ανάγνωση σε: 13 λεπτά
Τι αλλάζει με τη Β΄ φάση της ψηφιακής διακίνησης, ποιος δηλώνει την έναρξη και την παράδοση και πώς οργανώνεται ένα δρομολόγιο χωρίς περιττές καθυστερήσεις.
Του Νικόλαου Σπυρόπουλου, Business Software Evangelist και συγγραφέα.
Ένα φορτηγό φορτώνει, ο οδηγός παίρνει τα παραστατικά και ξεκινά το δρομολόγιο. Με την επόμενη φάση της ψηφιακής διακίνησης, ανάμεσα στη φόρτωση και στην αναχώρηση προστίθεται μια ουσιαστική ενέργεια: η ψηφιακή δήλωση ότι η μεταφορά ξεκίνησε, με το συγκεκριμένο όχημα.
Για τον μεταφορέα και τον επαγγελματία των ταχυμεταφορών, το ζητούμενο είναι να εντάξει αυτή την ενέργεια στη δουλειά του χωρίς να καθυστερεί κάθε φόρτωση και κάθε παράδοση.
Η κρίσιμη ημερομηνία και οι υποχρεώσεις που παραμένουν
Η κρίσιμη ημερομηνία, με βάση την Α.1198/30.09.2026, είναι πλέον η 1η Ιανουαρίου 2027. Από τότε γίνονται υποχρεωτικές, για τις διακινήσεις που υπάγονται στο πλαίσιο, οι διαδικασίες φόρτωσης, μεταφόρτωσης και παραλαβής της Β΄ φάσης, μαζί με τη διαβίβαση των δεδομένων ποσοτικού ελέγχου.
Η ενιαία κωδικοποίηση ειδών (taric) μετατίθεται στην 1η Ιανουαρίου 2028. Μέχρι την έναρξη κάθε υποχρέωσης επιτρέπεται η προαιρετική διαβίβαση των σχετικών δεδομένων.
Η μετάθεση αφορά τη Β΄ φάση και δεν καταργεί τις ήδη ισχύουσες υποχρεώσεις έκδοσης και διαβίβασης παραστατικών διακίνησης. [1]
Ποιους μεταφορείς αφορά
Το θέμα αφορά τις μεταφορικές επιχειρήσεις, τους αυτοκινητιστές, τις επιχειρήσεις διανομής και τους ταχυμεταφορείς που αναλαμβάνουν διακινήσεις αποθεμάτων εντός του πεδίου εφαρμογής.
Ο ρόλος του μεταφορέα μπορεί να ασκείται και από επιχείρηση που μεταφέρει τα δικά της εμπορεύματα.
Στην πράξη, χρειάζεται να εξετάζονται τα αγαθά, η συγκεκριμένη διαδρομή και ο ρόλος κάθε επιχείρησης. Η ύπαρξη ενός φορτηγού ή ενός επαγγελματικού ΚΑΔ, από μόνη της, δεν περιγράφει ολόκληρη την υποχρέωση. [2]
Courier: Οι εξαιρέσεις χρειάζονται έλεγχο της πραγματικής διαδικασίας
Για τους courier χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στις εξαιρέσεις.
Στις αποστολές λιανικής έχει σημασία αν το παραστατικό αξίας βρίσκεται σε εμφανές και άμεσα προσβάσιμο σημείο στο δέμα ή μπορεί να επιδειχθεί αμέσως από τον μεταφορέα.
Επίσης, για διακινήσεις από κέντρα διαλογής προβλέπεται ειδική δυνατότητα μη έκδοσης ψηφιακού παραστατικού διακίνησης, εφόσον το εσωτερικό ηλεκτρονικό σύστημα παρέχει όλες τις απαιτούμενες αναλυτικές πληροφορίες, σε πραγματικό χρόνο και άμεσα διαθέσιμες στον έλεγχο.
Συνεπώς, κάθε δίκτυο ταχυμεταφορών χρειάζεται να ελέγξει τη δική του ροή και τις προϋποθέσεις που πληροί. [3]
Το παραστατικό εκδόθηκε. Χρειάζεται και δήλωση έναρξης
Στη συνήθη υπαγόμενη μεταφορά από το σημείο Α στο σημείο Β, η έκδοση του παραστατικού δεν αρκεί για να αποτυπωθεί ψηφιακά η πραγματική έναρξη.
