Αμοιβή, εκπαίδευση, σαφής ρόλος, προοπτική εξέλιξης, καλύτερη οργάνωση και σεβασμός στον χρόνο του εργαζομένου αποτελούν πλέον μέρος της δυνατότητας ενός γραφείου να δημιουργήσει και να διατηρήσει ανθρώπινο κεφάλαιο.
Ο καλός συνεργάτης δεν βρίσκεται πάντοτε έτοιμος στην αγορά. Πολλές φορές πρέπει να δημιουργηθεί μέσα στο ίδιο το γραφείο.
Ο χρόνος του λογιστή έχει αλλάξει περιεχόμενο
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη μεταβολή που συχνά υποτιμούμε.
Ο λογιστής δεν διαθέτει χρόνο μόνο για να εκτελέσει μια εργασία. Διαθέτει ολοένα περισσότερο χρόνο για να εξακριβώσει πώς πρέπει να την εκτελέσει σωστά.
Μια απόφαση αλλάζει. Μια εγκύκλιος εκδίδεται. Μια ψηφιακή εφαρμογή τροποποιείται. Μια τεχνική προδιαγραφή επικαιροποιείται. Μια νέα υποχρέωση αποκτά διαφορετικό χρονοδιάγραμμα.
Κάθε τέτοια αλλαγή πρέπει πρώτα να εντοπιστεί, να μελετηθεί και να αξιολογηθεί. Στη συνέχεια πρέπει να διαπιστωθεί ποιους πελάτες αφορά, να προσαρμοστεί η διαδικασία του γραφείου, να ενημερωθεί η ομάδα και τελικά να εφαρμοστεί σωστά.
Αυτός είναι πραγματικός παραγωγικός χρόνος.
Η ενημέρωση έχει πάψει να αποτελεί μια παράλληλη δραστηριότητα του λογιστή. Έχει γίνει μέρος της ίδιας της υπηρεσίας που παρέχει.
Γι’ αυτό και το πρόβλημα δεν λύνεται πάντα με καλύτερη προσωπική διαχείριση χρόνου. Όταν αυξάνεται συνεχώς ο αριθμός των διαδικασιών που πρέπει να παρακολουθούνται, υπάρχει ένα αντικειμενικό όριο στο πόση πληροφορία και πόσες υποχρεώσεις μπορεί να διαχειριστεί ένας άνθρωπος μόνος του.
Η σωστή κοστολόγηση είναι και θέμα ανθρώπων
Η συζήτηση για τη στελέχωση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την οικονομική λειτουργία του γραφείου.
Για να επενδύσει ένα λογιστικό γραφείο σε ανθρώπους, εκπαίδευση, τεχνολογία και καλύτερες συνθήκες εργασίας, πρέπει το ίδιο να λειτουργεί σε οικονομικά βιώσιμη βάση.
Η σωστή κοστολόγηση των υπηρεσιών δεν αφορά μόνο την κερδοφορία. Συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα δημιουργίας καλύτερων θέσεων εργασίας και ποιοτικότερων υπηρεσιών.
Όταν η αυξημένη ευθύνη, η συνεχής ενημέρωση, η εξειδίκευση και ο χρόνος του προσωπικού δεν αποτιμώνται σωστά, η πίεση τελικά μεταφέρεται στους ανθρώπους του γραφείου.
Ένα γραφείο που υποτιμολογεί συστηματικά τις υπηρεσίες του δύσκολα μπορεί ταυτόχρονα να προσφέρει καλύτερες αμοιβές, περισσότερο χρόνο εκπαίδευσης και επαρκή στελέχωση.
Η κοστολόγηση, επομένως, είναι και εργαλείο οργάνωσης του ανθρώπινου δυναμικού.
Η έρευνα της ΠΑΕΛΟ είχε δείξει από νωρίς την κατεύθυνση
Η ανάγκη αλλαγής του μοντέλου λειτουργίας δεν εμφανίστηκε σήμερα.
Ήδη από την έρευνα που παρουσίασε η ΠΑΕΛΟ το 2024 είχε αναδειχθεί η ανησυχία του κλάδου για την επόμενη ημέρα, η ανάγκη διαρκούς εκπαίδευσης και η σημασία της συνεργασίας.
Ιδιαίτερη αξία είχε η θετική στάση απέναντι στη δημιουργία δικτύων λογιστών.
Δύο χρόνια αργότερα, η κατεύθυνση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Δεν σημαίνει ότι όλα τα μικρά γραφεία πρέπει να συγχωνευθούν ούτε ότι ο επαγγελματίας πρέπει να χάσει την προσωπική του ταυτότητα.
Σημαίνει ότι η εποχή κατά την οποία ένας λογιστής μπορούσε να προσπαθεί μόνος του να γνωρίζει τα πάντα, να καλύπτει κάθε ειδικότητα και να αντιμετωπίζει κάθε σύνθετη περίπτωση γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Η συνεργασία χρειάζεται πιο οργανωμένη μορφή
Η συνέργεια στον κλάδο δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται σε ένα τηλεφώνημα μεταξύ συναδέλφων όταν εμφανίζεται ένα δύσκολο θέμα.
Χρειάζεται μεγαλύτερη οργάνωση.
