ανάγνωση σε: 24 λεπτά
Τεκμαρτό εισόδημα, προκαταβολή φόρου, τέλος επιτηδεύματος, εισφορές, ακίνητα και χρηματοδότηση. Πότε εμφανίζεται πραγματικά κάθε αλλαγή και γιατί η ενεργειακή κρίση μπορεί να μεταβάλει ξανά τους υπολογισμούς
Το Προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού 2027, που κατατέθηκε στη Βουλή στις 5 Οκτωβρίου 2026, ανοίγει έναν νέο κύκλο αλλαγών για φορολογουμένους και επιχειρήσεις. Φορολογικές ελαφρύνσεις, αλλαγές στις ασφαλιστικές εισφορές, παρεμβάσεις στο διαθέσιμο εισόδημα, νέο πλαίσιο για το ελάχιστο εισόδημα των επαγγελματιών, σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου, κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και παρεμβάσεις στην αγορά κατοικίας συνθέτουν ένα ιδιαίτερα πυκνό οικονομικό πρόγραμμα.
Η ουσία, όμως, δεν βρίσκεται απλώς στον κατάλογο των μέτρων. Βρίσκεται στο ποιον αφορά κάθε αλλαγή, από ποιο φορολογικό έτος ξεκινά και πότε εμφανίζεται πραγματικά στο εκκαθαριστικό, στις αποδοχές ή στη ρευστότητα μιας επιχείρησης.
Και εδώ βρίσκεται η πρώτη μεγάλη παγίδα. Ο Προϋπολογισμός του 2027 δεν ξεκινά για όλους την 1η Ιανουαρίου 2027. Ορισμένες παρεμβάσεις αφορούν ήδη τα εισοδήματα του 2026 και θα αποτυπωθούν στις δηλώσεις του 2027. Άλλες ενεργοποιούνται μέσα στο 2027, ενώ υπάρχουν αλλαγές που αφορούν το φορολογικό έτος 2027 αλλά θα γίνουν αισθητές το 2028.
Παράλληλα, πρόκειται για προσχέδιο Προϋπολογισμού. Για τις παρεμβάσεις που δεν έχουν ήδη θεσμοθετηθεί θα πρέπει να ακολουθήσει η αντίστοιχη νομοθετική διαδικασία, η οποία θα καθορίσει με ακρίβεια το πεδίο εφαρμογής, τις προϋποθέσεις και τις εξαιρέσεις κάθε μέτρου.
Τα 7,28 δισ. ευρώ δεν είναι 7,28 δισ. νέα μέτρα
Ένα από τα πρώτα σημεία που χρειάζονται σωστή ανάγνωση αφορά το συνολικό δημοσιονομικό μέγεθος των παρεμβάσεων.
Τα νέα μόνιμα μέτρα που δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί εκτιμάται ότι θα έχουν κόστος περίπου 2,27 δισ. ευρώ το 2027. Παράλληλα, παρεμβάσεις που είχαν ήδη θεσμοθετηθεί έως τον Σεπτέμβριο του 2026 έχουν δημοσιονομικό κόστος 5,48 δισ. ευρώ, ενώ στον συνολικό υπολογισμό συνυπολογίζονται και παρεμβάσεις ενίσχυσης των εσόδων ύψους 468 εκατ. ευρώ.
Έτσι προκύπτει συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα 7,28 δισ. ευρώ για τις κυριότερες μόνιμες παρεμβάσεις.
Συνεπώς, η διατύπωση «7,28 δισ. ευρώ νέα μέτρα» δεν είναι ακριβής. Άλλο τα νέα μέτρα και άλλο το συνολικό δημοσιονομικό αποτύπωμα του συνόλου των παρεμβάσεων.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: η συνέπεια αποκτά άμεση φορολογική αξία
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος των ατομικών επιχειρήσεων.
Από το φορολογικό έτος 2026 προβλέπεται απαλλαγή των συνεπών επαγγελματιών από δύο προσαυξήσεις που μπορούν να αυξήσουν το ελάχιστο εισόδημα.