Με την εφαρμογή της Β΄ φάσης, ο μεταφορέας δηλώνει ότι παρέλαβε τα αγαθά και ξεκινά τη διακίνησή τους.
Μέσα από μια κατάλληλα ρυθμισμένη εφαρμογή, η καθημερινή κίνηση μπορεί να είναι απλή: σάρωση του QR του παραστατικού, επιβεβαίωση της πινακίδας και επιλογή έναρξης.
Η εφαρμογή αναλαμβάνει να αποστείλει και τα υπόλοιπα απαιτούμενα στοιχεία, όπως το είδος του μεταφορικού μέσου και τον ΑΦΜ του μεταφορέα. [4]
Χρειάζεται, όμως, μια μικρή συνήθεια που κάνει μεγάλη διαφορά: ο οδηγός να βλέπει ότι η ενέργεια ολοκληρώθηκε επιτυχώς.
Το άνοιγμα ενός QR στην κάμερα του κινητού δεν ισοδυναμεί από μόνο του με δήλωση έναρξης.
Πριν φύγει, πρέπει να έχει επιβεβαιώσει ότι έχει επιλεγεί το σωστό παραστατικό και το σωστό όχημα και ότι η καταχώριση έγινε αποδεκτή. [4]
Η παράδοση του μεταφορέα και η επιβεβαίωση του λήπτη
Στον προορισμό, ο μεταφορέας καταγράφει το πραγματικό αποτέλεσμα της παράδοσης.
Στη συνήθη πλήρη παράδοση μεταξύ επιχειρήσεων, η δική του δήλωση διακρίνεται από την επιβεβαίωση παραλαβής του λήπτη.
Πρακτικά, δεν χρειάζεται να αναλάβει τη λογιστική διαδικασία του πελάτη ή να περιμένει να ολοκληρωθεί ο δικός του ποσοτικός έλεγχος. Οφείλει να έχει παραδώσει σωστά και να έχει καταγράψει σωστά όσα έκανε. Η επιβεβαίωση του λήπτη παραμένει δική του ενέργεια.
Αυτό δεν καταργεί τυχόν ευθύνες του μεταφορέα για απώλεια, ζημιά ή πλημμελή παράδοση.
Για μη υπόχρεο λήπτη, η πλήρης παράδοση μπορεί να ολοκληρώνει και ψηφιακά τη διακίνηση, όταν το παραστατικό φέρει τη σχετική ένδειξη. [5]
Τι γίνεται όταν αλλάζει το φορτηγό
Αν μεσολαβεί μεταφόρτωση, ο επόμενος μεταφορέας σαρώνει το σχετικό παραστατικό και δηλώνει την παραλαβή των αγαθών με τα στοιχεία του νέου οχήματος.
Η αλλαγή φορτηγού καταγράφεται, ώστε η ψηφιακή εικόνα να ακολουθεί το πραγματικό δρομολόγιο.
Χρειάζεται πάντως να διακρίνεται η απλή μεταφόρτωση από την αποθήκευση και τη νέα αποστολή από εγκατάσταση μεταφορικής επιχείρησης, όπου μπορεί να προκύπτει και υποχρέωση έκδοσης παραστατικού από την ίδια. [6]
Στον δρόμο, η σωστή πινακίδα έχει ουσία
Μέσω του QR, τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα μπορούν να ανακτούν τα στοιχεία της διακίνησης και να τα αντιπαραβάλλουν με το όχημα και το φορτίο.
Σε έλεγχο από αρμόδια υπηρεσία, ή από την Αστυνομία στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, ο οδηγός πρέπει να μπορεί να επιδείξει τα σχετικά έγγραφα.
Η ψηφιακή διαδικασία προσθέτει δυνατότητα διασταύρωσης. Δεν δικαιολογεί να κυκλοφορεί ένα φορτίο χωρίς διαθέσιμη τεκμηρίωση. [6]
Γι’ αυτό προτείνω στους μεταφορείς να διατηρήσουν την οργανωμένη πρακτική που τους προστατεύει μέχρι σήμερα: διαθέσιμο παραστατικό για κάθε καλυπτόμενη μεταφορά και αποδεικτικό της παράδοσης με χειρόγραφη υπογραφή από τον εξουσιοδοτημένο παραλήπτη ή και σφραγίδα όπου απαιτείται έως νεωτέρας.