Ένα οργανωμένο δίκτυο λογιστικών γραφείων μπορεί να προσφέρει πρόσβαση σε διαφορετικές ειδικότητες, κοινή τεχνογνωσία, εκπαίδευση και υποστήριξη, χωρίς να αφαιρεί από κάθε επαγγελματία την αυτονομία και τη σχέση που έχει χτίσει με τον πελάτη του.
Ένα μικρό ή μεσαίο γραφείο δεν είναι απαραίτητο να διαθέτει εσωτερικά εξειδικευμένο συνεργάτη για κάθε φορολογικό, εργατικό, χρηματοδοτικό, τεχνολογικό ή συμβουλευτικό αντικείμενο.
Χρειάζεται όμως να γνωρίζει πού θα απευθυνθεί όταν εμφανιστεί η ανάγκη.
Αυτό είναι το πραγματικό νόημα της οργανωμένης συνέργειας.
Δεν περιορίζει την ανεξαρτησία του λογιστή. Την ενισχύει.
Του επιτρέπει να κρατήσει την ευθύνη και τη σχέση με τον πελάτη του, έχοντας παράλληλα πρόσβαση σε εξειδικευμένη γνώση όταν τη χρειάζεται.
Η συνεργασία δεν πρέπει πλέον να αντιμετωπίζεται ως λύση ανάγκης. Μπορεί να αποτελέσει βασικό εργαλείο επαγγελματικής ανθεκτικότητας.
Από την ατομική γνώση στη συλλογική γνώση
Η ίδια λογική αφορά και την ενημέρωση.
Όσο μεγαλώνει η πολυπλοκότητα, τόσο μεγαλύτερη αξία αποκτούν οι ενώσεις, οι επαγγελματικές κοινότητες και οι δομές που μπορούν να συγκεντρώνουν γνώση και να τη μετατρέπουν σε πρακτική εφαρμογή.
Η ΠΑΕΛΟ έχει κινηθεί συστηματικά σε αυτή την κατεύθυνση με έρευνες, παρεμβάσεις, συνέδρια και εκπαιδευτικές δράσεις.
Παράλληλα, το TaxVoice, ως νέα επαγγελματική κοινότητα που έχει ήδη ξεπεράσει τα χίλια μέλη, επιχειρεί να δημιουργήσει έναν καθημερινό χώρο ενημέρωσης, ελεύθερα διαθέσιμης αρθρογραφίας, σεμιναρίων και ανταλλαγής επαγγελματικής γνώσης.
Η σημασία τέτοιων πρωτοβουλιών δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των μελών ή στο πλήθος των δράσεων.
Βρίσκεται στην ανάγκη στην οποία απαντούν.
Ο λογιστής χρειάζεται πλέον να ενημερώνεται γρήγορα, να μπορεί να διασταυρώνει την πληροφορία, να βλέπει πώς εφαρμόζεται στην πράξη και να συζητά ένα δύσκολο ζήτημα με ανθρώπους που γνωρίζουν το αντικείμενο.
Η γνώση πρέπει να αποκτήσει περισσότερο συλλογικό χαρακτήρα.
Το λογιστικό γραφείο της επόμενης ημέρας
Η απάντηση στις σημερινές πιέσεις δεν μπορεί να είναι περισσότερες ώρες εργασίας.
Αυτό το μοντέλο έχει όρια.
Το λογιστικό γραφείο της επόμενης ημέρας χρειάζεται να επενδύσει περισσότερο στην εκπαίδευση των ανθρώπων του, να οργανώσει καλύτερα τις διαδικασίες του, να κοστολογεί σωστά τις υπηρεσίες του, να αξιοποιεί τεχνολογία που πραγματικά εξοικονομεί χρόνο και να χτίζει συνεργασίες εκεί όπου δεν μπορεί ή δεν χρειάζεται να διαθέτει εσωτερικά όλη την απαιτούμενη εξειδίκευση.
Χρειάζεται επίσης να αποδεχθεί κάτι που για χρόνια ίσως δεν ήταν αυτονόητο στον κλάδο.
Η συνεργασία δεν είναι παραδοχή αδυναμίας.
Είναι ένδειξη επαγγελματικής ωριμότητας.
Το μέλλον δεν ανήκει στο γραφείο που προσπαθεί να κάνει τα πάντα μόνο του. Ανήκει στο γραφείο που γνωρίζει τι μπορεί να κάνει εξαιρετικά, επενδύει στους ανθρώπους του και έχει γύρω του ένα αξιόπιστο δίκτυο γνώσης και συνεργατών για όσα απαιτούν διαφορετική εξειδίκευση.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το λογιστικό επάγγελμα δεν είναι μόνο ότι οι υποχρεώσεις αλλάζουν συνεχώς.
Είναι να προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε ένα νέο επαγγελματικό περιβάλλον με το ίδιο μοντέλο λειτουργίας που είχαμε πριν από χρόνια.
Η επόμενη ημέρα του κλάδου θα κριθεί από τους ανθρώπους που θα καταφέρει να αναπτύξει, από τον χρόνο που θα μπορέσει να προστατεύσει, από τη γνώση που θα μπορεί να μοιράζεται και από τις συνεργασίες που θα έχει τη δύναμη να χτίσει.