Η πρώτη αφορά ποσό ίσο με το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας προσωπικού. Η δεύτερη αφορά ποσό ίσο με το 5% της διαφοράς κατά την οποία ο κύκλος εργασιών του επαγγελματία υπερβαίνει τον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ.
Η διάκριση είναι ουσιώδης. Δεν καταργείται το σύστημα του ελάχιστου εισοδήματος. Καταργούνται συγκεκριμένες πρόσθετες προσαυξήσεις για τους επαγγελματίες που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Και εδώ εμφανίζεται μία αλλαγή με ιδιαίτερη σημασία για το λογιστικό γραφείο και την επιχείρηση. Η φορολογική μεταχείριση συνδέεται άμεσα με το επίπεδο φορολογικής, ψηφιακής και εργασιακής συμμόρφωσης.
Μεταξύ των κριτηρίων περιλαμβάνονται η υποβολή των προβλεπόμενων στοιχείων στο myDATA, η διασύνδεση POS και ταμειακών συστημάτων για το αντίστοιχο φορολογικό έτος και η απουσία φορολογικής ή εργατικής παράβασης κατά την προηγούμενη πενταετία.
Από περίπου 755.000 ατομικές επιχειρήσεις, οι 427.000 φορολογούνται με βάση το σύστημα του ελάχιστου εισοδήματος, ενώ περίπου 156.000 επιβαρύνονται από τις συγκεκριμένες προσαυξήσεις.
Η αλλαγή αφορά το φορολογικό έτος 2026. Επομένως, η πρώτη επίδραση θα εμφανιστεί στις δηλώσεις του 2027.
Παράλληλα προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για εκμεταλλευτές ταξί ανάλογα με το ποσοστό συνιδιοκτησίας και επέκταση της κατά 50% μείωσης του ελάχιστου εισοδήματος σε περισσότερους μικρούς οικισμούς.
Προκαταβολή φόρου: άλλο το φορολογικό έτος και άλλο η χρονιά της εκκαθάρισης
Για τις ατομικές επιχειρήσεις προβλέπεται μείωση της προκαταβολής φόρου από 55% σε 50% από το φορολογικό έτος 2027.
Η χρονική λεπτομέρεια είναι κρίσιμη.
Η μειωμένη προκαταβολή δεν θα εφαρμοστεί στις δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2027 για τα εισοδήματα του 2026. Θα αφορά τα εισοδήματα του 2027 και θα αποτυπωθεί στις αντίστοιχες δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2028.
Η παρέμβαση έχει άμεση σχέση με τη ρευστότητα της ατομικής επιχείρησης, αλλά το πραγματικό ταμειακό αποτέλεσμα εμφανίζεται αργότερα από όσο μπορεί να αφήνει να εννοηθεί μία απλή αναφορά σε «μείωση της προκαταβολής από το 2027».
Για τα νομικά πρόσωπα η αποκλιμάκωση ξεκινά από το φορολογικό έτος 2028. Από το σημερινό 80% η προκαταβολή προβλέπεται να μειώνεται κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως, μέχρι να φθάσει στο 50% για το φορολογικό έτος 2033.
Τέλος επιτηδεύματος: η έδρα της επιχείρησης καθορίζει τον χρόνο της ελάφρυνσης
Σημαντική είναι και η σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος των νομικών προσώπων.
Στην επιβάρυνση που θα βεβαιωθεί το 2027 για το φορολογικό έτος 2026 προβλέπεται κατάργηση για έδρες και υποκαταστήματα νομικών προσώπων που βρίσκονται εκτός της Περιφέρειας Αττικής. Στην ίδια μεταχείριση εντάσσεται και η Περιφερειακή Ενότητα Νήσων.
Για την υπόλοιπη Αττική προβλέπεται διαφορετικό χρονοδιάγραμμα. Το τέλος μειώνεται κατά 50% το 2028 και καταργείται πλήρως το 2029.