Ένα έντυπο αντίγραφο παραμένει χρήσιμο στην καθημερινότητα, χωρίς να αποτελεί γενική απαίτηση όταν το νόμιμο ηλεκτρονικό παραστατικό είναι άμεσα διαθέσιμο.
Και βέβαια, η εκτύπωση δεν υποκαθιστά μια υποχρεωτική ψηφιακή ενέργεια που παραλείφθηκε. [3]
Δεν αναζητούμε μόνο τον τίτλο «Δελτίο Αποστολής»
Ας μην αναζητά ο οδηγός αποκλειστικά ένα έγγραφο με τίτλο «Δελτίο Αποστολής».
Τα αγαθά μπορούν να συνοδεύονται και από τιμολόγιο πώλησης με ένδειξη διακίνησης και τα απαιτούμενα στοιχεία καθώς και άλλα ( ΑΛΣ) κοκ.
Το απλό τιμολόγιο της αμοιβής του μεταφορέα είναι διαφορετικό έγγραφο. Εκείνο που χρειάζεται είναι το κατάλληλο παραστατικό που τεκμηριώνει τη συγκεκριμένη διακίνηση των αγαθών. [3]
Το αποδεικτικό παράδοσης παραμένει σημαντικό
Στην παράδοση, συνιστώ να διατηρείται το υπογεγραμμένο αποδεικτικό από τον παραλήπτη ή το πρόσωπο που έχει εξουσιοδοτηθεί να παραλάβει, με ευανάγνωστο όνομα, ημερομηνία και τυχόν επιφυλάξεις.
Έτσι καταγράφεται ποιος παρέλαβε και υπό ποιες συνθήκες.
Δεν είναι, όμως, σωστό να χαρακτηρίζεται το χαρτί ως το μοναδικό ή πάντοτε ισχυρότερο αποδεικτικό μέσο.
Το άρθρο 25 του Κανονισμού eIDAS εξισώνει την εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή με την ιδιόχειρη και αποκλείει την απόρριψη μιας ηλεκτρονικής υπογραφής μόνο λόγω της ηλεκτρονικής μορφής της ή επειδή δεν είναι εγκεκριμένη.
Προσοχή όμως η e-IDAS υπογραφή έχει επιπλέον κόστος και ακόμα δεν γωνρίζουμε κατά πόσο τα Ελληνικά δικαστήρια μπορούν ν ααποφανθού τόσο έυκολα όσο η χειρόγραφη οπότε ας τηρθεί η διαδικασία της παράδοσης και η ψηφιακή ενημέρωση ας παραμέινει προς το παρόν ώς επιπλέον διαδικαασία φορολογικής συμμόρφωσης έως ότου νομοθετηθεί κάτι άλλο.
Οσότσο μια απλή υπογραφή στην οθόνη ( που δεν πηροί προδιαγραφές e-iDAS )δεν αποκτά αυτομάτως την ιδιότητα της εγκεκριμένης. Η ταυτοποίηση του προσώπου και η τεκμηρίωση της παραλαβής παραμένουν κρίσιμες σε κάθε μέσο. [7]
Σαρώνουμε το παραστατικό, όχι κάθε είδος του φορτίου
Δεν χρειάζεται να σαρώνεται ένα ένα κάθε είδος που περιλαμβάνεται στο φορτίο για τη δήλωση έναρξης. Η βασική σάρωση αφορά το παραστατικό.
Για μαζικές φορτώσεις προβλέπεται και ομαδικό QR, με το οποίο μπορούν να ενημερωθούν περισσότερα παραστατικά μαζί.
Η ομαδοποίηση χρειάζεται να αντιστοιχεί στα αγαθά που πράγματι φορτώνονται ή παραδίδονται. Δεν δηλώνουμε ως παραδομένα όλα τα παραστατικά ενός δρομολογίου επειδή ολοκληρώθηκε μία στάση. [5]
Μερική παράδοση, επιστροφή και αποτυχία παράδοσης
Υπάρχουν επίσης προβλεπόμενοι χειρισμοί για μερική παράδοση, αποτυχία παράδοσης, απόρριψη και επιστροφή, ενώ οι ποσοτικές διαφορές τεκμηριώνονται με τα κατάλληλα παραστατικά.
