ανάγνωση σε: 6 λεπτά
Κορίνα Διονέλλη
Διοικητική Διευθύντρια, ACIS Consulting S.A.
Πολλές επιχειρήσεις μιλούν για κουλτούρα, αξίες και όραμα. Τα γράφουν σε παρουσιάσεις, σε εταιρικά έντυπα ή ακόμη και στους τοίχους των γραφείων τους.
Όλα αυτά έχουν τη χρησιμότητά τους. Δεν αρκούν όμως.
Η πραγματική οργανωτική κουλτούρα φαίνεται στις δύσκολες στιγμές. Όταν υπάρχει πίεση, όταν οι προθεσμίες στενεύουν, όταν γίνεται ένα λάθος, όταν δύο τμήματα διαφωνούν ή όταν μια απόφαση έχει κόστος.
Εκεί φαίνεται πώς λειτουργεί πραγματικά μια επιχείρηση.
Η πίεση αποκαλύπτει την πραγματική εικόνα
Σε περιόδους ηρεμίας είναι σχετικά εύκολο να υπάρχει καλό κλίμα. Η πραγματική δοκιμασία έρχεται όταν αυξάνεται ο φόρτος εργασίας ή κάτι δεν εξελίσσεται όπως είχε σχεδιαστεί.
Τότε φαίνεται αν υπάρχει συνεργασία ή μεταφορά ευθυνών.
Αν το πρόβλημα αντιμετωπίζεται συλλογικά ή αν όλοι προσπαθούν να αποδείξουν ότι φταίει κάποιος άλλος.
Αν η ομάδα λειτουργεί με ψυχραιμία ή αν ο πανικός γίνεται τρόπος διοίκησης.
Η κουλτούρα λοιπόν δεν είναι αυτό που μια επιχείρηση λέει ότι είναι.
Είναι αυτό που κάνει όταν τα πράγματα δυσκολεύουν.
Η διοίκηση πρέπει πρώτη να δίνει το παράδειγμα
Καμία εταιρική αξία δεν μπορεί να γίνει πραγματικότητα αν η διοίκηση δεν την εφαρμόζει στην πράξη.
Δεν μπορείς να ζητάς συνέπεια και να λειτουργείς χωρίς πρόγραμμα.
Δεν μπορείς να ζητάς συνεργασία και οι αποφάσεις να λαμβάνονται χωρίς ενημέρωση.
Δεν μπορείς να ζητάς υπευθυνότητα και να αποφεύγεις τη δύσκολη απόφαση όταν αυτή χρειάζεται.
Οι εργαζόμενοι παρατηρούν περισσότερο τη συμπεριφορά της διοίκησης από ό,τι διαβάζουν τα εταιρικά μηνύματα.
Και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.
Το παράδειγμα δημιουργεί κουλτούρα πολύ πιο αποτελεσματικά από οποιαδήποτε παρουσίαση.
Η σύγκρουση δεν είναι πάντα πρόβλημα
Σε κάθε ζωντανή επιχείρηση υπάρχουν διαφωνίες.
Το θέμα δεν είναι αν θα υπάρξουν. Το θέμα είναι πώς αντιμετωπίζονται.
Μπορούν δύο άνθρωποι να διαφωνήσουν χωρίς να ακυρώνει ο ένας τον άλλον;
Μπορεί ένας εργαζόμενος να εκφράσει διαφορετική άποψη χωρίς να φοβάται ότι θα «χρεωθεί» τη διαφωνία;
Μπορεί ένα λάθος να γίνει αφορμή για βελτίωση αντί για αναζήτηση ενόχου;
Εκεί κρίνεται η ωριμότητα μιας ομάδας.
Μια υγιής κουλτούρα δεν σημαίνει ότι όλοι συμφωνούν πάντα. Σημαίνει ότι μπορούν να διαφωνήσουν με επαγγελματισμό και να συνεχίσουν να συνεργάζονται.