Περίπου 121.900 νομικά πρόσωπα είχαν έδρα εκτός Αττικής με βάση τα επίσημα στοιχεία που χρησιμοποιούνται για την αποτίμηση του μέτρου.
Επομένως, δεν είναι ακριβές να γράφεται γενικά ότι «το τέλος επιτηδεύματος καταργείται για όλες τις επιχειρήσεις το 2027».
Επιταχυνόμενες αποσβέσεις: το φορολογικό όφελος έρχεται νωρίτερα
Για δαπάνες που πραγματοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται επιτάχυνση των αποσβέσεων μηχανημάτων και εξοπλισμού.
Αντί της απόσβεσης σε δέκα έτη με συντελεστή 10%, το κόστος προβλέπεται να αποσβένεται σε έξι χρόνια με συντελεστές 10%, 10%, 15%, 15%, 25% και 25%.
Υπάρχει μία σημαντική εξαίρεση: ο εξοπλισμός ηλεκτρονικών υπολογιστών και το λογισμικό διατηρούν διαφορετικό χρόνο απόσβεσης και δεν εντάσσονται στη συγκεκριμένη εξαετία.
Η οικονομική ουσία της αλλαγής χρειάζεται επίσης σωστή ανάγνωση.
Η επιχείρηση δεν αποκτά δικαίωμα να εκπέσει συνολικά μεγαλύτερη αξία από την αποσβεστέα αξία του παγίου. Αυτό που αλλάζει είναι η χρονική κατανομή της φορολογικής έκπτωσης.
Σε μηχανολογικό εξοπλισμό αξίας 100.000 ευρώ, για παράδειγμα, εξακολουθούν να αποσβένονται συνολικά 100.000 ευρώ. Η διαφορά είναι ότι η απόσβεση ολοκληρώνεται σε έξι χρόνια αντί για δέκα, μεταφέροντας μεγαλύτερο μέρος της φορολογικής ωφέλειας νωρίτερα.
Για μία επιχείρηση που πραγματοποιεί σημαντικές επενδύσεις, αυτή η χρονική μετατόπιση μπορεί να έχει ουσιαστική επίδραση στη ρευστότητα.
Μικρομεσαίες επιχειρήσεις: 1,5 δισ. ευρώ για χρηματοδοτήσεις που μπορούν να φθάσουν τα 5 δισ.
Ένα από τα σημαντικότερα επιχειρηματικά σημεία του σχεδιασμού αφορά τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Προβλέπεται αξιοποίηση 1,5 δισ. ευρώ μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας για δύο νέα εργαλεία αποκλειστικά για μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Το πρώτο είναι δανειοδοτικό πρόγραμμα ύψους 1,1 δισ. ευρώ και το δεύτερο εγγυοδοτικό πρόγραμμα ύψους 400 εκατ. ευρώ.
Με τη συμμετοχή και τη μόχλευση του τραπεζικού συστήματος, εκτιμάται ότι μπορούν να κινητοποιηθούν συνολικά δάνεια περίπου 5 δισ. ευρώ.
Εδώ όμως βρίσκεται και το πραγματικό επιχειρηματικό ζητούμενο. Για μία μικρή επιχείρηση το κρίσιμο δεν είναι μόνο πόσα δισ. υπάρχουν συνολικά στο πρόγραμμα. Είναι αν θα μπορεί πράγματι να έχει πρόσβαση σε αυτά.
Τα κριτήρια επιλεξιμότητας, οι απαιτούμενες εξασφαλίσεις, το κόστος χρηματοδότησης, η πιστοληπτική αξιολόγηση και η ταχύτητα εξέτασης των αιτήσεων θα καθορίσουν την πραγματική αποτελεσματικότητα των νέων εργαλείων.
Αμοιβές από συμμετοχή στα κέρδη: νέα φορολόγηση πάνω από τις 60.000 ευρώ
Μία λιγότερο προβεβλημένη, αλλά σημαντική για συγκεκριμένες επιχειρήσεις, παρέμβαση αφορά τις υψηλές αμοιβές που λαμβάνουν μέλη διοικητικών συμβουλίων, διαχειριστές και εργατοϋπαλληλικό προσωπικό υπό μορφή μερισμάτων από τη συμμετοχή στα κέρδη.