Ο οδηγός χρειάζεται σαφείς οδηγίες για να καταγράφει αυτό που συνέβη και να ενημερώνει τον υπεύθυνο.
Οι υπόλοιπες ενέργειες κατανέμονται στον εκδότη, στον λήπτη και στο λογιστήριο, ανάλογα με την περίπτωση.
Η δυνατότητα διόρθωσης δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε παράλειψη θεραπεύεται αναδρομικά και χωρίς συνέπειες. [3, 5]
Η εφαρμογή πρέπει να δοκιμαστεί σε πραγματικό δρομολόγιο
Η επιλογή εφαρμογής αξίζει να γίνει με ένα πραγματικό δρομολόγιο ως δοκιμή.
Να λειτουργεί εύκολα από κινητό, να διαβάζει τα νόμιμα QR των παραστατικών των πελατών ανεξάρτητα από το εμπορικό πρόγραμμα έκδοσής τους και να ξεχωρίζει καθαρά την έναρξη, τη μεταφόρτωση και την παράδοση.
Να υποστηρίζει μαζικές ενέργειες, να εμφανίζει κατανοητά την επιτυχία ή την αποτυχία κάθε καταχώρισης και να επιτρέπει την αναζήτηση του ιστορικού.
Όπου υπάρχει ανάγκη, είναι χρήσιμο η έκδοση παραστατικών και η διαχείριση εισπράξεων να συνδέονται με την ίδια καθημερινή ροή, χωρίς επανακαταχώριση στοιχείων.
Η υποστήριξη είναι μέρος της λύσης
Εξίσου σημαντικό είναι να περιλαμβάνεται πλήρης υποστήριξη, με ξεκάθαρους όρους και ωράριο εξυπηρέτησης που να ταιριάζει στη λειτουργία της επιχείρησης.
Αρχική ρύθμιση, εκπαίδευση οδηγών, ενημερώσεις όταν αλλάζουν οι προδιαγραφές και βοήθεια σε πραγματικό πρόβλημα φόρτωσης ή παράδοσης.
Ο μεταφορέας χρειάζεται να γνωρίζει ποιος θα τον βοηθήσει όταν μια ενέργεια δεν ολοκληρώνεται και πώς θα συνεχίσει με τη σωστή διαδικασία.
Η προσαρμογή μπορεί να ξεκινήσει σήμερα
Η προσαρμογή μπορεί να ξεκινήσει σήμερα, με λίγα οχήματα και πραγματικές δοκιμές.
Σάρωση, επιβεβαίωση οχήματος, έναρξη και καταγραφή της παράδοσης μπορούν να γίνουν μέρος της καθημερινής εργασίας πριν γίνουν υποχρεωτικά.
Έτσι, την πρώτη ημέρα εφαρμογής, ο οδηγός θα γνωρίζει ήδη τι πρέπει να κάνει και η επιχείρηση θα έχει λύσει τα πρακτικά ζητήματα που εμφανίζονται στον δρόμο.
Πηγές τεκμηρίωσης
[1] Α.1198/30.09.2026, ΦΕΚ Β΄ 5905. Νέο χρονοδιάγραμμα Β΄ φάσης.
[2] Ε.2030/2025. Ρόλοι αποστολέα, μεταφορέα και παραλήπτη.
[3] ΑΑΔΕ. Συχνές ερωτήσεις για τα ψηφιακά παραστατικά διακίνησης.
[4] ΑΑΔΕ. Τεχνική περιγραφή ψηφιακής διακίνησης, έκδοση 2.0.1, έναρξη μεταφοράς.
[5] ΑΑΔΕ. Τεχνική περιγραφή ψηφιακής διακίνησης, έκδοση 2.0.2, παράδοση και ομαδικό QR.
[6] Α.1047/2025, τροποποίηση Α.1123/2024. Διαδικασίες διακίνησης και μεταφόρτωσης.
[7] Κανονισμός (ΕΕ) 910/2014, eIDAS, άρθρο 25. Νομική ισχύς ηλεκτρονικών υπογραφών.