Οι προτεραιότητες λένε περισσότερα από τα συνθήματα
Μια επιχείρηση μπορεί να δηλώνει ότι «επενδύει στους ανθρώπους της».
Αν όμως δεν διαθέτει χρόνο και πόρους για εκπαίδευση, το μήνυμα μένει θεωρητικό.
Μπορεί να λέει ότι ενθαρρύνει την πρωτοβουλία.
Αν όμως κάθε λάθος τιμωρείται, πολύ γρήγορα κανείς δεν θα παίρνει πρωτοβουλία.
Μπορεί να μιλά για ομαδικότητα.
Αν όμως εφαρμόζει διαφορετικούς κανόνες ανάλογα με το πρόσωπο, η εμπιστοσύνη χάνεται.
Οι πραγματικές προτεραιότητες μιας εταιρείας φαίνονται από τον τρόπο με τον οποίο μοιράζει τον χρόνο, τους πόρους, την ευθύνη και την αναγνώριση.
Η συνέπεια είναι ίσως το δυσκολότερο κομμάτι
Η κουλτούρα χρειάζεται συνέπεια.
Και η συνέπεια πολλές φορές έχει κόστος.
Σημαίνει ότι η ίδια συμπεριφορά πρέπει να αξιολογείται με τα ίδια κριτήρια.
Ότι οι καλές επιδόσεις πρέπει να αναγνωρίζονται.
Ότι οι χαμηλές επιδόσεις πρέπει να συζητούνται.
Ότι συμπεριφορές που δημιουργούν πρόβλημα στην ομάδα πρέπει να αντιμετωπίζονται, ακόμη κι αν αυτό δεν είναι πάντα ευχάριστο.
Η άνιση μεταχείριση είναι από τους γρηγορότερους τρόπους για να χαθεί η εμπιστοσύνη μέσα σε έναν οργανισμό.
Οι άνθρωποι μπορούν να αποδεχθούν έναν αυστηρό κανόνα.
Δυσκολεύονται πολύ περισσότερο να αποδεχθούν έναν κανόνα που εφαρμόζεται επιλεκτικά.
Η κουλτούρα χτίζεται στην καθημερινότητα
Τα σεμινάρια, τα workshops και οι εταιρικές δράσεις βοηθούν.
Αλλά η κουλτούρα χτίζεται κυρίως στις μικρές καθημερινές στιγμές.
Στον τρόπο που γίνεται μια σύσκεψη.
Στον τρόπο που απαντά ένας προϊστάμενος σε ένα λάθος.
Στο αν ακούγεται μια διαφορετική άποψη.
Στο αν η επιτυχία μοιράζεται.
Στο αν υπάρχει πραγματικό feedback.
Και φυσικά στο αν ο εργαζόμενος γνωρίζει τι ακριβώς περιμένει η επιχείρηση από εκείνον.
Όσο λιγότερες είναι οι «γκρίζες ζώνες», τόσο πιο εύκολα λειτουργεί μια ομάδα.
Το πραγματικό τεστ
Η οργανωτική κουλτούρα δεν είναι μια θεωρητική έννοια του management.
Επηρεάζει την παραγωγικότητα, την παραμονή των ανθρώπων στην επιχείρηση, τη συνεργασία μεταξύ των τμημάτων, την ποιότητα των αποφάσεων και τελικά το ίδιο το οικονομικό αποτέλεσμα.
Και γι’ αυτό δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κάτι «μαλακό» ή δευτερεύον.
Μια καλή κουλτούρα δεν εξαφανίζει τα προβλήματα.
Βοηθά όμως μια επιχείρηση να τα αντιμετωπίζει καλύτερα.
Γιατί τελικά η κουλτούρα μιας εταιρείας δεν κρίνεται από αυτά που γράφει στον τοίχο.
Κρίνεται από αυτά που κάνει όταν η πίεση χτυπά την πόρτα.