Για το μέρος αυτών των αμοιβών που υπερβαίνει τις 60.000 ευρώ προβλέπεται από την 1η Ιανουαρίου 2027 φορολόγηση με συντελεστή 15%, αντί 5%.
Η διάκριση είναι κρίσιμη. Δεν πρόκειται για γενική αύξηση του φόρου των μερισμάτων των μετόχων. Η αλλαγή αφορά τη συγκεκριμένη κατηγορία αμοιβών από συμμετοχή στα κέρδη.
Ασφαλιστικές εισφορές: η μείωση αφορά αποκλειστικά την πλευρά του εργαζομένου
Από την 1η Απριλίου 2027 προβλέπεται μείωση κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα.
Μετά τη μεταβολή, η συνολική ασφαλιστική επιβάρυνση προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 34,66%.
Από αυτή, το 12,87% θα βαρύνει τον εργαζόμενο και το 21,79% τον εργοδότη.
Το σημείο χρειάζεται απόλυτη σαφήνεια: η συγκεκριμένη μείωση αφορά την εισφορά του εργαζομένου. Άρα αυξάνει τις καθαρές αποδοχές του μισθωτού και δεν αποτελεί αντίστοιχη μείωση του εργοδοτικού κόστους.
Κατώτατος μισθός: τα 1.000 ευρώ είναι ο στόχος του 2028
Ο οικονομικός σχεδιασμός προβλέπει ο κατώτατος μισθός να φθάσει από τα 920 ευρώ στα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028.
Η μετάβαση προβλέπεται να πραγματοποιηθεί με δύο αυξήσεις. Η πρώτη τον Απρίλιο του 2027 και η δεύτερη τον Ιανουάριο του 2028.
Το ακριβές ύψος του κατώτατου μισθού που θα ισχύσει μετά την αύξηση του Απριλίου 2027 δεν έχει οριστικοποιηθεί με το προσχέδιο.
Συνεπώς, τα 1.000 ευρώ πρέπει να παρουσιάζονται ως ο τελικός στόχος του Ιανουαρίου 2028 και όχι ως ήδη αποφασισμένο ποσό για τον Απρίλιο του 2027.
Τρίτεκνοι: το ίδιο μέτρο δεν αποδίδει την ίδια στιγμή σε όλους
Από το φορολογικό έτος 2027 προβλέπεται μηδενικός φορολογικός συντελεστής για φορολογητέο εισόδημα έως 20.000 ευρώ για φορολογουμένους με τρία εξαρτώμενα τέκνα.
Για τους μισθωτούς η αλλαγή προβλέπεται να περάσει στην παρακράτηση από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, αντίθετα, το αποτέλεσμα θα εμφανιστεί στην εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων του 2028.
Το μέγιστο ετήσιο φορολογικό όφελος εκτιμάται έως 1.800 ευρώ.
Πρόκειται για χαρακτηριστικό παράδειγμα του γιατί άλλο είναι η ημερομηνία έναρξης ενός φορολογικού μέτρου και άλλο η στιγμή κατά την οποία ο φορολογούμενος βλέπει πραγματικά την επίδραση στο εισόδημά του.
Αγρότες: αλλαγή ήδη από τα εισοδήματα του 2026
Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες προβλέπεται μηδενικός φορολογικός συντελεστής για εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα έως 20.000 ευρώ από το φορολογικό έτος 2026.
Βασική προϋπόθεση είναι τουλάχιστον το 50% του συνολικού εισοδήματος να προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα.
Η επίδραση επομένως προβλέπεται να εμφανιστεί ήδη στις δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2027.
Η επίσημη αποτίμηση αφορά περίπου 47.000 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, με το μέγιστο ετήσιο όφελος να μπορεί να φθάσει έως 2.900 ευρώ ανάλογα με το ύψος και τη σύνθεση του εισοδήματος.
Φιλοδωρήματα: νέο ετήσιο αφορολόγητο όριο
Από το φορολογικό έτος 2026 διευρύνεται σημαντικά και η απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για τα προαιρετικά φιλοδωρήματα που λαμβάνουν εργαζόμενοι από πελάτες της επιχείρησης.
Το προηγούμενο όριο των 300 ευρώ τον μήνα αντικαθίσταται από ετήσιο όριο απαλλαγής έως 6.000 ευρώ.
Η αλλαγή έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία σε κλάδους όπως η εστίαση, ο τουρισμός και οι υπηρεσίες.
Ακίνητα: νέος ενδιάμεσος συντελεστής στη φορολογία εισοδήματος
Στις παρεμβάσεις για την ακίνητη περιουσία περιλαμβάνεται η εισαγωγή νέου ενδιάμεσου φορολογικού συντελεστή 25% στα εισοδήματα από ακίνητα, αντί του 35% που εφαρμόζεται σήμερα στο αντίστοιχο κλιμάκιο.
Η αλλαγή αφορά το φορολογικό έτος 2026 και επομένως το αποτέλεσμα θα αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2027.
Παράλληλα διευρύνονται τα εισοδηματικά όρια για την επιστροφή ενοικίου, με στόχο να καλύπτεται περίπου το 85% των ενοικιαστών, δηλαδή συνολικά περίπου ένα εκατομμύριο νοικοκυριά.
Για εκπαιδευτικούς, ιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν στην ελληνική περιφέρεια προβλέπεται διπλή επιστροφή ενοικίου.
ΕΝΦΙΑ: η απαλλαγή έχει συγκεκριμένα όρια
Από το 2027 διευρύνεται η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία φυσικών προσώπων που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και βρίσκεται σε μικρούς οικισμούς.
Το βασικό πληθυσμιακό όριο είναι έως 2.000 κατοίκους, ενώ για τη Δυτική Μακεδονία αυξάνεται έως 2.200 κατοίκους.
Η απαλλαγή δεν είναι οριζόντια.
Οι οικισμοί της Περιφέρειας Αττικής εξαιρούνται, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων, ενώ η φορολογητέα αξία της πλήρους κυριότητας της κύριας κατοικίας δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.
Άρα δεν αρκεί μόνο ο πληθυσμός ενός οικισμού για να κριθεί αν ένας ιδιοκτήτης δικαιούται απαλλαγή.
Αγορές κατοικιών από φορολογικούς κατοίκους τρίτων χωρών
Από τον Ιούλιο του 2027 προβλέπεται αύξηση του φόρου μεταβίβασης από 3% σε 15% για συγκεκριμένες αγορές κατοικίας από φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι τρίτων χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με την εισφορά υπέρ δήμων, η συνολική επιβάρυνση διαμορφώνεται σε 15,45%.
Δεν πρόκειται, όμως, για οριζόντια εφαρμογή σε κάθε φυσικό πρόσωπο τρίτης χώρας. Προβλέπονται ειδικότερες εξαιρέσεις, οι οποίες θα πρέπει να εξετάζονται με βάση το τελικό νομοθετικό πλαίσιο.
Στον ευρύτερο στεγαστικό σχεδιασμό εντάσσεται και το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ.
Συνταξιούχοι και δημόσιοι υπάλληλοι
Το προσχέδιο περιλαμβάνει και σημαντικές εισοδηματικές παρεμβάσεις.
Η ετήσια οικονομική ενίσχυση για τις προβλεπόμενες κατηγορίες συνταξιούχων, αναπήρων και ανασφάλιστων υπερηλίκων αυξάνεται στα 400 ευρώ καθαρά, με σημαντική διεύρυνση των δικαιούχων.
Για τις συντάξεις προβλέπεται επίσης νέα ετήσια αύξηση βάσει του προβλεπόμενου μηχανισμού που συνδέεται με την εξέλιξη του ΑΕΠ και του πληθωρισμού, χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς.
Το τελικό ποσοστό της αύξησης δεν πρέπει ακόμη να θεωρείται οριστικοποιημένο. Θα εξαρτηθεί από τα δεδομένα που θα χρησιμοποιηθούν στο τελικό σχέδιο του Προϋπολογισμού.
Για τους δημοσίους υπαλλήλους προβλέπεται από τον Δεκέμβριο του 2027 επίδομα εορτών Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά, ενώ οι αποδοχές τους επηρεάζονται παράλληλα από την πορεία του κατώτατου μισθού.
Η ενεργειακή κρίση είναι ο μεγάλος αστάθμητος παράγοντας
Το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2027 καταρτίζεται σε περιβάλλον έντονης διεθνούς αβεβαιότητας.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι μεταβολές στις διεθνείς ενεργειακές αγορές και οι διαταραχές στις εμπορικές ροές μπορούν να επηρεάσουν ταυτόχρονα τον πληθωρισμό, την κατανάλωση, το κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων και τις ανάγκες του κρατικού προϋπολογισμού.
Αυτό δεν αποτελεί θεωρητικό κίνδυνο.
Στο ίδιο το προσχέδιο έχει προβλεφθεί πρόσθετο ποσό 200 εκατ. ευρώ για ανάγκες που ενδέχεται να προκύψουν από τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.
Η διατύπωση έχει σημασία. Τα 200 εκατ. ευρώ δεν αποτελούν σήμερα ήδη αποφασισμένο νέο πρόγραμμα επιδότησης. Αποτελούν δημοσιονομική πρόβλεψη ώστε να υπάρχει δυνατότητα αντίδρασης αν οι συνθήκες το απαιτήσουν.
Άρα το προσχέδιο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα απολύτως αμετάβλητο οικονομικό σενάριο.
Αν οι διεθνείς τιμές ενέργειας κινηθούν σημαντικά υψηλότερα από τις σημερινές παραδοχές ή υπάρξει νέα γεωπολιτική κλιμάκωση, είναι πιθανό να απαιτηθούν πρόσθετες προσαρμογές είτε κατά την οριστικοποίηση του Προϋπολογισμού είτε κατά την εκτέλεσή του μέσα στο 2027.
Πρόκειται για πιθανότητα και όχι για ήδη ειλημμένη απόφαση.
Η ενέργεια έχει και πιο μόνιμο σκέλος
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται μείωση κατά 50% της πρώτης κλίμακας των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας για τις οικιακές παροχές ηλεκτρικής ενέργειας.
Η χρέωση μειώνεται από 6,90 ευρώ ανά μεγαβατώρα σε 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Παράλληλα αυξάνονται οι επενδύσεις σε ενεργειακά έργα, δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας και υποδομές, με στόχο τη σταδιακή αποκλιμάκωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας τα επόμενα χρόνια.
Οι προβλέψεις για μείωση των τιμών πρέπει να αντιμετωπίζονται ως στόχος του οικονομικού σχεδιασμού και όχι ως εγγυημένη ποσοστιαία μείωση στον λογαριασμό κάθε νοικοκυριού ή επιχείρησης.
Οι αριθμοί πάνω στους οποίους στηρίζεται ο Προϋπολογισμός
Το βασικό μακροοικονομικό σενάριο προβλέπει πραγματική ανάπτυξη 2,3% για το 2027 και ονομαστικό ΑΕΠ περίπου 274,6 δισ. ευρώ.
Οι επενδύσεις προβλέπεται να αυξηθούν κατά 7,9%, ενώ η ανεργία εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 7,9%.
Οι ονομαστικές αμοιβές ανά εργαζόμενο προβλέπεται να αυξηθούν κατά 3,9%.
Ο εγχώριος πληθωρισμός προβλέπεται να αποκλιμακωθεί στο 2,6%.
Παρά τις επιμέρους φορολογικές ελαφρύνσεις, τα έσοδα από φόρους προβλέπεται να διαμορφωθούν στα 77,878 δισ. ευρώ, υψηλότερα από την εκτίμηση για το 2026.
Το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομική βάση προβλέπεται σε 9,152 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 3,3% του ΑΕΠ, ενώ το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να υποχωρήσει στο 128,8% του ΑΕΠ.
Όλα αυτά είναι προβλέψεις του βασικού οικονομικού σεναρίου. Δεν αποτελούν ήδη πραγματοποιημένα αποτελέσματα και μπορούν να επηρεαστούν από την πορεία της ανάπτυξης, του πληθωρισμού, των επενδύσεων και κυρίως των διεθνών τιμών ενέργειας.
Το πραγματικό ημερολόγιο των αλλαγών
Αν υπάρχει ένα συμπέρασμα που πρέπει να κρατήσει ο φορολογούμενος ή η επιχείρηση, είναι ότι το 2027 δεν έχει μία κοινή ημερομηνία έναρξης.
Οι αλλαγές στο ελάχιστο εισόδημα των επαγγελματιών, στη φορολογία των αγροτών, στα φιλοδωρήματα και στη φορολογία εισοδήματος από ακίνητα συνδέονται ήδη με το φορολογικό έτος 2026 και θα εμφανιστούν στις δηλώσεις του 2027.
Η νέα φορολογική μεταχείριση των τρίτεκνων μισθωτών περνά στην παρακράτηση από την αρχή του 2027. Οι νέες αποσβέσεις αφορούν δαπάνες από την 1η Ιανουαρίου. Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών ξεκινά την 1η Απριλίου.
Η μείωση της προκαταβολής φόρου των ατομικών επιχειρήσεων αφορά το φορολογικό έτος 2027, αλλά θα εμφανιστεί στις δηλώσεις του 2028. Για τα νομικά πρόσωπα η αποκλιμάκωση αρχίζει από το φορολογικό έτος 2028 και ολοκληρώνεται σε βάθος ετών.
Το τέλος επιτηδεύματος ακολουθεί διαφορετικό χρονοδιάγραμμα ανάλογα με τη γεωγραφική θέση της έδρας και των υποκαταστημάτων.
Και πάνω από όλο αυτό το χρονοδιάγραμμα υπάρχει μία μεταβλητή που μπορεί να υποχρεώσει τον οικονομικό σχεδιασμό να αλλάξει: η διεθνής ενεργειακή και γεωπολιτική κατάσταση.
Γι’ αυτό η σωστή ανάγνωση του Προϋπολογισμού 2027 δεν είναι απλώς «ποια μέτρα ανακοινώθηκαν».
Είναι να γνωρίζουμε ποιον αφορά κάθε αλλαγή, από πότε εφαρμόζεται, πότε δημιουργεί πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα και ποια σημεία παραμένουν ανοικτά μέχρι να ολοκληρωθεί η νομοθέτηση και να φανεί η πραγματική πορεία της οικονομίας.
Για τον φορολογούμενο αυτή είναι ουσιαστική ενημέρωση. Για τον λογιστή και την επιχείρηση είναι ήδη μέρος του οικονομικού προγραμματισμού.
Πηγές – Τεκμηρίωση
- Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Προσχέδιο Κρατικού Προϋπολογισμού 2027, Οκτώβριος 2026.
- Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριότερα σημεία Προσχεδίου Κρατικού Προϋπολογισμού 2027.
- Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κατάθεση του Προσχεδίου Κρατικού Προϋπολογισμού 2027 στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, 5 Οκτωβρίου 2026.
- Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δηλώσεις της πολιτικής ηγεσίας μετά την κατάθεση του Προσχεδίου Κρατικού Προϋπολογισμού 2027.
- Ελληνική Κυβέρνηση, Εξειδίκευση των οικονομικών μέτρων της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, Σεπτέμβριος 2026.
- Βουλή των Ελλήνων, Προσχέδιο Κρατικού Προϋπολογισμού 2027 και συνοδευτικά έγγραφα.
- Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, ισχύον φορολογικό πλαίσιο για φορολογία εισοδήματος, προκαταβολή φόρου, ΕΝΦΙΑ και τέλος επιτηδεύματος.